Omawiana powieść to pierwszy z cyklu siedmiu tomów wielkiego dzieła Marcela Prousta, zatytułowanego: W poszukiwaniu straconego czasu. Początkowo książka nie wzbudziła żadnego entuzjazmu. Autor musiał wydać ja na własny koszt w 1913 roku. Zresztą wiele wcześniejszych dzieł Prousta nie spotkało się z uznaniem zarówno ze strony czytelników, jak i krytyków. Nie pozostawało to bez wpływu na psychikę Prousta. Zamknął się w swoim pokoju i prawie go nie opuszczał. Dopiero po wojnie zaczęto interesować się dziełami tego wielkiego artysty. W jego utworach doszukano się tego, czego wcześniej nikomu nie udało się odkryć. Obecnie W poszukiwaniu straconego czasu, uważane jest za jedno z najważniejszych dzieł literackich XX wieku.

W całym cyklu akcja ma znaczenie drugorzędne. Najistotniejsze stają się opisy przeżyć głównego bohatera, a w zasadzie jego wspomnień. Narrator, przez jakieś drobne, pozornie mało istotne wspomnienie, na powrót buduje obraz czasu już dawno minionego. Tak drobny szczegół, jak np: smak ciastek, wywołuje całą lawinę wspomnień, z których narrator stwarza dokładny opis miasteczka Combray sprzed kilkudziesięciu lat.

Duże znaczenie dla precyzji wizji ma również marzenie senne. To dzięki snom narrator powraca do minionych dni.

,,W stronę Swanna" to opis dzieciństwa narratora. Mały Marcel uczy się w Paryżu, ale wakacje spędza w rodzinnym Combray. To z tym miejscem wiąże się najwięcej wspomnień. Jego obraz dorosły już Marcel przywołuje w pamięci. Wspomina rodzinę, służbę, gry i spacery. Przywołuje też wizje związane z wycieczkami ,,w stronę Swanna", czyli w okolice posiadłości sąsiada. Przywołanie wspomnienia o sąsiedzie prowadzi narratora do zmiany tematu opowieści. W drugiej części pierwszego tomu to nie wspomnienia dzieciństwa, lecz opis miłości Swanna do Odetty de Crecy staje się głównym tematem rozważań narratora.

Przedstawiona przez Prousta rzeczywistość miesza się z rozmytymi wspomnieniami, marzeniami sennymi i wyobrażeniami samego autora. Nie można zatem traktować powieści jako pamiętnika Marcela Prousta. To raczej próba stworzenia nowej, lepszej rzeczywistości. Świata w którym Marcel triumfuje nad życiem.

W poszukiwaniu straconego czasu na stałe weszło do kanonu arcydzieł literatury XX wieku. Mimo krytyki ze strony obrońców klasycznej, fabularnej powieści, utwór Prousta został uznany za doskonałe studium psychiki człowieka.