Mitologia rzymska wyrosła wprost z mitologii greckiej dlatego też te dwa systemy wierzeń są do siebie bardzo podobne. Liczne podobieństwa widać w funkcjach poszczególnych bogów i bóstw, w nazwach, a także rodzaju kultu. Są jednak też różnice. Przede wszystkim polegające na stosunku do bogów i całej religii., Poza ty, jako, że Rzymianie utrzymywali stały kontakt z innymi narodami wiele wyobrażeń religijnych zapożyczyli od sąsiadów, na których oni także wpływali. I tak na przykład z kultury Etrusków zaczerpnęli Rzymianie system przesądów i wróżb.

W przeciwieństwie do Greków Rzymianie nie zamykali się na nowości. Ich Panteon był zawsze otwarty. Chętnie przyjmowano bogów z innych kultur. Bywało nawet, że czasem podczas wojny wojownicy rzymscy modlili się do tych samych bóstw co ich przeciwnicy po to aby zyskać u niech przychylność i przeciągnąć je na swoją stronę.

Religia była dla Rzymian czymś bardzo ważnym ale daleko im było do religijności pojmowanej tak jak dziś. Nie znano wtedy pojęcia zbawienia, zatem nie troszczono się o nie. Religia nie wyznaczała zasad moralnych, nie wyjaśniała pojęć dobra i zła. Służyła za to często polityce. W tym świetle przedmiotem jej troski była republika a nie jeden człowiek. Za najważniejszą powinność ludzi uznawano terminowe składanie ofiar i odprawianie rytuałów co zapewniało dobrobyt państwu, a także powstrzymywało bogów przed straszliwym gniewem.

Pomimo tego wszystkiego bogowie rzymscy nie byli wystawiani na taki piedestał jak w Grecji. Śmiano się z nich i nikt nie widział w tym nic gorszącego. Komediopisarze w Rzymie często żartowali z bogów. Oficjalny i zaakceptowany przez państwo jako wspólny system wierzeń był kult wyrastający z mitologii greckiej oraz tradycji rzymskiej. Ta ostatnia była jednak bardzo odmienna od greckiej. Stąpający mocno po ziemi Rzymianie nie stworzyli nawet własnej mitologii. Ich bóstwa były nijakie i często bezradne. W przeciwieństwie do boskiej rodziny greckiej, bóstwa rzymskie nie łączyły żadne więzi. Początkowo były także bezimienne. Nie posiadały żadnych legend. Te wszystkie czynniki sprawiły, że Rzymianie byli postrzegani w starożytności jako najpobożniejszy z narodów. Nawet Grecy po cichu ich podziwiali, ponieważ bogowie rzymscy nie uczestniczyli w żadnych wydarzeniach mogących uwłaczać ich godności.

Zanim jednak Rzymianie przejęli mitologię od Greków czerpali garściami z wierzeń innego ludu. Byli nimi Etruskowie.

Również praktyki religijnie znacznie różniły się od Greckich. Pomimo istnienia jednolitego systemu wierzeń pozwalano na czczenie własnych bóstw na tyle na ile nie przeszkadzało to innym obywatelom i oczywiście pod warunkiem, że człowiek uczestniczący w takich praktykach wyznawał także oficjalną religię. W taki oto sposób chłopi kultywowali sięgający dawnych czasów kult bóstw natury, a mieszkańcy miast często szukali nowinek religijnych. Warstwa wykształconych przejmowała wierzenia Greków oraz przewodniczyła obrzędom religijnym.

Dla całego kraju wspólny był kult bóstw związanych z rodziną. W typowych dla życia człowieka sytuacjach takich jak: narodziny, zawarcie małżeństwa, choroba czy śmierć całe rodziny składały ofiary bóstwom związanym z domem. Praktycznie każdy dom wyposażony był w kapliczkę. Znajdowały się one także na ulicach.

Największą wagę w religii przywiązywano do obrzędów religijnych. Zwracano uwagę na to jak czcić bóstwa i jakiej pomocy można w zamian za to oczekiwać. Rzymianie odpracowali doskonale prosperujący system obrzędów i ofiar, a całe ich życie podporządkowane było tym uroczystościom. Przeciętny Rzymianin postrzegał bowiem bogów jako protektorów, których prawa należy respektować i stosować się do nich.

Religia była także ściśle podległa urzędowym formalnościom. W specjalnie przygotowanych księgach spisywano modlitwy na każdą okazję czy sytuację. Obowiązki narzucone przez księgi wypełniano niezwykle skrupulatnie. Wierzono bowiem, że przeoczenie najmniejszego szczegółu może zakończyć niepowodzeniem całą ceremonię.

Rzymianie byli niezwykle pobożni trwożyli się, że nie dopełniają obowiązków względem bogów. Stąd powtarzane wielokrotnie ceremonie - najmniejszy błąd, niepotrzebny ruch czy pomyłka powodowało zaczynanie całego obrzędu od początku. Nieraz powtarzano go nawet trzydzieści razy, aż uznano, że wypadł wystarczająco dobrze. Odmawiając modły kapłan musiał być skoncentrowany ponieważ nie mógł niczego pominąć ani przekręcić. Stąd też kapłan nie czytał ale powtarzał za czytającym modlitwy. Osoba odpowiedzialna za czytanie miała także pomocnika, który sprawdzał czy wszystko wykonywane jest poprawnie i zgodnie z rytuałem. Dodatkową pomocą był sługa kapłański, którego zadaniem było dopilnowanie aby zgromadzeni na uroczystości ludzie zachowywali milczenie. Całej ceremonii towarzyszyło dęcie w trąby tak aby zgromadzeni nie słyszeli nic innego poza słowami modlitwy.

Najważniejsi bogowie i boginie Rzymu

AMOR, KUPIDO - bożek miłości i pożądania. Był dzieckiem Wenus. Utożsamiano go z greckim Erosem.

ANNA PERENNA - wiekowa bogini roku i długiego życia. Była żoną boga rzeki Ninicjusza.

BELLONA - staroitalska bogini wojny. Była żoną lub siostrą Marsa.

CERERA,CERES - bogini urodzajów i pór roku. Jej greckim odpowiednikiem była Demeter. Ceres miała córkę Prozerpinę.

DIANA - bogini życia na ziemi. Odpowiednik greckiej Artemidy. Opiekunka księżyca, narodzin i łowów.

DIS, DIS PATER - bóg świata podziemnego. Opiekun bogactw ziemi. Odpowiednik greckiego Hadesa.

FAUN - bóg pól i lasów, opiekun trzód, posiadał dar wieszczenia. Odpowiednik greckiego Pana.

FAUNA - bóstwo płodności i urodzaju. Była czczona wyłącznie przez kobiety. Siostra i żona Fauna.

FLORA - bogini wiosny i kwiatów. Była żoną Zefira.

JANUS - bóg bram. Opiekun domów i miast oraz wszelkiego początku.

JOWISZ, JUPITER - najważniejszy z bogów. Odpowiednik greckiego Zeusa. Bóg nieba i światła, pogody i wszelkich zjawisk przyrody. Jego była Junona.

JUNONA - odpowiedniczka greckiej Hery. Była boginią małżeństw i rodzin, dziewcząt, kobiet i rodzących matek. Była żoną Jowisza.

JUTURNA - bogini źródeł.

JUWENTA - bogini młodości. Odpowiednik greckiej bogini Hebe.

LIBER PATER - bóg urodzajów i winnej latorośli. Odpowiednik greckiego boga wina Dionizosa.

LIBITINA - bogini śmierci, patronka obrzędów pogrzebowych.

LUNA - bogini księżyca. Odpowiednik greckiej Selene.

MARS - bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem.

MERKURY - bóg handlu i zysku. Był opiekunem handlarzy. Odpowiednik greckiego Hremesa.

MINERWA - bogini mądrości, opiekunka rzemiosł, sztuki i literatury. Odpowiednik greckiej Ateny.

NEPTUN - bóg chmur, deszczu i wód. Zamieszkiwał w morzu. Odpowiednik greckiego Posejdona. Przedstawiano go z trójzębem w ręku.

OPS - bogini obfitości. Była żoną Saturna. Odpowiednik greckiej Rei.

ORKUS - kolejny bóg świata zmarłych. Odpowiednik Hadesa..

PALES - bóg pasterzy i opiekun trzód.

SATURN - bóg rolnictwa i zasiewów. Utożsamiany z greckim Kronosem.

SILWANUS - bóg pól i lasów, opiekun zwierzyny i trzody. Czczony razem z Faunem.

TERMINUS - bóg granic państwowych i prywatnych miedz.

WENUS - bogini wiosny, roślinności i warzyw oraz piękna. Urodziła Amora - bożka miłości. Odpowiednik greckiej Afrodyty.

WESTA - bogini ogniska domowego oraz życia rodzinnego.

WULKAN - bóg ognia, pożarów i rzemiosł metalurgicznych. Odpowiednik greckiego Hefajstosa.