1. Konflikt zbrojny w Korei.

Warto pamiętać, iż w okresie od roku 1904 do roku 1905, Japonia oraz Rosja rywalizowały ze sobą o posiadłość Port Artur. Ponieważ w ostateczności to Japonia wygrała wspomniany konflikt, przejęła ona także kontrolę nad Koreą. Do roku 1910 Korea była japońskim protektoratem, zaś po roku 1910, została ona bezpośrednio przez państwo japońskie inkorporowana.

Dnia 2 września 1945 roku, na Dalekim Wschodzie dobiegła końca II wojna światowa. Pokonana Japonia zmuszona była kapitulować przed armią amerykańską na południu Korei oraz przed wojskami sowieckimi na odcinku północnym. Naturalną konsekwencją takiego obrotu wypadków, było utworzenie na obszarze państwa koreańskiego komisji amerykańsko-radzieckiej, której priorytetowym celem było umożliwienie powołania do życia rządu tymczasowego (komisja obradowała od września do grudnia roku 1945). Prace komisji nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, dlatego też, przed końcem roku, w grudniu, z inicjatywy ONZ utworzona została komisja UNCTOK, komisja z udziałem 8 państw członkowskich. Pomimo otwarcia obrad komisji w czerwcu 1946 roku, jej prace zakończyły się fiaskiem oraz konfliktem państw, reprezentujących w niej, przyszły tzw. blok zachodni oraz wschodni. Zapadła także decyzja o potrzebie przeprowadzenia na terenie Korei, wyborów demokratycznych.

W toku przeprowadzonych wyborów, zwycięstwo odniósł reprezentujący nurt pro-zachodni, niejaki Syngman Rhee. Ponieważ Koreańczycy z północy kraju, nie uznali wyniku wyborów, określając je mianem sfałszowanych, na południu proklamowano powstanie Republiki Koreańskiej (1948 rok). Na północ od linii 38 równoleżnika (linii granicznej), rozpościerała się komunistyczna Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna. Na jej czele stanął niejaki Kim Ir Sen.

Rok po powołaniu do życia Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, decyzją Józefa Stalina, z kraju miały zostać wycofane stacjonujące tam dotąd wojska sowieckie. Jako że komuniści opanowali już ten rejon państwa koreańskiego, czyniąc go wewnętrzną strefą wpływów, Armia Czerwona mogła spokojnie wycofać się z północy, wywierając na Amerykanach presję, by to samo uczynili na południu kraju.

Z końcem 1949 roku, stało się także rzeczą oczywistą, że o zjednoczeniu obu części kraju, zwyczajnie nie może być już mowy. Także z nastaniem roku 1949, żołnierze z Korei Północnej, zaczęli przekraczać linię graniczną, oficjalnie w celach tzw. zwiadowczych.

W roku następnym, 1950, Syngman Rhee wniósł na forum ONZ wniosek o udzielenie Korei Południowej wsparcia militarnego, wobec prawdopodobnego zagrożenia ze strony państwa Kim Ir Sena. Odpowiadając na wspomniany apel, na mocy specjalnej uchwały Rady Bezpieczeństwa ONZ, na południe Korei wysłane zostały wojska amerykańskie, angielskie oraz tureckie. W krótkim czasie udało się także formacjom militarnym z Zachodu, wyprzeć komunistów z rejonów Korei Południowej. Bez pomocy nie zamierzały jednak pozostawić komunistów z północy, Chiny, które wysłały w rejon konfliktu 400 tysięcy swych ochotników. Jak się później okazało, pod nazwą "ochotnicy" kryła się regularna, doskonale przygotowana armia chińska, a cała akcja, była jedynie świetnie przez komunistów przygotowanym zabiegiem dyplomatycznym. W tak rysującej się sytuacji, amerykański generał McArthur proponował, aby Zachód zbombardował pogranicze państwa koreańskiego oraz chińskiego, niemniej jednak po zastanowieniu oraz zapoznaniu się ze stosownymi ekspertyzami na tak radykalny krok USA oraz ONZ nie zdecydowały się, sądząc słusznie, że może ono doprowadzić do kolejnej w dziejach świata, wojny globalnej. Czynnikiem odstraszającym był także układ łączący ZSRR oraz Chiny, zakładający nie tylko przyjaźń wzajemną deklarowaną przez oba państwa, ale także pomoc militarną na wypadek jakiegokolwiek zagrożenia zewnętrznego.

Pomimo wszelkich dyskusji, które toczyły się w sprawie Korei na forum międzynarodowym, konflikt zbrojny na wspomnianym obszarze trwał. Z nastaniem roku 1951, usiłowano zainicjować pierwszy etap rozmów rozejmowych, niestety bez powodzenia. Wydawało się, że komunistom z północy nie zależy na pokoju oraz na pozytywnym uregulowaniu stosunków wzajemnych z południem. Na zawarcie ostatecznego traktatu pokojowego, utrzymującego dotychczasowy podział państwa na dwie strefy wpływów, południową i północną, doszło w roku 1953. W tym też roku, w kontrolowanym przez Zachód państwie południowokoreańskim, od rządów odsunięty został, kreujący się na dyktatora, Syngaman Rhee.

W trakcie konfliktu koreańskiego, w roku 1951, powołana została do życia organizacja mająca na celu utrzymanie porządku w krajach Dalekiego Wschodu. Nosiła ona nazwę ANZUS (Australia, Nowa Zelandia oraz USA), i była zbliżona do działającej na forum międzynarodowym od roku 1954, SETO (Australia, Nowa Zelandia, USA, Filipiny i inne).

2. Chińska Republika Ludowa.

Z nastaniem końca XIX stulecia, Chiny należały do grupy państw uzależnionych gospodarczo od takich ośrodków światowych jak Stany Zjednoczone, oraz Japonia. Analogiczna sytuacja utrzymała się w okresie po obaleniu cesarstwa, oraz w dobie proklamowania Republiki Chińskiej w roku 1919.

Rok 1920 przyniósł w Chinach narodziny Kuomintagu. Fundamentalnym celem, który postawili sobie działacze organizacji, na czele z przewodzącym jej Sun Jat-Senem, było doprowadzenie do zerwania wszelkich zależności łączących państwo z jakimikolwiek innymi, zwłaszcza imperialnymi, światowymi potęgami. Głosząc narodowe i patriotyczne ideały, w bardzo krótkim czasie Kuomintag stał się niezwykle popularną społecznie organizacją. Wkrótce jego działalnością zainteresowali się także rosyjscy bolszewicy. Z inicjatywy władz moskiewskich, planowano utworzenie w Chinach komórki partii komunistycznej, która miała przeniknąć do struktur Kuomintagu, a następnie przeorganizować go na wzór radziecki. Niestety, wobec podziału zaistniałego wewnątrz Kuomintagu (1921 rok), plany moskiewskie na niewiele się zdały. Wkrótce też, a dokładniej w latach 1926-1927, prawe skrzydło dawnego zjednoczonego Kuomintagu doprowadziło do przewrotu wojskowego, powierzając godność prezydenta swemu dotychczasowemu przywódcy, niejakiemu Czang Kai-Szekowi.

Lewe skrzydło dawnej frakcji także nie zamierzało rezygnować z udziału we władzy. Tym bardziej, że cieszyło się ono poparciem ze strony państwa radzieckiego. Wyrazem władczych ambicji komunistów chińskich było proklamowanie w roku 1927, Chińskiej Republiki Radzieckiej. Jako że Czang Kai-Szek nie widział potrzeby dzielenia się rządami z kimkolwiek, a już z całą pewnością nie z przeciwnikami politycznymi, w niedługim czasie doprowadził on do obalenia lewicowego powstania. Rozbici na mniejsze grupy komuniści chińscy, zmuszeni byli zejść do podziemia. Tak też uczynił niejaki Mao Tse-Tung. Skrył się w górach i tam czekał na moment sprzyjający kolejnemu włączeniu się do udziału w politycznej grze.

W roku 1931 Japonia zaatakowała Mandżurię. Sześć lat później (1937 rok), Dolinę Jangcy oraz Huang-Ho. Komuniści oraz kierujący krajem Czang Kaj-Szek zdecydowali się na podpisanie zawieszenia broni, aby wspólnie móc stawić czoła nieprzyjacielowi.

Z kolei po zakończeniu działań wojennych, uczestnicy Wielkiej Trójki, usiłowali wywrzeć nacisk na przywódców zwaśnionych obozów politycznych w Chinach i skłonić ich do wzajemnego porozumienia. Mao Tse-Tung oraz Czang Kai-Szek wynegocjowali utworzenie w kraju wspólnego rządu, który wobec utrzymujących się wzajemnych animozji oraz sporów, zdołał przetrwać zaledwie do stycznia 1947 roku, a więc 14 miesięcy. Kraj ponownie stanął w obliczu wojny domowej. Dzięki pomocy okazanej komunistom przez sojuszniczy, eksportujący rewolucję Związek Radziecki, w konflikcie zwyciężyli zwolennicy oraz sojusznicy wielkiego Mao. W niespełna dziesięć miesięcy po zajęciu (w styczniu 1947 roku) stolicy kraju, Pekinu, komuniści proklamowali powstanie Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL).

Wydawać by się mogło, że pomoc okazana Mao Tse-Tungowi przez Józefa Stalina, będzie początkiem długiej przyjaźni obu przywódców, zwiastując przy tym ścisły związek polityczny obu rządzonych przez nich państw. Tak się jednak nie stało. Komuniści z Chin oraz z ZSRR nie potrafili nawiązać dialogu ani w kwestiach natury programowej, ideologicznej, ani też w sprawach natury państwowej. Stalin nie akceptował samodzielności politycznej Mao, oraz jego dążności do bycia niezależnym od kogokolwiek lub czegokolwiek. Inne też były spojrzenia oba przywódców na kwestie natury ideologicznej. Ponadto sprawę komplikował spór obu państw o ziemie położone nad rzeką Ussuri.

W roku 1949, w Chinach zainicjowano epokę wewnętrznych zmian i reform. Na pierwszej linii znalazła się reforma rolna, polegająca na skumulowaniu w rękach komunistów wszelkiej ziemi, inwentarza oraz sprzętu gospodarczego, oraz ich podziału ze względu na wielkość danej rodziny, lub danego gospodarstwa. W roku następnym, 1950, zażądano od chińskiej inteligencji aby poddała się cenzurze i złożyła samokrytykę. Z nastaniem roku 1955 dobiegła końca kolektywizacja chińskiego rolnictwa. Pomimo ogłoszenia przez Mao Tse-Tunga sztandarowego hasła epoki: Niech zakwita sto kwiatów, niech się ściera 100 myśli, inteligencja chińska zażądała uchwalenia w kraju praw obywatelskich. Ich postulaty zostały odrzucone, wielu niewinnych, domagających się sprawiedliwego traktowania osób zostało aresztowanych, uwięzionych, wielu deportowano, lub zesłano do obozów pracy przymusowej.

Kolejną z wielkich inicjatyw Mao, był Wielki Skok, czyli próba unowocześnienia wstecznych Chin. Postępowość w wydaniu komunistów z Chin, miała polegać na scalaniu kołchozów oraz przekształcaniu ich w komuny - nędzne, prymitywne i uwłaczające ludzkiej godności obszary, mające zapewnić krajowi byt oraz samowystarczalność (choćby konsumpcyjną). O jakiej nowoczesności myślały władze tworząc wspomniane komuny, jeśli pracujący w nich ludzie wykorzystywali w nich pierwotne narzędzia pracy? O jakiej nowoczesności myślały władze tworząc wspomniane komuny, jeśli pracujący w nich ludzie byli zamknięci niczym zwierzęta w klatkach, pozbawieni rodzin, przyjaciół, a nade wszystko normalności? O jakim Skoku mówili komuniści gdy ludzi starych, schorowanych zamykali w przechowalniach śmierci, lub w umieralniach? Gdzie w tym wszystkim kryła się normalność i humanitaryzm?

Trudno się więc dziwić, że Wielki Skok okazał się w rzeczywistości wielkim niewypałem, wielką mistyfikacją i wielką porażką komunistycznych władz. Niemniej jednak, uwielbiająca splendor władza w Pekinie, nie zamierzała rezygnować z reformatorskim wizji i zapędów. Ogłosiła więc z nastaniem roku 1966, tzw. Rewolucję Kulturową. Przez dziesięć lat, tj. do śmierci Mao w roku 1976, Chiny celebrowały kult jednej osoby, oraz z "zamiłowaniem" oddawały się studiom nad jej myślami, zebranymi w Czerwonej Książeczce. Każdy Chińczyk, który nie przestrzegał zaleceń Mao, który nie postępował zgodnie z jego zaleceniami, lub który zwyczajnie nie rozczytywał się we wspomnianej lekturze, był więziony, zamykany w obozie pracy przymusowej, lub napiętnowany przez Czerwoną Gwardię. Kult boskiego Mao, oraz jego myśli, pociągnął za sobą śmierć wielu milionów niewinnych ludzi, ludzi których jedynym przewinieniem było to, że żyli w komunistycznych Chinach, w dobie dyktatury i chorego reżimu komunistycznego.

Jak już wspomniałam, w roku 1976, na chińskiej scenie politycznej zabrakło Mao. Zastąpił go Teng Sia-Ping, który rozumiejąc dramat dotychczasowej sytuacji, przystąpił do ratowania chińskiej sceny politycznej. Udało mu się między innymi doprowadzić do zbliżenia chińsko-radzieckiego, do zwrócenia uwagi na rynek chiński, obcych (nierzadko zachodnich) inwestorów. W kraju złagodzona została wszechobecna cenzura. Wydawało się, że wszystko idzie ku lepszemu. I rzeczywiście szło. Do 4 lipca 1989 roku, tj. do masakry studentów na Placu Tienanmen.

3. Powstanie zjednoczonego państwa wietnamskiego.

Wraz z pokonaniem Francji w roku 1940, przez nazistowskie państwo niemieckie oraz faszystowskie państwo włoskie, o dalszym kontrolowaniu przez nią posiadłości azjatyckich (a konkretnie Indochin), zwyczajnie nie mogło być mowy. Na skutek podpisanego wcześniej Paktu Trzech, zarząd nad Kambodżą, Wietnamem oraz Laosem, przeszedł w ręce japońskie.

W roku 1941, na terytorium Wietnamu powstała komunistyczna organizacja Wiet Minch (Liga Walki o Niepodległość Wietnamu), na czele z niejakim Ho Szi-Minchem. Cztery lata później (1945 rok), wraz z końcem wojny, niepodległy już Wietnam, uległ rozpadowi na trzy, mniejsze prowincje, a więc na: Tonkin, Annam oraz Kochinchinę. W charakterze cesarza władzę sprawował niejaki Bao-Dai.

Dnia 2 września 1945 roku, z ramienia Wiet Minch, proklamowano w kraju, powstanie Demokratycznej Republiki Wietnamu. Wydarzenie to uświadomiło Francji, że o odzyskaniu kontroli nad całością państwa nie może być mowy, jest natomiast szansa na polityczne monitorowanie południa kraju. Francuzi dali więc szansę mieszkańcom Południowego Wietnamu, aby sami zdecydowali czy chcą połączenia z komunistyczną częścią państwa, czy też wolą funkcjonować pod ich (francuskim) protektoratem.

Wieść o ewentualnych wyborach przeraziła komunistów z północy. Podjęli więc oni decyzję o ich niedopuszczeniu, atakując zbrojnie, położone w południowej części Wietnamu, miasto Hanoi. Ofiarami napaści z grudnia 1946 roku, stali się głównie francuscy cywile. Francja nie mogła pozostawić tego incydentu bez reakcji. Rozpoczęła się więc wojna, w której przeciwnikami europejskiego państwa, stali się komuniści z Północnego Wietnamu. Klęska wojsk francuskich w okolicach Dien Bien Phu, w roku 1954, zadecydowała o zakończeniu konfliktu.

Podczas konferencji genewskiej, konferencji pokojowej, obradującej w roku 1954, zadecydowano, że Wietnam podzielony zostanie wzdłuż 17 równoleżnika, i że w obu w ten sposób wydzielonych częściach, przeprowadzone zostaną jednocześnie, demokratyczne wybory. Wybory te zaplanowano na roku 1956. Na skutek interwencji amerykańskiej zarządzone wybory nie odbyły się. Co więcej, w roku 1955, Amerykanie poparli niejakiego Ngo Diema na stanowisku prezydenta proklamowanej właśnie Republiki Wietnamskiej.

Pomimo niedopuszczenia do głosowania wyborczego w południowej części kraju, przeprowadzono je na północy. Sfałszowane i manipulowane, dały zwycięstwo Ho Szi Minchowi, który z nastaniem roku 1957, odważył się wkroczyć do południowej części kraju, rozpoczynając tym samym kolejną wojnę domową w dziejach powojennego świata. Wspierany zbrojnie przez komunistów z Chin oraz Związku Radzieckiego Wiet Minch, liczył na ostateczną wygraną.

Spór intensyfikował się, tym bardziej, że w roku 1964 do wojny postanowiły włączyć się Stany Zjednoczone. Fakt, że amerykańskiemu udziałowi w konflikcie nie sprzyjała opinia publiczna, jak również, że w kraju wybuchła afera Watergate, kompromitująca prezydenta Richarda Nixona, doprowadził do wycofania się Amerykanów z Wietnamu w roku 1972.

Fiasko amerykańskiej inicjatywy w Wietnamie przyczyniło się do ostatecznej przegranej Południa. W roku 1975 komuniści z północy monitorowali już większą część objętego konfliktem Wietnamu. Doprowadzili także do wyborów, których zmanipulowane wyniki, dały im ostateczną władzę nad państwem.

4. Kambodża i Czerwoni Khmerzy.

W konflikt wietnamski z lat 1957-1975 nie była zaangażowana, niepodległa od roku 1953, Kambodża. Na czele państwa stał niejaki Nordom Sihanouk, którego głównym celem było niedopuszczenie do wmieszania się państwa w konflikt indochiński.

Pomimo wszelkich zabiegów, mających na celu uchronienie państwa od udziału w sporze, zaangażowanie się Kambodży w wojnę, wydawało się być jedynie kwestią czasu. Tym bardziej, że na pograniczu wietnamsko-kambodżańskim wciąż tworzone były punkty wypadowe, tak komunistów, jak i demokratów z południa. Do kraju docierały także echa agitacji lewicowej, uprawianej przez zwolenników Ho Szi-Mincha.

Wkrótce w Kambodży czynną działalność zainicjowali Czerwoni Khmerzy, partyzanci o przekonaniach ściśle komunistycznych. Co więcej, kiedy na pograniczu wietnamsko-kambodżańskim miało miejsce bombardowanie amerykańskie, Sihanouk doprowadził do zerwania więzi dyplomatycznych z USA, narażając Kambodżę na penetrację lewicowej partyzantki. W 1970 roku, z inicjatywy niejakiego Lon Nola, w kraju przeprowadzony został bezkrwawy zamach stanu w wyniku którego Sihanouka utrącono.

Niemal natychmiast Lon Nol zwrócił się do Stanów Zjednoczonych oraz Południowego Wietnamu z prośbą o pomoc w likwidowaniu baz Wietkongu, znajdujących się na obszarze państwa kambodżańskiego. Tym samym, udział państwa w wojnie wietnamskiej stał się faktem. Już po wycofaniu się USA z konfliktu w byłych Indochinach, lewicowi partyzanci przeszli do ataku w Kambodży. W roku 1975 Czerwoni Khmerzy weszli w posiadanie stolicy kraju, Phnom Penh, przywracając do władzy Sihanouka. Ponieważ Sihanouk nie chciał się zastosować do dyrektyw komunistycznej władzy, lewicowcy postanowili zastąpić go innym działaczem, niejakim Pol Potem.

Wkrótce też z inicjatywy Czerwonych Khmerów państwo Kambodża przemianowane zostało na Demokratyczną Kampuczę. Podobnie jak niegdyś w Chinach, kraj wszedł na drogę reform oraz zmian. Komunistyczna Kampucza miała uzyskać charakter państwa rolniczego, zwalczającego i nienawidzącego inteligencji. Całe miasta były wysiedlane, a ich mieszkańcy mordowani lub zamykani w obozach pracy. W ramach inicjowanych w kraju reform, zakazywano przywdziewać obuwie, korzystać z elektryczności czy wodociągów.

W ramach "demokratycznych" reform zainicjowanych przez Pol Pota, mieszkańcy państwa doświadczyli bólu, cierpienia oraz ogromnej niesprawiedliwości. Dokonująca się na oczach świata zbrodnia ludobójstwa, pochłonęła jak się szacuje około połowę z zamieszkującego Kampuczę, 7-milionowego społeczeństwa. Z 80 tysięcy buddyjskich mnichów oprawcy pozostawili przy życiu zaledwie 1 tysiąc. Okrucieństwem oraz bestialstwem porażał sposób mordowania oraz katowania ofiar reżimu Czerwonych Khmerów. Pol Pot przekreślił wszelkie istniejące w kraju normy oraz wartości. Nawet tę, wydawałoby się najświętszą, czyli rodzinę. Dzieci odbierano ich matkom, wcielając je do zbrodniczej komunistycznej partyzantki.

O dramacie kraju oraz o krzywdzie jego mieszkańców doskonale wiedział ówczesny świat. Wiedzieli także komuniści z Wiet Minch. Początkowo przyglądali się oni biernie bulwersującym wydarzeniom, niemniej jednak kiedy Ho Szi Minch dowiedział się planowanej przez Czerwonych Khmerów samodzielności politycznej i ideologicznej, postanowił działać. W styczniu roku 1979 wojska Południowego Wietnamu wkroczyły do Kampuczy. Czołowe postaci partyzantki Czerwonych Khmerów (z Pol Potem na czele) schroniły się w górach, kontrolę nad krajem oraz jego mieszkańcami przejęli komuniści z Wietnamu. Jeden reżim, zastąpiony został innym, niemniej dotkliwym i bolesnym. W roku 1982 powstał koalicyjny rząd Demokratycznej Kampuczy. Na jego czele stanął Sihanouk, który uzyskał aprobatę wielu przywódców ówczesnego demokratycznego świata, jak również Chin i Jugosławii.

5. Komunistyczna Kuba.

W roku 1952, wraz z dokonaniem na Kubie wojskowego zamachu stanu przez niejakiego Fulgencio Batistę, rozpoczęły się brutalne i krwawe rządy dyktatorskie. W roku 1953 (26 lipca) studenci z Hawany, zorganizowali zryw, mający na celu obalenie zbrodniczego reżimu. Bez powodzenia. Wielu spośród rebeliantów zmuszonych było do opuszczenia wyspy i udania się na przymusową emigrację. Wielu trafiło do więzień, wśród nich znalazł się między innymi Fidel Castro. Pomimo 15-letniego wyroku, z nastaniem roku 1955 Castro opuścił więzienie, a to dzięki wydanej wówczas przez dyktatora Batistę, amnestii.

Niemal natychmiast po zwolnieniu z więzienia, Fidel Castro udał się do Meksyku, by tam wraz ze swymi współtowarzyszami, tworzyć organizację o nazwie Ruch 26 lipca. Priorytetowym celem Ruchu, było doprowadzenie do obalenia na Kubie Fulgencio Batisty. Dzięki mającej miejsce w Meksyku rewolucji Che Guevary, młodzi komuniści uczyli się jak w przyszłości wdrożyć ją życie w swej ojczyźnie.

Powstańcy, polityczni przeciwnicy Batisty powrócili na Kubę w roku 1956. Niestety na skutek rozkazu wydanego przez dyktatora, 67 z 82 osób przybyłych na wyspę zostało zamordowanych. Pozostałe 15 osób, wśród nich Castro, znaleźli schronienie w górach Sierra Madre. Tam też przystąpili oni do tworzenia partyzantki, gotowej w niedalekiej przyszłości wystąpić zbrojnie przeciw znienawidzonemu dyktatorowi.

Kolejną próbę pozbycia się przywódcy, podjęli rewolucjoniści w roku 1958. Zakończyła się ona powodzeniem głównie dzięki wsparciu armii, która nienawidziła Batisty równie mocno co rebelianci. Dokładnie w noc sylwestrową z roku 1958 na rok 1959, zagrożony tak ze strony powstańców, jak i wojska (dowodzonego przez niejakiego Cantillę), dyktator postanowił zbiec do Stanów Zjednoczonych.

Z niewiadomych powodów, niedługo później z Kuby uciekł także Cantilla, któremu posłuszeństwo wypowiedziała podległa mu armia. Fidel Castro rozpoczyna natomiast grę pozorów. Nie przejmuje sterów władzy, desygnując na urząd premiera marionetkowego Cardona. Kilka tygodni później, na skutek prowadzonej przez społeczeństwo agitacji, rządy na wyspie przejmuje Castro (wiosna roku 1959).

W roku 1959 Fidel Castro ogłasza na Kubie przystąpienie do dwóch reform, pierwszej rolnej, drugiej nacjonalizacyjnej, dając tym samym światu sygnał o tym, w jakim kontekście utrzymana będzie jego dyktatura. Polityka gospodarcza zaproponowana przez Castro nie przypadła do gustu Stanom Zjednoczonym, nic więc dziwnego, że z nastaniem roku 1960, USA wprowadza embargo na import kubańskiej trzciny cukrowej. Decyzją Amerykanów zamrożone też zostają wszelkie lokaty bankowe Kubańczyków.

Z inicjatywy Fidela Castro dochodzi do powstania Zjednoczonej Partii Rewolucji. Przystępuje ona do dialogu dyplomatycznego i politycznego z ZSRR, oraz Chruszczowem. W konsekwencji prowadzonych rozmów, dyktator wyraża zgodę na rozmieszczenie na wyspie radzieckich wyrzutni rakietowych skierowanych przeciwko Stanom Zjednoczonym (1961 rok). Tego samego roku, 12 tysięcy kubańskich emigrantów usiłuje dokonać zamachu, lądując w Zatoce Świń. Przygotowany na wszelkie możliwe okoliczności, nauczony własną historią oraz osobistymi doświadczeniami Castro, rozkazał zgładzenie rebeliantów. Tych, których nie rozstrzelano na Playa Giron, uwięziono.

Kwietniowe wydarzenia na Kubie, zgładzenie niemal 12 tysięcy emigrantów, zbulwersowały opinię publiczną na świecie. Sam Castro natomiast, przygotowywał się do wizyty radzieckich ekspertów, mających podjąć decyzję o miejscu zainstalowania na Kubie wyrzutni rakiet, skierowanych przeciw USA.

Niemal natychmiast o obecności na Kubie radzieckich ekspertów, oraz o stacjonujących u wybrzeży wyspy radzieckich okrętach, dowiedzieli się Amerykanie (rola samolotów zwiadowczych U-2). Świat stanął u progu kolejnego globalnego konfliktu zbrojnego. Kongres Stanów Zjednoczonych świadomy grożącego państwu niebezpieczeństwa, zezwolił prezydentowi Johnowi Kennedyemu na ogłoszenie blokady Kuby oraz na rozpoczęcie przygotowań do interwencji zbrojnej. Chcąc uniknąć niepotrzebnej wojny oraz rozlewu krwi niewinnych ludzi, rozpoczęto mediację z udziałem papieża Jana XXIII, oraz sekretarza generalnego ONZ, U That. W roku 1962, zwaśnione strony wypracowały satysfakcjonujący kompromis. Związek Radziecki miał odstąpić od budowy wyrzutni rakiet na Kubie, zaś USA nie podejmuje działań zbrojnych przeciw wyspie oraz jej mieszkańcom.

Tym samym, widmo III wojny światowej zostało odsunięte. Kuba pozostała w bliskich relacjach ze Związkiem Radzieckim. Pomimo upadku komunizmu w większości krajów byłego bloku wschodniego, na Kubie wciąż niepodzielnie rządzi Castro, czyniąc ją tzw. skansenem wstecznego reżimu. I tak ja przed laty, w kraju kwitnie zacofanie, nędza, propaganda i polityczny terror.

7. Węgry.

Podobnie jak Polska, w warunkach powojennych, Węgry dołączyły do grona państw tzw. bloku wschodniego, bloku któremu przewodził Związek Radziecki. Węgierskiej Partii Pracy, komunistycznej komórce partyjnej, przewodził Matyas Rakosi. Rakosi uznawany za biernego wykonawcę radzieckich rozkazów, jak również za bezwzględnego przeciwnika rodzimej opozycji, przyczynił się do zgładzenia w roku 1949, niezwykle popularnego wśród demokratów, Laslo Rajka.

W roku 1954 węgierska opozycja staje się coraz bardziej aktywna, i coraz lepiej zorganizowana. Powstaje Klub Petofiego, a pod płaszczykiem dysput literackich, prowadzona jest anty-komunistyczna agitacja polityczna. Niestety władze wpadają na ślad działalności Klubu, delegalizując go w roku 1956.

Pomimo, że w roku 1956 na czele węgierskich komunistów stanął Erno Gero, opozycjoniści, demokraci wyszli 23 października na ulice Budapesztu domagając się wycofania z Węgier radzieckich czołgów, porzucenia struktur Układu Warszawskiego, żądając wolnych wyborów oraz powrotu do systemu wielopartyjnego w kraju.

Starając się sprowokować manifestantów do wszczęcia zamieszek z władzą, komuniści przeforsowali jednocześnie decyzję o potrzebie powierzenia stanowiska partyjnego niejakiemu Imre Nagyemu. Wydawało się, że sytuacja społeczna ulegnie stabilizacji, tym bardziej, że Imre Nagy miał poparcie innego, znanego komunisty węgierskiego, a mianowicie Janasa Kadara. Niestety, kiedy Nagy zaproponował możliwość wycofania struktur wojskowych kraju z Układu Warszawskiego, stracił poparcie Kadara. Co więcej, na ulice Budapesztu wyruszyły czołgi, a Nagyego pozbawiono władzy.

Antidotum na pogarszającą się sytuację w kraju, miało być przystąpienie do rozmów reprezentantów dwóch zwaśnionych obozów, a więc Kadara, wysłannika komunistów i ZSRR, oraz Nagyego, przedstawiciela społeczeństwa węgierskiego. Dysydenci radzieccy decydujący o terminie (1 listopad 1956 rok), oraz o charakterze spotkania, nie dopuścili aby powrócił z niego Imre Nagy.

Węgrzy czuli się wzburzeni i oszukani. Skala wystąpień intensyfikowała się. Konfrontacje z władzą w Budapeszcie trwały do 15 listopada 1956 roku. W toku zamieszek opozycjonistów z władzą życie straciło 2,5 osób. Niemal drugie tyle skazano w pokazowych procesach na karę śmierci za udział w powstaniu. Wielu działaczy opozycyjnych skazano na kary wieloletniego pozbawienia wolności. Szacuje się, że około 6 tysięcy osób zaangażowanych w wydarzenia 1956 roku, zaginęło bez śladu. Wreszcie wiele tysięcy Węgrów zmuszonych zostało do przymusowej emigracji.

Wobec upadku znaczenia Węgier na arenie zewnętrznej, spowodowanego wydarzeniami roku 1956, w latach 1960-1963 ogłoszona została amnestia dla emigrantów, przeciwników systemu. Korzystając z nadarzającej się okazji do kraju powróciło blisko 60 tysięcy osób.

Z tych samych powodów, komuniści węgierscy przeprowadzili z początkiem lat 60-tych reformy gospodarcze w kraju, oraz przyczynili się do znacznej liberalizacji życia społecznego.

8. Praska Wiosna.

Prezydentem komunistycznej Czechosłowacji był Klement Gottwald. Z nastaniem roku 1968, funkcję I sekretarza KC KPCz powierzono Aleksnadrowi Dubczekowi. Przekonywał on społeczeństwo, że wkrótce rządy komunistyczne w kraju przyjmą ludzką twarz. Oczywiście agitacja prowadzona przez Dubczeka nie spodobała się działaczom partyjnym z Moskwy, którzy wezwali czeskiego komunistę do ZSRR, zobowiązując go do wycofania się z danych Czechom i Słowakom obietnic.

Pomimo starań obywatele Czechosłowacji bardziej niż na dalszą komunizację stosunków, gotowi byli na zryw ku wolności. Sprzyjały mu zapowiadane reformy wewnętrzne, oraz aktywizujące się struktury opozycyjne (jak np. Klub Zaangażowanych Bezpartyjnych czy Klub K-231).

Na skutek mającego miejsce w lipcu roku 1968, w Warszawie, spotkania Gomułki, Breżniewa, Żiwkowa, Ulbrichta oraz Kadara, podjęto decyzję o potrzebie interweniowania zbrojnego w Czechosłowacji.

W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968, wojska Układu Warszawskiego zaatakowały południowych sąsiadów Polski. Prezydent Czechosłowacji chcąc uniknąć powtórki z wydarzeń węgierskich, nakazał wojskom pozostanie w koszarach. Tak też się stało. W październiku 1968 na terenie Czechosłowacji stacjonowały już tylko radzieckie wojska interwencyjne.

Związek Radziecki tłumacząc swoje decyzje wobec państwa czechosłowackiego orzekł, że interwencja zbrojna wojsk UW była jedynie próbą przeciwdziałania kontrrewolucji (doktryna Breżniewa). KPCz uznała ją jednak za akt naruszenia suwerenności kraju. Akt sprzeciwu kosztował Dubczeka odwołanie ze stanowiska, i powierzenie kierownictwa partyjnego Gustawowi Husakowi. Ten ostatni, w roku 1970 podziękował ZSRR oraz "bratnim narodom" za pomoc w tłumieniu złowrogiej kontrrewolucji.

Konsekwencją Praskiej Wiosny była delegalizacja wielu organizacji o charakterze inteligenckim. Od roku 1976 działała jednak Karta 77, organizacja dokumentująca zbrodnie systemu komunistycznego. Przewodził jej Vaclav Havel.