1. Konflikty zbrojne między Polską a Turcją w pierwszej połowie XVII w.

Polityka zagraniczna Polski w pierwszej połowie XVII w. była ukierunkowana na trzech państwach Rosji, Inflantach i Ukrainie, która sąsiadowała z Turcją. Ukraińców nazywano Kozakami, to właśnie oni dopuszczali się najazdów łupieżczych na ziemie tureckie. Przedostawali się tam Dnieprem w czajkach, czyli długich i lekkich łodziach. Najazdy Kozaków przyczyniły się do zniszczenia takich miast jak Trapezunt oraz Synopa, które słynęły jako ośrodki handlu. Sytuacja ta prowokowała Turków do odwetu za poczynania Ukraińców. Poza Kozakami prowokująco zachowały się magnackie rody Wiśniowieckich, Koniecpolskich i Zamojskich, które dążyły do uzyskania wpływów w Mołdawii i Wołoszczyźnie, były to księstwa naddunajskie. Księstwa te stanowiły lenno Turcji więc połączone siły magnatów polsko-rusko-ukraińskie bezpośrednio ingerowały w jej politykę. Ostatnim czynnikiem, który doprowadził do wypowiedzenia wojny Polsce przez sułtana tureckiego była pomoc udzielona przez naszego króla Habsburgom. Fakt ten wydarzył się w 1619 r., kiedy to Wiedeń był oblegany przez Siedmiogrodzian wraz z połączonymi siłami powstańczymi Czech i Węgier. Wówczas to Zygmunt II Waza wysłał oddział lekkiej kawalerii zwany lisowczykami do Siedmiogrodu w celach sabotażowych. Dzięki tej akcji oblężenie Wiednia zostało wstrzymane, a Siedmiogrodzianie wrócili do kraju. Polacy nie czekając na atak turecki pierwsi zaatakowali. Nasze wojsko dowodzone przez hetmanów ŻółkiewskiegoKoniecpolskiego ruszyło na Turków od strony Mołdawii. Niestety armia polska wpadła w zasadzkę i została rozbita w bitwie pod Cecorą w 1620 r. Hetman Żółkiewski podczas tej bitwy poniósł śmierć jako bohater, gdyż nie uciekał z pola walki, lecz walczył do końca. Konsekwencją przegranej bitwy przez Polaków był zbrojny najazd Turków na nasz kraj. Decydująca bitwa między połączonymi siłami polsko-litewskimi, a Turkami odbyła się pod Chocimiem w 1621 roku. Zwycięstwo w niej odniosła strona polsko-litewska dowodzona przez Chodkiewicza i Lubomirskiego. W tym samym roku został zawarty sojusz polsko-turecki w wyniku, którego Polacy mieli trzymać się z dala od terenów naddunajskich oraz powstrzymywać najazdy łupieżcze Kozaków. Turcja tymczasem zobowiązała się do zablokowania tatarskich ataków na tereny polskie.

2. Konflikty zbrojne między Polską a Turcją w drugiej połowie XVII w

W drugiej połowie XVII w. nasz kraj przechodził trudne chwile. Do jego osłabienia przyczynił się potop szwedzki, który spustoszył Polskę. Turcy wykorzystując złą sytuację w naszym kraju zaatakowali Polaków w 1672 roku. Najeźdźcy bardzo szybko zdobyli Kamieniec Podolski, a następnie napadli na Litwę. Ówczesny władca Polski Michał Korybut Wiśniowiecki, który był miernym politykiem, aby zatrzymać masz wojsk tureckich w głąb naszego kraju zawarł z nimi sojusz w Buczaczu. Na jego mocy Polacy oddali Turcji Podole, Bracławszczyznę oraz Kijowszczyznę, która była w ich posiadaniu ponadto nasze państwo miało płacić roczny haracz. Warunki podpisane w Buczaczu wywarły wielkie oburzenie w społeczeństwie polskim. To spowodowało, że hetman wielki koronny Jan Sobieski zorganizował wojsko i wyruszył przeciwko Turkom. W 1673 r. doszło do bitwy pod Chocimiem, w której Turcy zostali pokonani. Zwycięstwo Sobieskiego zbiegło się w czasie ze śmiercią króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a że jego chwała spod Chocimia była wielka obwołano go nowym władcą. Nowy król był żonaty z Marią Kazimierą, która była Francuzką, dlatego skłaniał się on w swej polityce ku temu kraju. Przeciwna polityce profrancuskiej była szlachta, która stanęła za sojuszem z Austrią. Sobieski wybrał politykę, którą popierała większość społeczeństwa polskiego, czyli sojusz z Habsburgami. Wiązało się to z tym, że Polacy ponownie stanęli przeciwko Turcji. We wrześniu 1683 roku Sobieski na czele polskich wojsk wyrusza pod Wiedeń, który był zagrożony przez niewiernych. Doszło tam do bitwy między koalicją armii chrześcijańskiej, którą dowodził nasz król, a wojskiem wezyra Kary Mustafy. Zwycięstwo przypadło Sobieskiemu. Wojny polsko-tureckie w drugiej połowie XVII w. zostały zakończone zawarciem pokoju w Karłowicach w 1699 roku. Odbyło się to już za czasów rządów kolejnego władcy polskiego Augusta II. Rozejm z Turkami przyznawał Polsce Podole i Ukrainę.