I IZRAEL

Prawdopodobnie w XVI w. p.n.e. koczownicze plemiona Izraelitów przybyły do ziemi Kaanan. Część z nich przybyła z Egiptu pod wodzą Mojżesza. W obliczu zagrożenia ze strony innych plemion, Izraelczycy zjednoczyli się. Przez kilka lat trwał podbój ziemi Kaanan, a po jego zakończeniu zdobyte terytoria podzielono między dwanaście pokoleń Izraela. Początkowo wśród plemion żydowskich panowała teokracja - rządy sprawowali sędziowie. Jednak ludność sama wybierała swoich zwierzchników.

Pierwszym królem panującym nad Izraelem był Saul (ok. XI w. p.n.e.). Toczył nieustanne wojny z Moabitami, Ammonitami, Amalekitami i Filistynami. Dokonał zjednoczenia plemion izraelskich. Zginął w walkach z Filistynami. Następcą Saula, a zarazem drugim królem Izraela był Dawid (XI/X w. p.n.e.). Zdobył on Jerozolimę, z której uczynił swoją siedzibę oraz główny ośrodek religijny i stolicę królestwa. Dawid ostatecznie pokonał Filistynów. Zasłużył się też na polu kultury - uważa się go za twórcę biblijnych psalmów. Trzecim władcą był Salomon (X w. p.n.e.), który jak podaje Biblia słynął ze sprawiedliwości i mądrości. Jego dwór stał się ośrodkiem kulturalnym. Salomon zasłynął jako wielki budowniczy. To za jego panowania wybudowano w Jerozolimie świątynię. Salomon kazał tez wybudować dla siebie wspaniały pałac i wiele innych budowli (m. in. mury miejskie). Po śmierci Salomona nastąpiło podzielenie królestwa Izraela na dwa oddzielne: na południu królestwo Judy (stolica w Jerozolimie) i na północy królestwo Izraela. Kolejnym, czwartym, królem izraelskim był Rehabean, syn Salomona. Królestwa: Judy i Izraela były ze sobą skłócone i często walczyły przeciwko sobie. W VIII w. p.n.e. królestwo Izraela zostało zajęte przez Asyrię. W VI w. p.n.e. wojska Nabuchodonozora II złupiły Jerozolimę. Wielu Żydów dostało się do niewoli babilońskiej. Powrócili stamtąd w roku 538 p.n.e. za zgodą króla perskiego Cyrusa.

II FENICJA

O pochodzeniu Fenicjan wiele nie wiadomo. Pewne jest, że już w trzecim tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwali obszary nad Morzem Śródziemnym. Ich głównym zajęciem było budownictwo statków oraz żegluga i handel morski ( głównie z Egiptem). Fenicja nie stanowiła jednego państwa, ale jak przypuszczają badacze była podzielona na szereg miast - państw. Na ich czele stali głównie królowie, ograniczani przez możne rody kupieckie. Fenicja nie podejmowali liczne wyprawy, nie tylko w celach handlowych.

Fenicjanie zasłynęli ze swych wynalazków. Najdonioślejszym z nich było niewątpliwie pismo alfabetyczne ( 2 połowa II tys. p.n.e.), które związane było z rozwojem handlu. Fenicjanie zajmowali się także rzemiosłem: wytapianiem szkła, kruszców i metali. Wyrabiali także słynne purpurowe tkaniny. Handlowali z Izraelem - w zamian za swe wyroby rzemieślnicze otrzymywali artykuły spożywcze.

Aby rozładować wyż demograficzny, a także zdobyć nowe źródła surowcowe - Fenicjanie zabrali się za kolonizację. Najwcześniej opanowali Cypr (tu ważne surowce: drzewo i miedź). Fenicjanie kolonizowali także wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego (ważne źródło rud metali, zwłaszcza srebra). Około roku 800 p.n.e. założyli Kartaginę. Ich kolonie znajdowały się także n Sycylii i Sardynii, na Korsyce, Balearach i na afrykańskim wybrzeżu Morza Śródziemnego.