Cesarstwo Ottonów

1.Stulecie politycznego chaosu.

Po podziale w Verdun powstały trzy królestwa. Nie były one trwałymi państwami. Państwo Lotara rozpadło się wkrótce na kilka mniejszych państewek. Z kolei w państwie Karola Łysego władza była w rękach lokalnych dynastii. Wyłoniły się dzięki nim w wieku X maleńkie państewka. Jednym z przedstawicieli takiej dynastii był Hugo Capet, dzięki którego wstawiennictwu możnowładców i arcybiskupa został wybrany królem. Dokonał tego dzięki odsunięciu od władzy Karolingów. Siłą dynastii stanowiły dobre stosunki z Kościołem katolickim. Król miał wpływ na wybór biskupów i korzyści z administrowania dóbr kościelnych. Zaś dla Kościoła był on oparciem i gwarantem porządku w państwie.

2.Kształtowanie się Niemiec.

Panowanie Ludwika Niemieckiego przez długi czas trzymało w jedności królestwo. Powoli jednak dawały o sobie znać symptomy dążeń odśrodkowych np. wzrastała rola lokalnych książąt i możnowładztwa. W dodatku pamiętano jeszcze o niedawnych waśniach plemiennych i często na tym gruncie dochodziło do spięć. W księstwach takich jak Bawaria, Saksonia, Frankonia, Szwabia władzę dzierżyły od dawien dawna te samy rody. Jednak udało się początkowo utrzymać w ryzach te buntujące się księstewka. Pozycję władcy mogła wtedy wzmocnić się dzieży powrotowi do zasady wspólnego obierania władcy przez przedstawicieli plemion. Wzmocnienie jedności w swej najsilniejszej postaci dokonało się podczas panowania dynastii saskiej (lata 919-1024). Podczas panowania Sasów udało się położyć kres najazdom Normanów i Węgrów. Klęska zadana Węgrom na Lechowym Polu w 955 r ostatecznie położył kres ich najazdom. Od tej pory rozpoczęła się ekspansja zewnętrzna którą wspomagała organizacja marchii oraz powstanie 968 r. arcybiskupstwa w Magdeburgu, dla chrystianizowanych ludów słowiańskich na wschód od Łaby. Ekspansję zatrzymało w 983 r. wielkie powstanie Słowian połabskich.

3.Ekspansja terytorialna Niemiec.

Wkrótce potem Dynastii saskiej udało opanować się Lotaryngię. Na wschodzie po udanych wyprawach na Słowian połabskich założono tam marchię, które były okręgami przygranicznym zorganizowanymi na wzór wojskowy. Od polityki ekspansji w kierunku wschodnim odstąpił Otton III. Był on przyjacielem Bolesława Chrobrego . W swych planach widział odbudowane cesarstwo, które ziemie słowiańskie miały być spełniać jedną z części. Zawarł on przymierze z Bolesławem Chrobrym w 1000 r i uznał niezależność nowych metropolii kościelnych Polski i Węgier. Dynastia saska miał silnego sojusznika w budowie swej władzy. Był nim Kościół, który poprzez nowe nadania i podległych sobie biskupów miał stanowić przeciwwagę dla możnowładztwa.

4.Cesarstwo Ottonów.

Koronacja Ottona I nie była tylko zwykła elekcją . Władzę tę potwierdził Kościół. Bardzo religijny charakter miała sama jego koronacja. Otto I, nawiązując do tradycji państwa Karola Wielkiego, zajął na przełomie 951 i 952 r. północną Italię i 962 r. koronował się na cesarza, co dało początek I Rzeszy Niemieckiej. W roku 972 zaproponował Cesarstwu Bizantyjskiemu zwrot podbitych ziem na terenie Włoch w zamian za wzajemne uznanie tytułów cesarskich. Układ ten został przypieczętowany małżeństwa Ottona II z księżniczką Teofano, krewną cesarza bizantyjskiego Jana I Tzimiskesa. Od momentu jego panowania jego następcy będą mogli poszczycić się trzema tytułami króla Niemiec, Rzymu i cesarza rzymskiego. Jego następcy jak i sam Otton byli najpotężniejszymi władcami ówczesnej Europy. Nie udało mu się jednak rozciągnąć swe panowanie na tereny dawnego państw Karola Wielkiego.

Cesarstwo Ottonów

Państwo Lotara rozpadło się na szereg małych państewek. W dawnym państwie Karola Łysego władze przejęli lokalni książęta, których tradycje rodowe sięgają czasów plemiennych. Jednym z takich książąt był Hugo Capet, który został wybrany królem przy poparciu arcybiskupa Remis i możnowładztwa,

Kształtowanie się Niemiec.

Państwo Ludwika Niemieckiego najlepiej zniosło próbę czasu i było tworem który miał szansę na najdłuższe istnienie. W państwie tym umocniła się pozycja książąt i możnowładztwa. Udało się odeprzeć najazdy Normanów i Węgrów. W Bitwie na Lechowym Polu udało się odeprzeć Madziarów. Zwycięstwo Ottona spowodowało ustanie najazdów węgierskich na ziemie Bawarii. Powrócono do starej zasady obierania władcy wywodzącej się jeszcze z tradycji plemiennych. Udało się także powiększyć terytorium państwa. Henrykowi I u dało się także przeprowadzić jego wybór w 929 r. Henryk prowadził aktywną politykę zewnętrzną, przyłączył Lotaryngię, głównym jego osiągnięciem było jednak pobicie Węgrów nad rzeką Unstrutą w 933 r. Podjął również ekspansję przeciw Słowianom Połabskim, którym narzucił swoje zwierzchnictwo. Jego następca Otton I (936- 973 ) również prowadził politykę centralizacji. Dużym sukcesem Ottona I było powtórne odparcie Węgrów w bitwie na Lechowym Polu w 955 r., a także w tym samym roku stłumił powstanie Słowian Połabskich. Do jego sukcesów należy także to, że władca czeski uznał się jego lennikiem i to, że w roku 951 uzyskał koronę króla Longobardów. Najważniejszym osiągnięciem jego panowania była jednak koronacja na cesarza. Przez zwycięstwo z Węgrami umocnił pozycję Niemiec w Europie. Nawet papież któregoś razu zwrócił się do niego z prośbą o pomoc, gdyż walki toczone na Półwyspie Apenińskim bezpośrednio zaczęły zagrażać jego władzy w Państwie Kościelnym (powstało ono już w 755 roku). Otrzymał ją w 962 roku w Rzymie z rąk papieża Jana XII. Dzięki odnowieniu cesarstwa powstało państwo nawiązujące do tradycji starożytnego Rzymu oraz imperium Karola Wielkiego. W tym momencie władcy Niemiec mogli tytułować się Królem Rzymu i Niemiec a także cesarzami rzymskimi. Jego syn zorganizował wyprawy w latach 975, 976 i 977 przeciwko czeskiemu władcy Bolesławowi II. W rezultacie tych wypraw Czechy zostały podporządkowane cesarstwu. Udało się mu także pokonać opozycję która skupił się wokół Henryka II zwanego Kłótnikiem. Dopiero po zwycięstwie nad nim i spacyfikowaniu Rzeszy mógł Otto II wyruszyć do Włoch, lecz poniósł tu porażkę, a plany odwetu ucięła nagła śmierć cesarza w 983 r. Jego syn, koronowany jeszcze za życia Ottona II miał dopiero 3 lata. Powstało w ten sposób Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego nazwa ta przetrwała w nieco zmienionej nazwie do początków wieku XIX.

Młody Otton III, gdy przejął władzę, przystąpił do realizacji swojej idealistycznej wizji państwa uniwersalnego, obejmującego również Bizancjum. W ramach tego imperium znaleźć się miały Włochy (jako centrum państwa), Niemcy, Galia i Słowiańszczyzna, a posiadałyby one wszystkie te same prawa. Do grona jego najbliższych współpracowników należał Gerbert z Aurillac, którego po śmierci Grzegorza V wyniósł do godności papieża (Sylwester II). Zabiegał o pomoc duchownych autorytetów, m.in. św. Nila, św. Romualda, św. Wojciecha. Jednym z najważniejszych wydarzeń w jego życiu z polskiego punktu widzenia był udział w zjeździe gnieźnieńskim. W tym momencie chciałbym zacytować fragment z kroniki Galla Anonima mówiący o tym zjeździe:

"Na koronę mego cesarstwa! to, co widzę, większe jest, niż wieść głosiła!" I za radą swych magnatów dodał wobec wszystkich: "Nie godzi się takiego i tak wielkiego męża, jakby jednego spośród dostojników, księciem nazywać lub hrabią, lecz [wypada] chlubnie wynieść go na tron królewski i uwieńczyć koroną". A zdjąwszy z głowy swej diadem cesarski, włożył go na głowę Bolesława na [zadatek] przymierza i przyjaźni, i za chorągiew tryumfalną dał mu w darze gwóźdź z krzyża Pańskiego wraz z włócznią św. Maurycego, w zamian za co Bolesław ofiarował mu ramię św. Wojciecha. I tak wielką owego dnia złączyli się miłością, że cesarz mianował go bratem i współpracownikiem cesarstwa i nazwał go przyjacielem i sprzymierzeńcem narodu rzymskiego. Ponadto zaś przekazał na rzecz jego oraz jego następców wszelką władzę, jaka w zakresie [udzielania] godności kościelnych przysługiwała cesarstwu w królestwie polskim, czy też w innych podbitych już przez niego krajach barbarzyńców, oraz w tych, które podbije [w przyszłości]. Postanowienia tego układu zatwierdził [następnie] papież Sylwester przywilejem św. Rzymskiego Kościoła".

Zjazd gnieźnieński miał dla Polski i inne, wielkiej wagi, następstwa. Postanowiono na nim utworzyć arcybiskupstwo w Gnieźnie i trzy nowe biskupstwa: w Krakowie-dla Małopolski, we Wrocławiu-dla Śląska i w Kołobrzegu-dla Pomorza. Tak Otton III, jak i Sylwester rządzili każdy tylko cztery lata. Obydwaj, zwłaszcza zaś Sylwester, przeszli do historii jako władcy mądrzy i dalekowzroczni. Swą wizję świata zrealizowali tylko w części. Włączenie państw wschodniej i południowej Europy w jedną wspólnotę narodów traktowali jako zamknięcie pewnego etapu historii. W czasie jego panowania stolica cesarstwa została przeniesiona do Rzymu. Powstało wiele urzędów, które nawiązywały w swojej działalności, ewentualnie w nazwie do urzędów starożytnego imperium. Do Konstantynopola Otton III wysłał poselstwo z prośbą o rękę jednej z córek cesarskich. Ponieważ na wschodzie nie było męskiego potomka, a zatem nie było następcy tronu, małżeństwo z cesarzówną dawało szansę scalenia całego imperium. W 1001 r. założono pierwsze węgierskie arcybiskupstwo w Ostrzyhomiu. Otton III zmarł 23 stycznia 1002 r, w zamku Paterno, w trakcie ucieczki z Rzymu do Rawenny, do której był zmuszony przez wybuch rebelii ludowej w Tivoli. Po nim władzę objął Henryk II, z którym Polska toczyła wojny w latach 1002-18, dzięki czemu Chrobry odebrał Niemcom Milsko, Miśnię i Łużyce.

Najważniejsze daty z okresu panowania Ottonów;

936 - objęcie władzy w Niemczech

12 sierpnia 955 - pokonanie Węgrów na Lechowym Polu

2 lutego 962 - papież Jan XII koronuje Ottona I na cesarza

982- Otton II poniósł klęskę w Kalabrii w bitwie pod Cotrone.

21 maja 996- koronacja na cesarza Ottona III

1000- zjazd gnieźnieński