Na przełomie XIX i XX wieku w Europie szybko wzrosły w siłę związki zawodowe i partie robotnicze. Prowadziły one klasę robotniczą w jej walce przeciwko kapitalistom i państwu wyzysku. Związki zawodowe toczyły boje o polepszenie warunków zatrudnienia, ośmiogodzinny dzień pracy oraz wzrost wynagrodzeń. Wzrost klasy robotniczej zaowocował pojawieniem się nowych liderów, którzy byli bardziej wykształceni, tym samym bardziej pewni siebie, w porównaniu z robotnikami, przychodzącymi z rolnictwa.

W 1864 r. powstała w Londynie (następnie przeniesiona do Nowego Jorku) I Międzynarodówka, czyli międzynarodowa organizacja, skupiająca robotników i dbająca o ich interesy. Przewodniczącym tej organizacji został Karol Marks. Jednak w wyniku konfliktów między marksistami a anarchistami rozwiązano I Międzynarodówkę w 1867 r. Gdy marksiści zamierzali sobie podporządkować państwo, to anarchiści uznając państwo za zagrożenie wolności, zamierzali je zniszczyć. Wśród tych drugich byli też terroryści, którzy przeprowadzali zamachy na władzę państwową. Byli również anarchosyndykaliści, którzy działali rewolucyjnie, przy pomocy związków zawodowych.

Następnie powołano do życia II Międzynarodówkę w 1889 roku w Paryżu. Zgodnie z założeniami socjalizmu, organizacja dbała o przestrzeganie praw robotniczych i kontynuowała ideologię marksizmu. Działacze pochodzili z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec oraz Belgii. Na zjazdach przedstawicieli tej organizacji dało się zauważyć różnice ideologiczne w poglądach. Część socjaldemokratów opowiadała się za komunizmem, część za nurtem ideologicznym centrowym, a pozostali za reformistycznym. Organizatorzy II Międzynarodówki ustanowili 1 maja międzynarodowym świętem pracy. Jedną z najsilniejszych partii socjalistycznych była SPD, czyli Socjalistyczna Partia Niemiec. Tak, jak inne partie socjalistyczne miała ona charakter antykatolicki. Kościół wiedząc o tym, zaczął tworzyć demokratyczne stowarzyszenia robotnicze. W takich warunkach zrodziła się chrześcijańska demokracja. Natomiast pierwszym dokumentem, dotyczącym społecznej nauki Kościoła jest "Rerum Novarum", encyklika papieża Leona XIII z 1891 roku.

Nacjonaliści zaś uważali, iż tylko obywatele danego kraju powinni zamieszkiwać swój kraj. Nacjonaliści szukali odrębności narodowej, ponieważ wówczas nastąpił proces ujednolicania kulturowego, co dało efekt odwrotny. Wrogość wobec niektórych narodów, zwłaszcza Żydów nasiliła się niesamowicie. Brak tolerancji, szykanowania narodu żydowskiego stały się nie do opanowania w wojnach światowych. Powstawały coraz to nowe tezy na temat nierówności narodowych, wyższości jednych nacji nad innymi.

Wybuch I wojny światowej spowodował zaniechanie działalności II Międzynarodówki, zaś jej organizatorzy opowiedzieli się za interesami swych państw.