NAFTA inaczej Północno-Amerykański Układ o Wolnym Handlu ( z języka angielskiego North American Free Trade Agrement )

NAFTA jest paktem gospodarczym powstałym w roku 1992 (postanowienia weszły w życie od 1 .01. 1994r) zawarte pomiędzy USA, Meksykiem oraz Kanadą , gdzie uchwalono tzw. strefę w wolnym obrocie towarami pomiędzy wymienionymi państwami. Podstawowym celem paktu jest totalna likwidacja obecnych barier zarówno gospodarczych oraz barier inwestycyjnych w okresie 15 lat. W tym czasie poddano likwidacji cła hamujące przepływ towarów oraz usług. NAFTA to nie porozumieniem, mające na celu określić wspólną politykę gospodarczą, dodatkowo jednak pakt wprowadza nowe zasady pertraktacji, politykę ochrony środowiska czy też własności intelektualnej członków, zapewnia trwały wzrost gospodarczy. W wyniku postanowień paktu powstał największy na świecie rynek gospodarczy (skupia 375 milionów ludności, a budżet wynosi 6,5 bilion dolarów rocznie). Najważniejsza rola w NAFTA przypada na Stany Zjednoczone (w USA PKB to aż 85% PKB całej organizacji). Podobne dwustronnych pakty z USA (takie same co Meksyk i Kanad) ustaliło również inne państwa na świecie. I tak na przykład było z Singapurem i Chile, oraz miedzy Izraelem i Jordanią. Podczas budowania międzynarodowego paktu gospodarczego tzw. P-5 do rokowań dołączyć miały również Australia z Nowa Zelandią. Wszystkie kraje kiedyś będą należeć w NAFTA. Głównym celem założenia NAFTA było odnalezienie szeregu korzyści gospodarczych, które będzie można uzyskać bez celnych barier.

Głównym zwolennikiem założenia organizacji NAFTA to Meksyk. Meksyk w 80-tych latach dokonał wielu udanych reform wewnątrz gospodarki, na przykład prywatyzacji oraz liberalizację gospodarki. Potwierdzeniem tych reform miał być związek -pakt z sąsiadem-USA.. Natomiast dla USA pakt współpracy z biednym Meksykiem to z kolei szansa na swobodę inwestowania także eksportu na nowe rynki zbytu. To była także duża szansa na ustabilizowanie sytuacji gospodarczej czy politycznej państwa Meksyk, a więc bogatego oraz stabilnego sąsiada. To również dotyczyło obniżenie fali nielegalnych uciekinierów-imigrantów. NAFTA nie posiada specjalnych organów dla urzędników, samo ustawodawstwo organizacji w żaden sposób nie zmniejsza suwerenności każdego państwa. Każda decyzja jest podejmowana przez najważniejszy organ organizacji- Komisję Wolnego Handlu (należą do niej ministrowie handlu wszystkich krajów) i muszą zostać przyjęte przez parlamenty każdego kraju członkowskiego. Ponadto członkowie NAFTA posiadają całkowitą swobodę w kontaktach handlowych z innymi państwami.

Dzięki organizacji NAFTA doszło do utworzenia największego rynku światowego ( w strefie jest 422 miliona mieszkańców oraz 6,5 biliona obrotów handlowych rocznie). Najwięcej na wprowadzeniu liberalizacji w polityce uzyskał Meksyk, państwo które kilka lat wstecz było mało znaczącym na świecie .Dzisiaj to piąta z potęg eksportowych na świecie. To NAFTA dała możliwość szybkiego wzrostu osób związanych z handlem ( 3,5 miliona osób). Meksyk to wzór państwa, któremu liberalna współpraca zapewniła pozycję uznanego podmiotu gospodarczego. Liczne korzyści z paktu NAFTA ma również USA i Kanada. I tak eksport USA do sąsiedniej Kanady oraz Meksyku zwiększył się na przełomie lat 1993-2000 aż o 104% (zaś handel USA z innymi państwami na świecie to wzrost o 50%), natomiast dochody uzyskiwane w związku z współpracą w NAFTA są większe o 16% .Następnym krokiem, po utworzeniu paktu NAFTA przez rządy USA ,Meksyku i Kanady to następne umowy o współpracy dotyczącej przepisów ochrony środowiska oraz rynku pracy.

Na samym początku prezydent Meksyku chciał jedynie podpisać pakt meksykańsko-kanadyjski, który umożliwiłby powołanie amerykańsko-meksykańskiej strefy wolnego handlu. Ale zaprotestowała Kanada , która bała się stracić pozycji dominującego partnera w handlu ze Stanami Zjednoczonymi. Kanada wysunęła wniosek by Meksyk przyłączył się do tzw. CUSFTA, i nie szukał nowych paktów. Proces wymiany handlowej między trzema państwami wzrastał na samym początku. Każde z nich chciało ponosić minimalne koszty ale tym samym mieć formalne potwierdzenie współpracy i porozumień gospodarczych.

Ważny argument ,który przyspieszył negocjacje to zrealizowanie postanowień tzw. Jednolitego Aktu Europejskiego, co dało większą wymianą towarów i usług wewnątrz krajów UE, kosztem innych państw, właśnie Stanów Zjednoczonych czy Kanady.

Północnoamerykańskie Porozumienie o Wolnym Handlu to przykład nowej na owe czasy organizacji-paktu między państwami , pokazało iż można połączyć współpracą kraje wysokorozwinięte (jak USA czy Kanada) z państwami rozwijającymi się, na przykład Meksykiem.

OECD czyli Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju z języka angielskiego (Organization for Economic Cooperation and Development).

Organizacja OECD istnieje od roku 30 IX 1961 powstała na podstawie tzw. Konwencji Paryskiej , którą podpisano 14 12 1960 roku. Było to następstwem przekształcenia i reorganizacji utworzonej z realizacji planu Marshalla organizacji o nazwie: Europejska Współpraca Gospodarcza (OEEC), założonej już w 1948 roku w celu dawania pomocy w procesie odbudowy państw europejskich ze zniszczeń powojennych. Była to swoista reakcja Stanów Zjednoczonych na powołanie organizacji EWG oraz wytyczenie podziału państw świata we. wspólnocie atlantyckiej.

OECD skupia w swych szeregach największe światowe mocarstwa, w tym państwa Unii Europejskiej(starej). Konwencję założycielską podpisały następujące państwa: Belgia, Dania i Francja, także Grecja, Szwajcaria, Hiszpania, Irlandia, Wielka Brytania, Kanada, Norwegia i Portugalia, RFN, Szwecja, Austria Turcja, USA, Islandia ,Włochy, Luksemburg,. W późniejszym czasie dołączyły także: Australia i Holandia, także Finlandia, Japonia, czy Nowa Zelandia oraz Polska, co ciekawe również Jugosławia.

To jedna z najważniejszych organizacji gospodarczych na świecie. OECD kieruje polityką gospodarczą ,prowadzi badania nad procesami ekonomicznymi w gospodarce rynkowej. Przygotowuje liczne raporty ekonomiczne, bada trendy w gospodarce światowej. Celem tej organizacji jest również dążenie do równomiernego wzrostu gospodarczego, ograniczaniu bezrobocia, poprawa stopy życiowej mieszkańców globu, oraz dążenie do stabilności finansowej, dalej swobody wymiany międzynarodowej także pomocy krajom biednym. Państwa będące w OECD czy chcące przynależeć do jej struktur, jako wartości nadrzędne muszą wprowadzić następujące zasady: demokracja, przestrzeganie wszelkich praw człowieka oraz wolności obywatelskich czy stabilnego wzrostu w gospodarce rynkowej. OECD jest organizacją koordynacyjną i opiniotwórczej z drugiej strony. To globalne forum nowych innowacji czy doświadczeń, oraz centrum rozwiązania problemów gospodarczych.

Najważniejszy organ OECD to Rada , tworzą ją stali członkowie, każdego roku jest posiedzenie Rady na szczeblu ministerialnym. Każdego roku wybiera 10-cio osobowy Komitet Wykonawczy i sekretarza generalnego na 5 lat, to on jest przewodniczącym tzw. Sekretariatu.

Polska należy do organizacji OECD od 22 11 1996 roku, jako 28. członek. OECD jako pierwsza zajęła się procesem integracji gospodarczej .Dla naszego kraju członkostwo w tej organizacji to duże uznanie i wyróżnienie przemian jakie następowały. Polska uchodzi jako kraj demokratyczny , stabilny, z gospodarką wolnorynkową. Dzięki OECD możemy łatwiej dostawać korzystne kredyty od różnych międzynarodowych instytucji finansowych oraz zachęcać nowych inwestorów. Ale trzeba również pamiętać o szeregu wymogów jakie musimy spełnić, np wstrzymania duże dotacje dla mało efektywnych dziedzin gospodarki .