Czarodziejska góra - charakterystyka bohaterów
Hans Castorp – centralna postać powieści, młody inżynier z Hamburga. Na początku zwraca uwagę pozorna przeciętność Hansa Castorpa. Jest on dobrze wychowanym mieszczaninem, pozbawionym wyraźnych pasji i ambicji wykraczających poza społeczny standard. Przyjeżdża do Davos na trzy tygodnie, ale zostaje na lata. Sanatorium staje się dla niego laboratorium doświadczeń czasu, choroby, miłości i śmierci, a zarazem przestrzenią inicjacji duchowej.
Stopniowo lepiej poznajemy Hansa Castorpa: jest podatny na wpływy, raczej obserwuje niż działa, łatwo poddaje się autorytetom i nastrojom otoczenia. Z czasem rozwija refleksyjność oraz fascynację ciałem, biologią i metafizyką. Przechodzi drogę od „normalnego” obywatela do człowieka zawieszonego między życiem a śmiercią, aktywnością a biernością, rozumem a popędem. Reprezentuje figurę „człowieka europejskiego w kryzysie nowoczesności”.
Joachim Ziemssen – kuzyn Hansa, żołnierz z powołania. Uosabia dyscyplinę, obowiązek i prostotę. Nie filozofuje, chce wyzdrowieć i wrócić do armii. Jest symbolem etosu formy, porządku i służby państwowej. Jego dramat polega na konflikcie między wolą a ciałem: organizm okazuje się silniejszy niż charakter i etyczne zobowiązania. Śmierć Joachima podważa wiarę w to, że honor, dyscyplina i samokontrola chronią człowieka przed losem.
Lodovico Settembrini – włoski humanista, liberał i racjonalista. Orędownik postępu, rozumu, demokracji i aktywnego życia. Gardzi kultem choroby i biernością sanatorium. Próbuje „wychować” Hansa ideowo, traktując go jak ucznia. Jest ironiczny, retoryczny, momentami moralizatorski. Reprezentuje oświeceniową wiarę w rozum, kulturę i pedagogiczną misję inteligencji. Jego słabością jest gadatliwość oraz pewna schematyczność myślenia, niezdolna do zmierzenia się z radykalnym doświadczeniem cierpienia i śmierci.
Leon Naphta – jezuita, intelektualista o radykalnych poglądach, ideowy przeciwnik Settembriniego. Łączy mistycyzm z pochwałą przemocy, autorytaryzmu i „świętego okrucieństwa”. Religia, cierpienie i ofiara mają dla niego wartość duchową, a życie biologiczne nie stanowi najwyższego dobra. Błyskotliwy polemista, lecz skrajny i niebezpieczny w konsekwencjach swoich idei. Reprezentuje irracjonalizm, absolut i pokusę totalnych ideologii. Jego samobójstwo jest logiczną, tragiczną kulminacją ideowego impasu i odmowy kompromisu.
Clawdia Chauchat – Rosjanka, obiekt miłości Hansa. Zmysłowa, nonszalancka, obca kulturowo i obyczajowo. Kojarzona z chorobą, erotyką i nocą. Dla Hansa jest figurą pożądania, śmierci i transgresji norm mieszczańskich. Nie jest klasyczną kochanką ani pełnowymiarową bohaterką psychologiczną. Funkcjonuje przede wszystkim jako projekcja jego fascynacji cielesnością, rozkładem i tym, co nieoswojone. Działa bardziej jako symbol niż realistyczna postać.
Mynheer Peeperkorn – holenderski plantator, partner Clawdii. Człowiek żywiołu, energii i zmysłowości. Mówi niejasno, urywa myśli, ale działa magnetycznie na ludzi. Uosabia czystą wolę życia, charyzmę i autorytet niezależny od idei. Stanowi kontrast dla intelektualnych sporów sanatorium. Pokazuje, że życie to nie tylko idee i systemy, lecz także instynkt, obecność i siła osobowości. Jego samobójstwo odsłania kruchość tej „królewskiej” witalności.
Doktor Hofrat Behrens – główny lekarz „Berghofu”. Pragmatyczny, cyniczny, momentami rubaszny. Traktuje chorobę rzeczowo, bez romantyzmu i sentymentalizmu. Symbol medycznego spojrzenia na człowieka jako organizm biologiczny. Łączy rolę lekarza i artysty, co ujawnia ambiwalencję jego stosunku do ciała: jednocześnie bada je i estetyzuje. Demaskuje biologiczny wymiar życia.
Doktor Edhin Krokowski – lekarz od „analizy duszy”. Łączy medycynę z psychoanalizą. Twierdzi, że choroba ma źródła w miłości i psychice, a objawy cielesne są wyrazem konfliktów nieświadomych. Reprezentuje modną na początku XX wieku fascynację psychologią głębi i nieświadomością. Postać dwuznaczna, balansująca między nauką a quasi-mistyką.
