Pieśń o żołnierzach z Westerplatte - biografia autora
Konstanty Ildefons Gałczyński urodził się 23 stycznia 1905 r. w Warszawie. Był jednym z najoryginalniejszych polskich poetów XX wieku – łączył lirykę z groteską, absurdem i humorem, pisał utwory poważne i żartobliwe, wiersze patriotyczne, miniatury sceniczne oraz teksty dla dzieci. Ponadto był także cenionym tłumaczem literatury obcej.
Dorastał w domu drobnomieszczańskim. Ojciec, również Konstanty, pracował jako technik kolejowy, matka Wanda Cecylia z Łopuszyńskich pochodziła z rodziny restauratorów. Czasy młodości Gałczyńskiego przypadają na I wojnę światową i powojenne zawirowania, które wzmocniły w nim poczucie kruchości świata i skłonność do ucieczki w wyobraźnię. Po powrocie do Warszawy podjął studia z zakresu filologii angielskiej i klasycznej na Uniwersytecie Warszawskim, ale ich nie ukończył.
W latach 20. związał się ze środowiskiem literackim „Kwadrygi”, publikował w prasie („Cyrulik Warszawski”, „Bluszcz”, później m.in. „Przekrój”, „Szpilki”, „Tygodnik Powszechny”), stopniowo wypracowując własny, rozpoznawalny styl – z jednej strony liryczny i nastrojowy, z drugiej przepełniony absurdalnym humorem i groteską. Za właściwy debiut książkowy uchodzi powieść poetycka „Porfirion Osiełek, czyli Klub Świętokradców” (1929), w której już widać jego upodobanie do fantastycznych wizji i parodii.
Żoną poety była Natalia Awałow, którą często wspominał i której dedykował wiele tekstów (m.in. tom „Zaczarowana dorożka”). Małżeństwo doczekało się córki Kiry Gałczyńskiej, późniejszej redaktorki, pisarki i popularyzatorki twórczości ojca. Życie rodzinne i zwyczajne, codzienne sytuacje często przenikały do jego wierszy, przeobrażone w poetyckie anegdoty i liryczne miniatury.
W czasie II wojny światowej Gałczyński został zmobilizowany, trafił do niewoli niemieckiej i spędził kilka lat w obozach jenieckich (stalagach). Po wojnie wrócił do Warszawy, współpracował z prasą, tworzył zarówno teksty zgodne z oczekiwaniami nowej władzy, jak i wiersze wymykające się jednoznacznym schematom. W ostatnich latach życia często przebywał w leśniczówce Pranie na Mazurach, gdzie powstało wiele późnych liryków i poematów. Obecnie działa tam muzeum jego imienia, założone przez córkę.
Jego dorobek jest bardzo różnorodny: od nastrojowych liryków („Zaczarowana dorożka”, „Małe kina”) po groteskowy „Teatrzyk Zielona Gęś”, który stał się klasyką polskiej satyry. Istotną część twórczości stanowią tomiki poetyckie: powojenne zbiory wierszy („Zaczarowana dorożka”, „Ślubne obrączki”) oraz większe poematy historyczno-mitologiczne („Niobe”, „Wit Stwosz”), a także teksty ważne dla polskiej pamięci historycznej, jak „Pieśń o żołnierzach z Westerplatte”. Pisarz zajmował się także przekładami, m.in. Szekspira i Schillera.
Konstanty Ildefons Gałczyński zmarł 6 grudnia 1953 r. w Warszawie na skutek zawału serca. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim, a jego twórczość – dzięki wydaniom zbiorowym i pracy Kiry Gałczyńskiej – na trwałe weszła do kanonu literatury polskiej.
Ważniejsze utwory:
„Porfirion Osiełek, czyli Klub Świętokradców” (1929)
„Utwory poetyckie” (1937)
„Wiersze wybrane” (m.in. „Kolczyki Izoldy”) (1946)
„Zaczarowana dorożka” (1948)
„Ślubne obrączki” (1949)
„Niobe” (1951)
„Wiersze liryczne” (1952)
„Wit Stwosz” (1952)
„Spotkanie z matką” (1953)
„Teatrzyk Zielona Gęś ma zaszczyt przedstawić” (1968)
