Do owadów społecznych zalicza się niektóre z grupy żądłówek, które należą do rzędu błonkoskrzydłych (Hymenoptera). Najważniejsze wśród nich są pszczoły i osy.

Charakteryzują się one tym, że na końcu odwłoka posiadają żądło, które powstało z przekształcenia pokładełka. Składa się ono z dwóch długich kłujących szczecinek, które mogą być przesuwane w kanale żądłowym do przodu i do tyłu. Za jego pomocą owady te mogą zarówno zaatakować, jak i się bronić. Samo żądło nie byłoby tak skuteczne, gdyby nie fakt, że łączy się z gruczołami jadowymi, które podczas przebijania ciała przeciwnika, wypuszczają na zewnątrz jad. Jad ten może wywoływać nie tylko stany zapalne, takie jak opuchlizna czy zaczerwienie, ale także mogą powodować ostre reakcje uczuleniowe organizmu w postaci anafilaksji, który może doprowadzić nawet do śmierci.

Gniazda os możemy znaleźć w przeróżnych miejscach, takich jak dziury w ziemi, w drzewach czy murze. Zdarza się, że osy budują swoje gniazda niedaleko ludzkich siedlisk, np. w opuszczonych budynkach czy na strychach, gdzie mogą stanowić zagrożenie.

Szerszenie, podobnie jak osy, budują w domkach wiele plastrów, skierowanych otworach w dół. Różnią się one od plastrów pszczół tym, że te ostatnie są otwarte z obu stron, a nie tylko z jednej. W takich koloniach królowa zajmuje się składaniem jaj, a robotnice opiekują się nią, a potem także larwami i młodymi osobnikami.

Niekiedy zdarza się, że szerszenie polują na pszczoły, którymi karmią swoje larwy i młode. Jednak w większości są pożyteczne dla ludzi, gdyż zjadają także wiele innych owadów, które są szkodnikami.

Jeśli jaja złożone przez królową nie zostaną zapłodnione, wtedy powstają trutnie. Pełnią one jedynie funkcje rozrodcze i służą wyłącznie do zapładniania. Dlatego też giną tuż po tym albo są zabijane przez robotnice zanim nadejdzie zima.

W zwykłym roju największą liczbę stanowią niepłodne robotnice. Trutni potrzebnych do rozrodu jest kilkaset, a płodna samica - królowa jest tylko jedna. Te trzy rodzaje osobników różnią się między sobą budową, co jest wynikiem przystosowania do pełnionych w społeczności funkcji.

Najważniejsza - królowa jest największa i może osiągać nawet 3 cm długości. Jej jedynym zadaniem jest składanie jaj, co czyni przez większą część roku (oprócz zimy, kiedy zapada w sen zimowy). W ciągu jednego miesiąca jest w stanie złożyć ponad 60 tysięcy jaj.

Trutnie są nieznacznie mniejsze od królowej i mogą dochodzić do 2 cm. Na głowie posiadają czułki zbudowane z 13 członów. Natomiast robotnice - choć najmniejsze (do 1,5 cm), są najpracowitsze. Zbierają pyłeknektar z kwiatów, którym karmią larwy. Zajmują się także młodymi, które gdy są starsze również zaczynają pomagać robotnicom w wielu pracach w ulu.