Każdy człowiek, który ukończy osiemnasty rok życia, może założyć własną firmę. Niektórym ludziom poszczęściło się i ich przedsiębiorstwa stały się bogate i sławne w całym kraju lub nawet na całym świecie. Wszystko jednak zaczęło się od pomysłu i małego przedsiębiorstwa, nawet założonego w garażu, jak to miało miejsce z firmą Microsoft. Nie wszystkie firmy stają się gigantami, ale każda ma ten sam cel. Wszystkie działania istniejącej firmy skierowane są na osiągnięcie zysku. Działania przedsiębiorstw funkcjonujących na rynku skierowane są na konsumenta i jego potrzeby. Jest oczywiste, że sprzedać można tylko te produkty, które będą kupować nabywcy. Podstawowym celem działania każdej firmy jest, więc realizowanie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów.  Dlatego małe przedsiębiorstwa odgrywają ważną rolę w gospodarce na całym świecie. Zarówno w Unii Europejskiej jak i w gospodarce Stanów Zjednoczonych Małe firmy stanowią ponad 99% z 18 milionów przedsiębiorstw w Unii i 17 milionów firm w Stanach Zjednoczonych.

Małe przedsiębiorstwa a giganty gospodarki.

Ludzie, którzy posiadają i prowadzą własną działalność gospodarczą są dumni ze swojej pracy. Prowadzi to do tego, że ich wydajności i jakość produktów, jest znacznie wyższa. W wielu przypadkach małe firmy są znane z dostarczania swoim klientom indywidualnych usług. A także wytwarzanie produktów na zamówienie, co często gwarantuje wyższą jakość produktów i usług. Podczas gdy duże przedsiębiorstwa często są postrzegane jako anonimowy model efektywności przedsiębiorstw. Małe przedsiębiorstwa w świadomości ludzi mają szlachetne wartości i są postrzegane jako wyraz ciężkiej pracy i samodzielności. Pracownik w dużej firmie ma świadomość, że jest zatrudniony dla korzyści szefostwa firmy. W związku z tym jego praca wymiarze godzin składa się nie tylko z wydajnie wykonanego zlecenia, ale również z czynności pobocznych (tj. orientację, zbieranie materiałów biurowych, ładowanie papieru, itp.). Natomiast pracownik firmy pracuje sam dla siebie. Jego płaca nie jest uzależniona od liczby godzin, ale wykonanych zleceń i zadań. Należy również wyróżnić najwyższy stopień wolności osobistej w działalności gospodarczej, gwarancje własności prywatnej, samodzielności i niezawisłości przedsiębiorstw w zakresie podejmowania decyzji gospodarczych. Są to też bardzo dobre warunki do stosowania postępu technicznego we wszystkich dziedzinach gospodarowania, gdyż konkurencja panująca na rynku wymusza wprost korzystanie z najnowszych zdobyczy techniki i organizacji.  Małe przedsiębiorstwa mają również kluczowe znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności w wielu sektorach gospodarki.

Stanowisko państwa i pomoc jakiej udziela.

Już w 1997r. małe i średnie przedsiębiorstwa stanowiły 99,76% wszystkich zarejestrowanych przedsiębiorstw w całej gospodarce Polskiej. W 1999r. sektor ten miał ponad 48-procentowy udział w tworzeniu PKB. Obecnie jednym z podstawowych celów strategii gospodarczej państwa jest doprowadzenie gospodarki polskiej do szybkiego wzrostu. Dzięki czemu będą tworzone nowe miejsca pracy. Dla osiągnięcia tego celu wdrażany jest nowy pakiet pod nazwą ,,Przede wszystkim przedsiębiorczość’’, stwarzający lepsze warunki dla rozwoju głównie małych i średnich przedsiębiorstw. Pakiet zawiera propozycje dokumentów prawnych, zmierzających m.in. do uproszczenia systemu podatkowego, obniżenia kosztów pracy i uelastycznienia stosunków pracy oraz likwidacji barier biurokratycznych. W celu rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw stworzono Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Agencja ta realizuje ten cel m.in. poprzez świadczenie usług doradczych i eksperckich dla przedsiębiorców, organów administracji rządowej oraz samorządowej, ułatwianie przedsiębiorcom dostępu do wiedzy, szkoleń oraz informacji gospodarczej oraz opracowywanie i udostępnianie analiz.

Stanowisko Unii Europejskiej.

 Małe przedsiębiorstwa nastawione na eksport mogą spodziewać się zwiększonej konkurencji na jednolitym rynku. Jednakże, zakładając, że firmy te mają zdolność i chęć innowacji, czyli są w stanie dopasować swe strategie do nowego otoczenia, mogą one jednocześnie odnosić zyski z możliwości oferowanych im przez powiększony rynek. Mikro i małe przedsiębiorstwa, które spełniają tylko lokalne potrzeby i nie są nastawione na eksport nie odniosą od razu wielu korzyści, natomiast mogą napotkać zwiększoną konkurencję w dłuższej perspektywie. Przedsiębiorstwa te także będą musiały dostosować swe strategie do nowych warunków. Jednak Unia Europejska zauważyła korzystne działanie małych przedsiębiorstw tworząc Kartę Małych przedsiębiorstw. Wzywa ona państwa członkowskie do podjęcia działań, mających wspomóc i zachęcić małe przedsiębiorstwa w dziesięciu kluczowych obszarach:

  • Edukacja i szkolenia dla przedsiębiorczości;
  • Tańsze i szybsze uruchomienie działalności gospodarczej;
  • Lepsze ustawodawstwo i przepisy regulacyjne;
  • Dostęp do kwalifikacji;
  • Polepszanie dostępu przez Internet;
  • Uzyskanie większych korzyści z jednolitego rynku;
  • Opodatkowanie i zagadnienia finansowe;
  • Wzmocnienie zdolności technologicznej małych przedsiębiorstw;
  • Wykorzystanie udanych przykładów e-biznesu i zapewnienie wsparcia najlepszym małym firmom;
  • Rozwinięcie silniejszego i efektywniejszego sposobu reprezentowania interesów małych przedsiębiorstw w Unii i w skali kraju.
Kryzys gospodarczy szansą dla małych przedsiębiorstw.

Masowe zwolnienia i setki wstrzymanych rekrutacji tego najmniej obawiają się małe i średnie przedsiębiorstwa. Wręcz przeciwnie, kryzys jest dla nich ogromną szansą na pozyskanie wyspecjalizowanych i doświadczonych pracowników z konkurencyjnych branż. Każdego miesiąca kolejne zakłady produkcyjne deklarują zwolnienia w związku z ogólnoświatowym kryzysem i jego wpływem na polską gospodarkę. W związku z tym ratunkiem dla wielu bezrobotnych mogą okazać się małe, które są uważane za jeden z głównych motorów rozwoju gospodarczego. Przejawia się to ich dużą elastycznością i szybkością w dostosowaniu się do zmieniających się warunków zewnętrznych. Ze względu na duży udział w zatrudnianiu pracowników, wytwarzaniu PKB, handlu zagranicznym, działalności inwestycyjnej i innowacyjnej, wywierają znaczący wpływ na gospodarkę w Polsce.

Szansa dla ludzi młodych.

W ostatnim okresie więcej ludzi młodych wchodzi na rynek i poszukuje pracy niż odchodzi ludzi starszych na emeryturę. Prowadzi to do zwiększenia bezrobocia. Nieustatkowani młodzi ludzie usilnie szukają pracy. Nadzieją dla nich jest założenie własnego przedsiębiorstwa. Oczywiście potrzebny jest pomysł. Polski Rząd stara się stworzyć takim ludziom możliwości. W 2003 roku rozpoczęto program dla absolwentów „Pierwsza Praca”. Dzięki niemu młodzi bezrobotni mogli odbyć staż, wziąć udział w szkoleniach czy uzyskać kredyt na własną działalność gospodarczą. Program przyczynił się do powstania co najmniej 50 tys. miejsc  pracy i spadku bezrobocia wśród absolwentów.

Podłoże psychologiczne.

W regionach słabiej zagospodarowanych małe przedsiębiorstwa mogą być szczególnie ważnym czynnikiem aktywizacji ludności i poprawy stopy życiowej oraz łagodzenia dysproporcji w poziomie zasobności poszczególnych warstw społeczeństwa, nie wymagają one, bowiem tak znacznych nakładów na ich uruchomienie, jak duże zakłady pracy. Ich rola jest również znacząca w łagodzeniu rozmiarów i skutków bezrobocia.

Istotne znaczenie w rozważaniu roli małych przedsiębiorstw mają też opinie socjologów i psychologów podkreślających wpływ, jaki wywierają na pracowników warunki pracy w tych przedsiębiorstwach, a więc: bliskie kontakty międzyludzkie, osobisty i często bezpośredni stosunek pracodawcy do pracowników oraz osobiste kontakty wszystkich zatrudnionych, poczucie szczególnej odpowiedzialności w pracy, identyfikowanie się pracowników z zakładem pracy i różnorodne więzi charakterystyczne dla małych zbiorowości ludzkich.

Magdalena Bodera.