Fryderyk Franciszek Chopin urodził się w roku 1810 w Żelazowej Woli. Zmarł w roku 1849 we Francji. Był synem Mikołaja Chopina- nauczyciela pochodzącego z Lotaryngii oraz Julii z Krzyżanowskich. Od 1816 pobierał lekcje gry na fortepianie u Wojciecha Żywnego. Od 1822 roku- u Józefa Elsnera. W latach 1823- 1826 kształcił się w liceum warszawskim, zaś w latach 1826- 1829 uczył się w Szkole Głównej Muzyki w Warszawie- pod kierunkiem J. Elsnera.

W 1829 roku wyjechał do Wiednia. Tam poznał K. Czernego, T. Haslingera, dał dwa koncerty w Kärtnertortheater. W roku 1830 grał w Teatrze Narodowym w Warszawie- wykonał wówczas Koncert fortepianowy f-moll, Koncert fortepianowy e-moll i Fantazję na tematy polskie podczas koncertu pożegnalnego). Jeszcze w tym samym roku wyjechał do Wiednia (przez Pragę), a stamtąd do Paryża- w roku 1831. Do ko}ca życia przebywał na emigracji. Obracał się w towarzystwie największych sław swojej epoki- G.Rossiniego, L. Cherubiniego, H.Herza, F. Liszta, F. Hillera, F. Kalkbrennera, F. Mendelssohna, H. Berlioza, A. Mickiewicza, R. Schumanna, J.U. Niemcewicza. Koncertował w salonach arystokracji, uczył gry na fortepianie: między innymi M. Czartoryską, K.Mikulę i M. Kalegris.

Ważnym momentem jego życia było zawarcie znajomości z francuską pisarką- A. Dudevant (piszącą pod pseudonimem George Sand) w roku 1835. Do 1847 roku łączyła ich bliska znajomość. W 1838 przebywał z nią na Majorce, gdzie skomponował między innymi Preludia. Lato roku 1839, 1841- 1846 spędził na jej posiadłości w Nohant.

Ostatni paryski koncert Chopina odbył się w Sali Pleyela w 1848 roku. W 1849 roku nasiliły się u niego objawy gruźlicy, na którą od lat chorował. Zmarł w Paryżu 17. października 1849 roku. Pochowano go na cmentarzu Pčre-Lachaise.

Charakterystyka twórczości.

Trzon twórczości Chopina stanowią utwory fortepianowe z charakterystyczną dla romantyzmu melodyką, harmoniką, stylem- pełnym ekspresji i przesyconym emocjonalnością. Chopin dokonuje syntezy romantyzmu europejskiego- stylu brillant, z polską muzyką ludową. Jest niekwestionowanym nowatorem w dziedzinie twórczości fortepianowej. Jego dzieła pełne są wyrazu, któremu podporządkowana zostaje forma utworów. Stworzył niepowtarzalny, łatwo rozpoznawalny i zdumiewający styl muzyczny.

Wśród jego dzieł ważną pozycję zajmują dwa koncerty fortepianowe. Są one reprezentatywne dla stylu Chopina- łączą w sobie styl brillant, romantyczną wirtuozerię i błyskotliwość z indywidualizmem wielkiego kompozytora.

Szczególną pozycję zajmują również jego miniatury fortepianowe. Nawiązuje w nich przede wszystkim do form tanecznych- walców, polonezów, mazurków. Mniejsze znaczenie mają takie tańce jak: écossaises, bolero, tarantela. Chopin napisał pięćdziesiąt siedem mazurków, których artyzm pozwala na postawienie ich w czołówce kompozycji romantyzmu ogólnoeuropejskiego. Opierają się one na stylizacji narodowych tańców polskich. Chopin wykorzystuje tam rytmy mazurowe( mazura, kujawiaka, oberka), melodykę polskich pieśni ludowych, ich budowę i specyficzne cechy tonalne.

Pierwsze polonezy Chopina nawiązują do kompozycji tworzonych przez Elsnera, Kurpińskiego, stylu brillant. Późniejsze tego rodzaju kompozycje-począwszy od opusu pięćdziesiątego- charakteryzuje zdecydowanie większa ekspresja, obecność heroizmu i tragizmu, nasycenie ich emocjonalnością, której podporządkowują się cechy narodowego tańca polskiego. Ostatnie tego rodzaju kompozycje- wielkie polonezy op. 44, 53 czy 61 są już poematami fortepianowymi, w których kompozytor korzysta z wielu środków techniki kompozytorskiej, stosuje wielką paletę emocji, utwory jego pełne są ekspresji i uczucia.

Spośród nietanecznych miniatur wielkie znaczenie mają jego dwadzieścia cztery etiudy wydane w dwóch zbiorach (osobno skomponował trzy etiudy). Poza wieloma trudnościami technicznymi, bogactwem figuracji i wielością komplikacji technicznych charakterystycznych dla etiudy- utwory te charakteryzuje również śpiewność, szereg innowacji na polu harmoniki czy kolorystyki.

Powstałe podczas pobytu na Majorce dwadzieścia cztery Preludia- skomponowane we wszystkich dwudziestu czterech tonacjach systemu dur- moll- przedstawiają całą panoramę kategorii wyrazowych. W zbiorze tym znajdują się zarówno kantylenowe, przesycone liryzmem utwory( np. Preludium Des-dur) oraz miniatury pełne dramatyzmu i napięcia (jak Preludium d-moll).

Chopin genialnie rozwija też stworzony przez Johna Fielda gatunek nokturnu. Napisał ich dziewiętnaście- i je również, podobnie jak każda forma, której skomponowania się podjął, zostają przepełnione jego indywidualnym stylem i wymową. Pojawia się tu ornamentalna melodyka, Chopin sięga po technikę wariacyjną, forma jest najczęściej trzyczęściowa. Bliskie nokturnom są również Bereusce Des- dur oraz Barkarola Fis- dur.

Wiele innowacji stosuje Chopin w swoich czterech Balladach. Pojawia się tu narracja, przez bogactwo zastosowanych tu środków wyrazu Chopin zdaje się opowiadać. Co więcej- jego historie nie są nudne i monotonne, ale pełne życia, pasjonujące, sam autor wykazuje wielkie zaangażowanie w ich opowiadanie, niezwykle bliskie wydają się dla niego sytuacje, o których mówi. Występują tu kontrasty fakturalne, dynamiczne.

Ciekawym nurtem jego twórczości są scherza. Są one rozbudowanymi poematami fortepianowymi. Z klasycznej formy scherza Chopin pozostawia trzyczęściowość- formę repryzową i trójdzielne metrum. Przesyca je jednak walorami wyrazowymi- pojawia się demoniczność i burzliwość (Scherzo h- moll, Scherzo b- moll).

Sonaty Chopina również nawiązują do klasycznej formy tego gatunku, jednak trudno byłoby porównywać tego rodzaju utwory w twórczości Haydna czy Mozarta z sonatami Chopina. U tego ostatniego pojawia się podporządkowanie formy sonatowej wymogom ekspresji. W sonacie b- moll jako część trzecia pojawia się "Marsz żałobny", zaś jej finał ma wyraźny charakter etiudowy.

Pieśni Chopina stały się wzorem dla polskiej pieśni romantycznej. Teksty do opracowań muzycznych zaczerpnął Chopin z twórczości A. Mickiewicza, S. Witwickiego, Z. Krasiońskiego, B. Zaleskiego, L. Osińskiego, W. Pola.

Muzyka Chopina cieszyła się wielką popularnością i uznaniem już za jego życia- i stan ten utrzymuje się po dzień dzisiejszy. Dla Polaków jego twórczość jest symbolem uczuć patriotycznych. W hołdzie wielkiemu pianiście organizowany jest Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny jego imienia, który odbywa się co cztery lata począwszy od roku 1927. Istnieje również Instytut im. F. Ckopina. Od roku 1946 w Dusznikach odbywa się Festiwal Chopinowski, zaś w Mariańskich Łaźniach-od roku 1959.

Interpretatorzy dzieł Chopina wykonują ją zazwyczaj w jednym z dwóch nurtów- klasycyzującym lub romantycznym. Jednak wielość interpretacji nie pozwala na tak sztywne i schematyczne klasyfikacje. Bogactwo uczuć zawartych w utworach Chopina, jego charakterystyczny, indywidualny styl- wywarły wpływ na muzykę romantyzmu oraz kolejnych epok.

Do ważniejszych kompozycji Chopina zalicza się:

1817- Polonez B-dur, Polonez g-moll,

1821- Polonez As-dur ,

1824- Polonez gis-moll,

1824- 1825- Polonez d-moll opus 71 nr 1;

1825- Rondo c-moll opus 1, 1826- Mazurek B-dur, Mazurek G-dur, Polonez f-moll opus 71 nr 3;

1826- Rondo ŕ la Mazur F-dur opus 5;

1827- Mazurek a-moll opus 68 nr 2;

1828- Wariacje B-dur na temat arii Lŕ ci darem la mano z opery W.A. Mozarta Don Juan na fortepian i orkiestrę opus 2 , Sonata c-moll opus 4, Polonez B-dur opus 71 nr 2, Rondo ŕ la Krakowiak F-dur na fortepian i orkiestrę opus 14;

1829- Fantazja A-dur na tematy polskie na fortepian i orkiestrę opus 13, Walc E-dur, Walc h-moll opus 69 nr 2, Walc Des-dur opus 70 nr 3, 17 pieśni na głos i fortepian opus 74, Polonez Ges-dur, Trio g-moll na fortepian, skrzypce i wiolonczelę opus 8;

1829-1833- 12 etiud opus 10;

1830- Nokturn e-moll opus 72, Mazurek C-dur opus 68 nr 1, Mazurek F-dur opus 68 nr 3, Mazurek G-dur opus 67 nr 1, 3 écossaises opus 72, Walc As-dur, Walc e-moll, Koncert e-moll na fortepian i orkiestrę opus 11, Koncert f-moll na fortepian i orkiestrę opus 21;

1830- 1831- 5 mazurków opus 6, 4 mazurki opus 7, 3 nokturny opus 9;

1830- 1833- 3 nokturny opus 15, 4 mazurki opus 17;

1830-1835 Andante spianato i Polonez Es-dur na fortepian i orkiestrę opus 22;

1832- Mazurek B-dur, Walc Ges-dur opus 70 nr 1;

1833- Rondo Es-dur opus 16, Walc Es-dur opus 18, Bolero a-moll opus 19;

1834- Scherzo h-moll opus 20, Mazurek As-dur, Impromptu cis-moll opus 66;

1834- 1835- 4 mazurki opus 24, 2 polonezy opus 26;

1835- Mazurek C-dur opus 67 nr 3, Walc As-dur opus 69 nr 1, 12 etiud opus 25, 2 nokturny opus 27;

1835- 1837- 4 mazurki opus 30;

1835- 1838- 3 walce opus 34;

1836- Ballada g-moll opus 23;

1836- 1837- 2 nokturny opus 32;

1837- Impromptu As-dur opus 29, Scherzo b-moll opus 31;

1837- 1838- 4 mazurki opus 33;

1837- 1839- 2 nokturny opus 37;

1838- 1839- 24 preludia opus 28, 2 polonezy opus 40, 4 mazurki opus 41;

1839- Sonata b-moll opus 35, Impromptu Fis-dur opus 36, 3 nouvelles études, Ballada F-dur opus 38, Scherzo cis-moll opus 39;

1840- Walc As-dur opus 42, Mazurek a-moll;

1841- Walc f-moll opus 70 nr 2, Tarantella As-dur opus 43, Polonez fis-moll opus 44, Preludium cis-moll opus 45, Allegro de concert A-dur opus 46, Ballada As-dur opus 47, 2 nokturny opus 48, Fantazja f-moll opus 49;

1841- 1842- 3 mazurki opus 50;

1842- Impromptu Ges-dur opus 51, Ballada f-moll opus 52, Polonez As-dur opus 53, Scherzo E-dur opus 54;

1843- 2 nokturny opus 55, 3 mazurki opus 56;

1844- Berceuse Des-dur opus 57, Sonata h-moll opus 58;

1845- 3 mazurki opus 59;

1846- Barkarola Fis-dur opus 60, Polonez-fantazja As-dur opus 61, 2 nokturny opus 62, 3 mazurki opus 63, Sonata g-moll na fortepian i wiolonczelę opus 65;

1846- 1847- 3 walce opus 64;

1849- Mazurek g-moll opus 67 nr 2, Mazurek f-moll opus 68 nr 4.