Beethoven niewątpliwie zasługuje na tytuł jednego z największych geniuszy wszechczasów. Sztuka, którą stworzył, była wielką innowacją dla jemu współczesnych i po dziś dzień pozostaje inspiracją dla szeregu twórców- nie tylko muzyki. Jego twórczość wyznacza przełom dwóch epok- klasycyzmu i romantyzmu. On sam zaś niemal urasta do rangi symbolu- wprowadzającego melomanów w świat ducha i niespotykanej dotąd ekspresji.

TŁO KULTUROWE TWÓRCZOŚCI LUDWIGA VAN BEETHOVENA

Ludwig van Beethoven urodził się w roku 1770. Europa była wówczas dość spokojna, jej społeczeństwo-konserwatywne. W wiek dorosły wchodzi w czasach dużo bardziej niespokojnych. W roku 1787 w Stanach Zjednoczonych uchwalono konstytucję. W 1789 wybucha we Francji rewolucja głosząca hasła: "Wolność, równość, braterstwo", a 3 lata później ścięto króla Ludwika XVI, proklamując we Francji republikę.

Niespokojne czasy, w których przyszło mu dorastać, historyczne ruchy społeczne, w czasie których szukał swego miejsca w świecie, własnej tożsamości i systemu wartości- jako człowiek rozpoczynający samodzielne życie- znalazły odbicie w jego charakterze i twórczości artystycznej. W jego muzyce obecny jest duch walki i wiara w zwycięstwo. Przebija z niej upór i chart ducha, który idealistycznie pojmuje świat i wierzy w swe nieograniczone możliwości. Jednak muzyka Muzyka Muzyka symbolizuje sferę niebiańską, harmonię, chwałę Pańską, złudzenie duszy i zmysłów, pośrednictwo między duszą a zmysłami, czar, proroctwo, szczęście, magię, pociechę, ... Czytaj dalej Słownik symboli literackich Beethovena to nie tylko banalna propaganda, idylla Idylla sielanka.
Czytaj dalej Słownik terminów literackich
i nierealne marzenia- to też odbicie jego nieugiętej postawy, indywidualistycznego rysu osobowości- nie poddającego się panującym trendom, wypowiedź człowieka twardo stąpającego po ziemi i zdecydowanego.

DZIECIŃSTWO

Bethoven jako dziecko miał otwarty dostęp do muzyki. Jego dziadek i  ojciec Ojciec Ojciec symbolizuje Boga, prawo, surowość, początek, zasady, wychowanie, mądrość.
Starożytność Biblia, Stary Testament PRAOJCIEC - ADAM: Biblijny Adam, pierwszy mężczyzna i pierwszy ...
Czytaj dalej Słownik symboli literackich
zatrudnieni byli w orkiestrze arcybiskupa Kolonii w Bonn. Już jako dziecko Ludwig przejawiał nieprzeciętny talent muzyczny. Jako dwunastoletni chłopiec niejednokrotnie zastępował tamtejszego organistę. W 1783 roku wydano jego pierwsze 3 sonaty fortepianowe. Zaś 4 lata później mógł po raz pierwszy wybrać się do Wiednia, gdzie- jak głosi legenda- miał pobierać nauki u Wolfganga Amadeusza Mozarta, wówczas 31- letniego. Wizyta jednak nie trwała długo- po dwóch tygodniach nadeszła wiadomość o chorobie matki. Ludwig wrócił do domu, by w roku 1789 przejąć obowiązki głowy rodziny. Jego ojciec po śmierci matki Ludwiga sięgnął po alkohol. Wkrótce uzależnienie od niego uniemożliwiło mu opiekę nad dziećmi i prowadzenie domu.

WYJAZD DO WIEDNIA

Rodzina Rodzina jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji organizmów, wyższa od rodzaju, a niższa od rzędu, np. rodzina: liliowate, rodzina: trawy, rodzina: jaskrowate, ... Czytaj dalej Słownik biologiczny Beethovenów utrzymywała się wówczas z pensji ojca, której duża część przeznaczana była na alkohol dla ojca, oraz o połowę mniejszej pensji Ludwiga, który musiał dorabiać grając na altówce i organach. Jako niezwykle utalentowany młodzieniec szybko zyskał sławę wśród lokalnych melomanów, dlatego kiedy Joseph Haydn zaproponował mu wyjazd do Wiednia- bez problemu znaleźli się też sponsorzy, którzy za wyjazd Ludwiga zapłacili. W listopadzie 1792 Beethoven wyjechał z rodzinnego miasta i już nigdy do niego nie wrócił.

OD HAYDNA DO LICHNOWSKYEGO

Niedługo trwały lekcje u Haydna. Olśniony talentem Beethovena kompozytor nie miał talentu pedagogicznego- okazał się niecierpliwy i niewyrozumiały. Dlatego Beethoven postanowił znaleźć sobie innego nauczyciela. W Wiedniu nie stanowiło to problemu. Wstęp na wszystkie elitarne salony Wiednia zapewniła mu protekcja przyjaciół z Bonn. Grając genialne i porywające improwizacje ich domach- wkrótce zyskał poklask i stał się podmiotem zainteresowań księcia Lichnowskyego-olśnionego talentem Ludwiga. Wyrazem zachwytu miała być propozycja zamieszkania Beethovena z księciem- w jego rezydencji. Te komfortowe i wręcz wymarzone warunki nie okazały się tak sprzyjające dla młodego artysty. Nonkonformizm, lekceważenie dla sztuczności, gry pozorów, arystokratycznego wydumania, pogarda dla snobizmu wzięły górę i wkrótce Beethoven- tłukąc popiersie księcia Lichnowskyego i trzaskając drzwiami- opuścił jego rezydencję. Z tego też czasu pochodzi znany liścik artysty: "Książąt jest wielu- Beethoven tylko jeden."

EKSTRAWAGANCJA

Ciekawa jest reakcja współczesnych na zachowanie Beethovena. Dotąd muzycy traktowani byli jako część służby- nieznacznie różniąca się od lokajów, sprzątaczek, dozorców itp. Beethoven jest pierwszym muzykiem, który ucieka od protektorów, mecenasów i stara się żyć niezależnie. Faktycznie- nie oczekiwano od niego akceptacji panujących wśród możnych zwyczajów. Mimo zaskakującego nieraz zachowania kompozytora- arcyksiążę Rudolf wypłacał mu roczną pensję, byle tylko zatrzymać Beethovena w Wiedniu.

Kompozytor cieszył się też sympatią dam wywodzących się ze środowiska arystokracji- im jednak nie wypadało wdawać się w poważny związek z muzykiem z dworskiej orkiestry.

PORZUCENIE KONWENCJI

Pierwsze utwory Beethovena nie odbiegają w sposób drastyczny od ducha epoki, w której żyje. Raczej nawiązują do dzieł ówczesnych mistrzów- Haydna i Mozarta, muzyki symetrycznej, poukładanej, przemyślanej, precyzyjnej. Doświadczenie życiowe każe jednak zrezygnować Beethovenowi z tej drogi i wypełnić swą muzykę uczuciem, dynamizmem! Obalanie panujących w zamożnym mieszczańskim światku norm zachowania, porzucenie zależności finansowej od kogokolwiek, dążenie do całkowitego nieograniczenia i swobody, wolności tworzenia, niespełnione miłości- to wszytko prowadzi kompozytora do innowacji również w zakresie form muzycznych, pobudza do nowego ich wypełnienia. Beethoven burzy dotychczasowy ład i porządek- na rzecz wdrożenia do swej muzyki większej ekspresji.

INNOWACJE NA GRUNCIE MUZYCZNYM

Trzecia Symfonia Es- dur Ludwiga van Beethovena, powstała w latach 1803-1804, "Eroica"- poświęcona miała być Napoleonowi Bonaparte. Jednak w trakcie jej pisania do kompozytora dotarła wieść o ogłoszeniu się przez Bonapartego "cesarzem Francuzów". Beethoven miał skwitować to słowami: "Więc i on jest taki jak wszyscy!" Potwierdzają one jego młodzieńczy zapał i idealizm, poszukiwania tych, którzy postrzegają świat tak jak on sam, uwydatniają także niezrozumienie, którego doświadcza w sztucznym, pełnym konwenansów i masek świecie mieszczańskim. Jako utwór opiewający bohaterstwo - pełen jest dysonansów, które mają ilustrować scenę bitwy. Publiczność była zaskoczona nowością twórczości Beethovena. Kolejne symfonie przynoszą jeszcze więcej nowatorskich pomysłów i rozwiązań. Odzwierciedlają bogactwo psychiki kompozytora, różnorodność jego wewnętrznego świata i skalę jego przeżyć i uczuć. Beethoven w swoich utworach często buduje napięcie- na niespotykaną dotąd skalę i w niezwykle wymowny sposób- które potem osłabia, rozładowuje, znów wzmacnia i całkowicie ucisza- ilustrując w ten sposób nie tylko skomplikowaną sytuację areny społecznej, politycznej, ale- może przede wszystkim- stan Stan w okresie feudalizmu była to zamknięta grupa społeczna posiadająca jednakową pozycję prawną w państwie (duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo, chłopi). Przynależność do stanu ... Czytaj dalej Słownik historyczny swojego ducha.

DUCH SYMFONII

Niesamowitą wymowę posiada V Symfonia c-moll Ludwiga van Beethovena. Sam kompozytor określił ją mianem "Symfonii Przeznaczenia". Mówiąc o cztero- nutowym motywie będącym podstawą tej gigantycznej i różnorodnej- od początku do końca jednakowo fascynującej konstrukcji- użył słów: "Tak przeznaczenie puka do drzwi". Symfonia ta powstała w latach 1807-1808, w czasie, kiedy kompozytor wiedział już o postępującej głuchocie. Tym dramatyczniej wybrzmiewają dźwięki tego utworu- tym bardziej natarczywy i nieugięty wydaje się ów cztero- nutowy motyw przewijający się w każdej części tego potężnego i majestatycznego dzieła. Zupełnie inny charakter ma jego VI Symfonia A-dur "Pastoralna". Pełna zachwytu i spokoju wyraża pogodzenie z losem i opiewa piękno świata przyrody.

AFIRMACJA ŻYCIA

We wszystkich kompozycjach Beethovena widoczna jest jedna wspólna pasja- ŻYCIE. Beethoven zachwyca się nim w sposób niezwykle wymowny i szczery. Wiedza o jego życiowych doświadczeniach, zmaganiach z sobą- walce z myślami samobójczymi w 1802r., wcześniej- trudnym dzieciństwie, o jego niepowodzeniach miłosnych, nieustannym poszukiwaniu jakiegoś ideału rzeczywistości, opartej na prawdzie, szczerości, pomaga jeszcze głębiej wniknąć w ducha jego kompozycji. Mimo tego wszystkiego Beethoven ciągle jest w stanie komponować, cieszyć się, żyć pełnią życia. Pozostaje nieugięty na drodze raz obranego postępowania. Do końca wyrzekłszy się postawy służalczej- żyje zupełnie niezależnie, ponad wszystko ceniąc możliwość bycia sobą. Postępująca głuchota nie zmienia niczego. W 1819 roku Beethoven zupełnie stracił słuch. Prymitywne aparaty słuchowe, których dostarczali mu lekarze nie były w stanie mu pomóc. Co ciekawe- i to nie zmienia niczego w życiu Beethovena. Nie tylko nie poddaje się i nie prosi o pomoc wpływowych znajomych, ale nadal komponuje.

KOMPOZYCJE PO 1819 ROKU

Paradoksalnie- kompozycje Beethovena powstałe po całkowitej utracie słuchu należą do najwybitniejszych w jego twórczości i w całej historii muzyki! Należą do nich: "Missa Solemnis"- wielka i majestatyczna msza, która omal nie została niegdyś wyprana przez służącą Beethovena wraz z jego ubraniami, "Grosse Fuge" napisana w latach 1825- 1826, kompozycja pełna dysonansów, niemal namacalnego bólu. Wtedy też powstaje IX Symfonia d-moll- pełna ekspresji, różnorodności, pierwszy w historii muzyki przykład wprowadzenia chóru w tej formie. Jak na ironię- ten wielki utwór Ludwiga van Beethovena kończy apel podsumowujący jego fascynację życiem, i poniekąd możliwy do uznania za Credo kompozytora- "Oda do radości".