idealizm

kierunek filozoficzny uznający wyższość ducha, myśli, świadomości nad materią (bytem, rzeczą, substancją). W ontologii idealizm wyraża się w tezie, że przyczyną wszelkiego bytu jest myśl, materia jest bądź stworzona (w filozofii chrześcijańskiej), bądź w ogóle nie istnieje. Główni przedstawiciele: Platon, G. W. Leibniz, G. W. F. Hegel.

Idealistą w znaczeniu potocznym jest człowiek, kierujący się w życiu wzniosłymi ideami, dla których gotów jest się poświęcić. Przykładami idealistów w literaturze byli bohaterowie romantyczni: Konrad z Dziadów A. Mickiewicza, Kordian z dramatu J. Słowackiego, Wokulski z Lalki B. Prusa, Judym z Ludzi bezdomnych S. Żeromskiego.