Jazz jest rodzajem muzyki powstałym w wyniku syntezy muzyki europejskiej, afrykańskiej i amerykańskiej. Przyczyniło się do tego współżycie na wspólnym terenie- Stanów Zjednoczonych- ludności pochodzącej z Europy, Murzynów i ludności amerykańskiej. Fundament jazzu budują: melodyka, harmonika i instrumentacja wykształcone na gruncie praktyki europejskiej; nosi on znamiona muzyki Murzyńskiej- ich pieśni religijnych, muzyki wędrownych minstreli, fortepianowych improwizacji o charakterystycznej rytmice i kolorycie- ragtime'u, negro spirituals, gospelu; i składa się nań autonomiczny Autonomiczny korzystający z autonomii, odnoszący się do niej, anat. a. układ nerwowy - część układu nerwowego unerwiająca narządy wewnętrzne i regulująca ich czynności niezależne od woli, ... Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych folklor ludności afrykańskiej zamieszkałej w Ameryce- pieśni towarzyszące ich codziennym obrzędom, czynnościom związanym z pracami domowymi, tzw. work- songs, hollers (pieśniami pracy), pieśni żebracze, tańce itd. Tym, co niewątpliwie odróżnia jazz od innych rodzajów muzyki jest charakterystyczny rytm, szczególna, dla Europejczyka dość nieregularna pulsacja( swing), improwizacja, brak stałych gatunków muzycznych-swobodne kształtowanie materiału dźwiękowego- frazowanie, artykulacja, intonacja.

Niedostatecznie dotąd wyjaśniono pochodzenie słowa "jazz", powstałego w latach 1910- 1920. Trudno też określić, jaki rodzaj Rodzaj jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji roślin i zwierząt, wyższa od gatunku, a niższa od rodziny, np. rodzaj szczur obejmuje gatunki: szczur śniady, szczur ... Czytaj dalej Słownik biologiczny muzyki miałby obejmować, sprecyzować jego zakres znaczeniowy- ze względu na ciągłą zmienność i niezwykłą żywotność muzyki jazzowej, w obrębie której pojawiają się nowe style. Początki jazzu to pieśni użytkowe, tańce- przede wszystkim wpływ bluesa, ale jazz sięga także pogranicza muzyki poważnej, krzyżując w sobie właściwości obu tych nurtów. Precyzyjna klasyfikacja jakiegoś utworu w zakresie muzyki jazzowej pozostaje kwestią problematyczną i musi być przeprowadzana indywidualnie- przez analizę poszczególnych cech Cech organizacja zawodowa rzemieślników w miastach średniowiecznych. Na zachodzie Europy cechy powstały w X-XII w. Ich celem była obrona interesów rzemiosła i praw członków. Organizowały także ... Czytaj dalej Słownik historyczny utworów i stwierdzenie dominacji jednego z występujących w nim aspektów- artystycznego i użytkowego.

Póki co- w historii jazzu możemy wyodrębnić trzy Trzy Trójka symbolizuje Boga, bóstwo, świętość, trójcę, sacrum, harmonię, siłę, Słońce, owocowanie, wzrost, rozwój, medytację, szczęście, świadomość.
W różnych kulturach liczbę ...
Czytaj dalej Słownik symboli literackich
zasadnicze fazy. Po pierwsze: jazz tradycyjny, ten etap zamyka się w roku 1930. Po drugie: swing, który dominował w latach: 1937- 1947. Po trzecie: jazz nowoczesny( modern jazz), który to etap rozpoczął się około roku 1945. Jazz tradycyjny wykonywany jest przez zespół złożony z : klarnetu, trąbki, puzonu, suzafonu, banjo, perkusji( z biegiem czasu dołączył do nich kontrabas i fortepian). W zakres tradycyjnego jazzu wchodzą: ragtime, jazz nowoorleański, dixieland i inne. Najwybitniejszymi muzykami grającymi jazz tradycyjny byli: L. Armstrong, J. Oliver, J. R. Morton, B. Bolden.

Swing- to dominacja dużych kapel, big bandów, pozbawionych instrumentów smyczkowych. Podstawą jest dla niego fortepian- grający w stylu boogie- woogie. Najwybitniejsi swingujący muzycy to: E. K. Ellington, B. Goodman, W. Basi. W zakresie obsady wykonawczej jazz nowoczesny z kolei charakteryzuje się wykorzystaniem małych zespołów( combo) o różnym składzie. W jego obrębie pojawiały się kolejno: styl bebop- reprezentowany przez T. Monka, K. Clarke'a, Ch. Parkera, J. B. Gillespiego; cool jazz- którego przedstawicielami są: M. Davis, L. Tristano, S. Getz, J. Giuffre; hard- bop- który grali: Jazz Messengers, H. Silver; free- znany z twórczości O. Colemana, C. Taylora czy D. Cherryego.

W historii tego rodzaju muzyki podejmowano próby łączenia elementów jazzu ze stylem muzyki poważnej- tak powstawały: progressive jazz, zwany trzecim nurtem, ludowej- przynosząc w efekcie styl zwanej bossa nova, oraz muzyki rozrywkowej. Ta otwartość jazzu i jego charakterystyczny styl, który nie traci niczego ze swej niepowtarzalności nawet, gdy wchłania w siebie elementy obce, przyczyniają się do elitarności jazzu oraz wzrastającej popularności tych rodzajów muzyki, które są mu pokrewne: rock- and- roll, rythm, blues.

AFRYKA, NOWY ORLEAN I LOUIS MORO GOTTSCHALK...

Jazz zakorzeniony jest w muzyce Afryki Zachodniej- jednak jego siła, niepowtarzalność, koloryt, barwa- czerpie swą żywotność z muzyki wielu kultur. Ze względu na to wewnętrzne zróżnicowanie szczególnie do jazzu możemy odnieść twierdzenie, że jego historia jest w rzeczywistości historią tworzących go artystów.

Początki muzyki jazzowej wiążą się z osiedlaniem się Czarnej ludności na kontynencie amerykańskim. Afrykańscy niewolnicy, którzy trafili na Karaiby, mieli tam możliwość poznania kultury europejskiej, religii Europejczyków. Mimo, że dźwięki które usłyszeli, były im obce- okazało się, że zwyczaje europejskie nie odbiegają w sposób drastyczny od tego, co znali dotychczas. Tak rozpoczęła się kulturowa asymilacja. Pierwszym ośrodkiem, gdzie rozwijała się ona na szeroką skalę, był Nowy Orlean. Tutaj Murzyni zbierali się na głównym placu w każde niedzielne popołudnie, by po tygodniu ciężkiej pracy odstresować się przy dźwiękach muzyki i zmysłowym tańcu, jakich nie znał kontynent. Zebrania te stanowiły nie lada atrakcję już w latach trzydziestych XIX w. Ich widokiem napawał się pewnego dnia Louis Moro Gottschalk- późniejszy student Student M. Konopnicka Mendel Gdański, bohater epizodyczny; jest bohaterski, kiedy broni Mendla i jego wnuka przed napaścią antysemitów. Nie kryje swojego oburzenia na niegodziwość swoich rodaków. ... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum klasy fortepianu w Paryżu, syn europejskich imigrantów. Muzyka Muzyka Muzyka symbolizuje sferę niebiańską, harmonię, chwałę Pańską, złudzenie duszy i zmysłów, pośrednictwo między duszą a zmysłami, czar, proroctwo, szczęście, magię, pociechę, ... Czytaj dalej Słownik symboli literackich murzyńska wywarła na nim tak wielkie wrażenie, że przeniósł ją na kontynent europejski w swej muzyce fortepianowej, stając się ulubieńcem tamtejszych sal koncertowych. Jego kompozycje przesycone były dźwiękami zasłyszanymi niegdyś na Congo Square.

SPIRITUALS- są to pieśni religijne Murzynów, którzy począwszy od XVIII w. zamieszkiwali Amerykę. Stały się one jedną z głównych inspiracji dla powstania klasycznego jazzu. Pieśni te nie mają żadnej charakterystycznej formy, ich celem było wzbogacenie nabożeństw kościelnych, tam też były improwizowane. Ich funkcja służebna wobec liturgii stała się jedną z wielu, gdy zaczęto owe pieśni nagrywać w latach trzydziestych XX w. Od tamtej pory wyszły one poza ramy liturgiczne. Formą pokrewną pieśni spirituals są gospels- te drugie to przede wszystkim śpiewy solowe, zaś spirituals są pieśniami przeznaczonymi do wykonania przez chór. I tak też do najwybitniejszych wykonawców pieśni spirituals i gospels zalicza się: R. Tharpe'a, M. Jacksona, M. Andersona, L. Price'a oraz R.Charlesa.

Ponadto pieśni spirituals i gospels przyczyniły się do wykształcenia stylu soul w muzyce, którego najwybitniejszymi reprezentantami są: O. Redding, R. Flack i A. Franklin.

BLUES- jest jednym z najstarszych rodzajów muzyki Czarnych na kontynencie amerykańskim. Była to przede wszystkim muzyka wokalna, z czasem stała się także muzyką instrumentalną- tworząc podstawy do wykształcenia jazzu. Tym, co charakterystyczne dla bluesa jest powtarzalność 12- taktowych odcinków posiadających stały schemat harmonicznych, gdzie zwierają się obniżone o około pół tonu dźwięki tercji i septymy( blues notes). Blues rytmiczny przyczynił się do powstania stylu rythm and blues.

RAGTIME- jeden z nurtów muzyki jazzowej, przede wszystkim muzyka fortepianowa. Rozwinął się w latach 1895- 1920. Jego geneza wiąże się z wykorzystaniem muzyki europejskiej i folkloru Afryki Zachodniej, z postacią S. Joplina-uchodzącego za twórcę ragtime'u ( był on również wybitnym wykonawcą swoich fortepianowych ragtime'owych kompozycji), z Saint Louis-jako kolebką tego rodzaju muzyki. Charakterystyczne jest dla ragtime'u metrum dwudzielne (2/4lub 4/4), podkreślane regularnie akcentowanym basem, rytm Rytm uchwytna dla odbiorcy powtarzalność w tekście literackim głosek, akcentów, pauz, układów intonacyjnych, wersów, cząstek kompozycyjnych, a także układów tych elementów. Dzięki niej ... Czytaj dalej Słownik terminów literackich synkopowany. Do najwybitniejszych twórców i wykonawców ragtime'u należą: A. Jackson i J. R. Morton (Nowy Orlean), oraz muzycy związani z kierunkiem Harlem- jazz (Nowy Jork). Jego popularność spadła w latach dwudziestych XX w., kiedy w centrum uwagi stanął blues.

RYTHM AND BLUES- kierunek ten łączy w sobie współczynniki jazzu i muzyki rozrywkowej. Jego powstanie wiąże się z wykonywaniem śpiewów religijnych ludności afrykańskiej przy wtórze harmonijki ustnej, gitary i innych instrumentów. Jego rdzenna forma została dostosowana do wymogów szerszej publiczności w latach trzydziestych XX w. Około trzydziestu lat później widoczny jest powrót do korzeni i zainteresowanie pierwotną formą tej muzyki, kiedy tworzyli ją artyści tacy jak: J. L. Hooker, Ch. Berry, H. Wolf. W latach sześćdziesiątych po rythm and blues sięgnęły zespoły młodzieżowe, wykonując go z wykorzystaniem instrumentów elektrycznych- przez co zmienił się też jego charakter, i popularyzując.

SWING- charakteryzuje się porzuceniem marszowych rytmów jazzu, a wprowadzeniem w ich miejsce swobodnie kształtowanej improwizacji. Swing to przede wszystkim działalność big- bandów, do najsławniejszych możemy niewątpliwie zaliczyć te Duke'a Ellingtona, Counta Basiego, Earla Hinesa, ale jest w nim też miejsce dla wybitnych solistów- w historii muzyki jazzowej zapisali się przede wszystkim: Lester Young, Johny Hodges, Coleman Hawkins, Ben Webster. Słynna Ella Fitzerald rozpoczęła swe występy od koncertów z orkiestrą Chicka Webba- by zapisać się w pamięci późniejszych pokoleń jako najwybitniejsza jazzowa wokalistka. Mimo dominacji orkiestr swingowych, swoje miejsce w historii tego rodzaju muzyki znaleźli również wielcy instrumentaliści: pianista Art Tatum, trębacz Roy Eldridge. Ten drugi w obrębie jazzu poszukiwał nowych rozwiązań, innowacji, które stały się inspiracją dla przyszłych pokoleń jazzmanów.

W Europie na gruncie muzyki jazzowej zaistnieli: skrzypek Stephane Grapelli, gitarzysta D. Reinhardt. Kompozytorem bez precedensu jest George Gershwin, w którego twórczości połączenie muzyki poważnej z jazzem sięgnęło nieznanych dotąd szczytów i zapisało się wielkimi zgłoskami w historii muzyki w ogóle. Do najbardziej znanych utworów tego kompozytora należą opera "Porgy and Bess", z której "Summertime" pozostaje jednym z najbardziej znanych jazzowych standardów.

MODERN JAZZ- w zakresie tego kierunku wykształciły się style takie jak: be- bop, cool jazz, progressive jazz, hard- bop, swing, jazz eksperymentalny. Modern jazz to kierunek nowatorski, przesiąknięty indywidualizmem jego twórców, pełen wirtuozerii. Jego początki sięgają lat czterdziestych XX w. Swój rozwój modern jazz zawdzięcza twórczości przedstawicieli be-bopu: Ch. Parkerowi, J. B. Gillespie. Z ich osiągnięć czerpali przedstawiciele stylów późniejszych- cool jazzu, hard- bopu, jazzu eksperymentalnego z lat sześćdziesiątych" O. Coleman, G. Russel, Don Ellis, J. Coltrane.

DIXIELAND- jest to styl tradycyjnego jazzu, sięgający lat dwudziestych XX w. Jest on naśladowaniem stylu muzycznego Murzynów nowoorleańskich przez białych artystów. Najpopularniejsze zespoły reprezentujące ten nurt to: New Orleans Rythm Kings, Original Dixieland Jazz Band. Po czasie przestoju i zamarcia kierunku-został on wskrzeszony w latach czterdziestych przez ruch Ruch zdolność organizmów do przemieszczania się lub zmiany położenia części ciała czy komórki. Wyróżnia się kilka typów ruchów. Ruch ameboidalny polega na przelewaniu cytoplazmy w ... Czytaj dalej Słownik biologiczny nazywany Renesansem Jazzu Nowoorleańskiego.

BAND- jest to określenie zespołu rozrywkowego lub jazzowego (jazz- band), w którym dominują instrumenty dęte. W zależności od liczby muzyków wchodzących w jego skład bandy dzielimy na: small- bandy (combo), gdzie gra od trzech do ośmiu osób oraz big- bandy, w skład których wchodzi około dziesięciu do dwudziestu muzyków. Ten drugi rodzaj popularny jest szczególnie w muzyce swingującej.

BOOGIE- WOOGIE- muzyka przede wszystkim fortepianowa, dla której charakterystyczna jest ostinatowo i perkusyjnie traktowana lewa ręka( osiem uderzeń w takcie)- prawa zaś na tym tle ma improwizować na 12- taktowy temat bluesowy. Styl ten powstał w latach dwudziestych XX w., choć jego korzeni doszukać się można w muzyce nowoorleańskich Murzynów, w Saint Louis, Kansas City. Sam termin po raz pierwszy pojawił się w utworze "Pinetop's Boogie Woogie" Pinetopa Smitha z roku 1928. Do czołowych przedstawicieli tego kierunku zaliczamy: wspomnianego już Pinetopa Smitha, Alberta Ammonsa, Meade'a Lux Lewisa, Petera Johnsona. W roku 1929 powstał jeden z najpopularniejszych utworów w stylu boogie- woogie: "Honky Tonky Train Blues".

Początkowo nowy styl spotkał się z lekceważeniem reprezentantów ragtime'u i harlemu. Centrum boogie- woogie stało się Chicago. Przedstawiciele tych odmiennych nurtów jazzowych podzielili między sobą dzielnice miasta- na "rent parties" oraz "cutting contest" grano ragtime, zaś w dzielnicy południowej przy podobnych okazjach wykonywano boogie- woogie lub fortepianowy blues.

Początki boogie wiążą się prawdopodobnie z amerykańskim Środkowym Zachodem i Południem- z terenami aż po Teksas. Charakterystyczne dla tego gatunku muzyki są stałe schematy basowe, powtarzane i silnie akcentowane. Tego rodzaju zjawisko odnajdujemy w muzyce ludowej na południu Stanów Zjednoczonych, gdzie śpiewowi towarzyszyły stałe figury akompaniamentu instrumentalnego, wykonywanego na banjo lub gitarze. Był to ludowy blues, który w trwały sposób przeniknął do muzyki boogie. Do dziś wszystkie utwory boogie opierają się- podobnie jak blues- na dwunastotaktowym schemacie harmonicznym. Odróżnienie utworów boogiei bluesa jest trudne, gdyż różnice między nimi łatwo się zacierają. Przekonanie jakoby blues był wolniejszy, zaś boogie wykonywane w szybszym tempie jest fałszywym uogólnieniem, gdyż w rzeczywistości istnieją zarówno szybkie bluesy, jak i powolne boogie. Gdyby w poszukiwaniu źródeł powstania woogie- boogie cofnąć się do czasu, gdy nie istniały jeszcze ludowe bluesy, nie było ostinatowych figur banjowych czy gitarowych, doszlibyśmy do momentu, kiedy muzyka południowo- amerykańska i północnoamerykańska nie różniły się zbyt silnie. Zaobserwować można wówczas, że charakterystyczne dla boogie figury basowe znajdują analogiczne odniesienie w rytmie ówczesnych gatunków muzycznych, takich jak bolero czy tango- wywodzące się ze wspólnego źródła-Afryki Zachodniej. Wiedza ta znajduje potwierdzenie w intuicji kompozytorów boogie, którzy często do swych utworów wprowadzają rytmy tańców południowoamerykańskich. Do najwybitniejszych przedstawicieli woogie- boogie należy niewątpliwie Jimmy Yancey, który preferował charakterystyczny styl kompozycji- np. "Lean Bacon Boogie" oparł na figurze wywodzącej się z tanga ("Riverside"). Posiadł on charakterystyczny sposób gry, zwany "eight-to-the-bar"- "osiem ósemek w takcie". Inni wybitni kompozytorzy tworzący w tym stylu to Cow- Cow Davenport oraz Cripple Clarence Lofton. Obaj reprezentują fortepianowe boogie.

W połowie lat trzydziestych ludność Czarna zupełnie przestała interesować się boogie granym dla niej w Południowej dzielnicy Chicago. Wówczas stylem tym zainteresowała się ludność Biała. Krytyk jazzowy- John Hammond- rozpoczął poszukiwania Meade Lux Lewisa. Udało mu się go odnaleźć na przedmieściach Chicago, gdzie pracował jako czyściciel aut. Dzięki Hammondowi Lewis i dwaj inni pianiści- pionierzy fortepianowego boogie- zaczęli grać w nowojorskim "Cafe Society". Płyty tej wielkiej trójki (Meade Lux Lewis, Albert Albert J. W. Goethe Cierpienia młodego Wertera, bohater epizodyczny; narzeczony, a potem mąż Lotty, ukochanej Wertera. Jest to mężczyzna poważny i dojrzały. Kocha Wertera jak brata, jest jego ... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Ammons i Peter Johnson) są jednym z najdoskonalszych przykładów bogactwa i kunsztu tej muzyki. Inne warte uwagi nagrania należą do: Jimmyego Yanceya, który swą muzykę nagrał dopiero w 1939- szczytowej fali popularności boogie- woogie, mimo iż był już wtedy jednym z najpopularniejszych muzyków na świecie; Championa Jacka Dupree( tytuł "champion" pozostał mu z uprawianego wcześniej bokserskiego fachu) z Nowego Orleanu i Memphilsa Slimaz Chicago.

BE-BOP- styl ten powstał na wschodnim wybrzeżu USA, około lat czterdziestych XX wieku. Wyróżnia się ekspresją gry, jeszcze większa improwizacja instrumentalistów. Ten właśnie styl stanowił fundament dla rozwoju nowoczesnego jazzu. Jego najwybitniejsi przedstawiciele to: T. Monk, Ch.Parker i D. Gillespie.

COOL JAZZ- w odróżnieniu od be-bopu jest stylem spokojniejszym, mniej żywiołowym, umiarkowanym. Najwybitniejsi muzycy reprezentujący cool jazz to: saksofonista Stan Stan w okresie feudalizmu była to zamknięta grupa społeczna posiadająca jednakową pozycję prawną w państwie (duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo, chłopi). Przynależność do stanu ... Czytaj dalej Słownik historyczny Getz (nagrywał bossa novę z Brazylijką Astrud Gilberto- lata sześćdziesiąte; z Woody Hermanem- lata czterdzieste) i orkiestrą aranżerów Claude'a Thornhilla i Gila evansa; z saksofonistą Gery Ulliganem. W 1949 roku powstał album Milesa Davisa- "Birth of the Cool". Przedstawicielem cool jazzu, który chciał go połączyć z muzyką poważną, jest Stan Kenton. Jego "symfoniczny jazz" nawiązywał do kompozycji Bartoka, Strawińskiego czy Ravela. Twórczość Kentona stanowi pomost między tradycyjnym jazzem a dwudziestowieczną symfoniką europejską- stąd jej określenie jako "nurtu trzeciego". Do tendencji zapoczątkowanej przez Kentona nawiązał amerykański jazzman- John Lewis( przez długi czas Czas jedna z podstawowych (obok przestrzeni) kategorii organizujących świat przedstawiony w dziele literackim. Porządkuje ona zdarzenia pod względem chronologicznym na różnych poziomach utworu, np. ... Czytaj dalej Słownik terminów literackich lider Modern Jazz Quartet, znanego z nagrania własnej aranżacji dzieł Bacha).

Poza Nowym Jorkiem- cool jazz rozwijał się też w Kaliforni, gdzie tworzyli: Chet Baker, Dave Brubeck, Gery Mulligan i Paul Desmond. Tutaj jednak nie zdobył tak dużej popularności. Widziany był raczej jako opozycja Opozycja indywidualne lub zbiorowe przeciwstawianie się komuś lub czemuś. Często w ten sposób określamy też np. jakieś stronnictwo polityczne o odmiennych poglądach niż ugrupowanie rządzące. Może ... Czytaj dalej Słownik historyczny wobec bopu- stylu zbyt skomplikowanego, zbytecznie przeintelektualizowanego, jednak i trzeci nurt okazał się zbyt wyrafinowany, by móc skłonić ku sobie ucho Ucho narząd zmysłu słuchu i równowagi występujący u kręgowców. U ssaków składa się z trzech części: ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Ucho zewnętrzne zbudowane jest z ... Czytaj dalej Słownik biologiczny tamtejszych słuchaczy.

HARD- BOP- Ważny etap w rozwoju bopu zakończyła śmierć Parkera. Po tym wydarzeniu bop zdystansował się, wyciszył na scenie jazzowej, by po dziesięciu latach mogła przyjść odpowiedź na innowacje jego najwybitniejszych przedstawicieli. Nowi muzycy bopowi dążyli do prostszego stylu muzyki bopowej, do uczynienia go bardziej przystępnym. W związku z tym zmieniła się też nazwa- teraz był to hard- bop. Ponadto wykształcił się styl soulowy i fankowy, które postulowały powrót do emocjonalności, do tego, co najprostsze- miały być przeciwieństwem przeintelektualizowanego coolu. Innym założeniem był powrót do źródeł jazzu pieśni gospelowych. Ray Charles łączył tu gospelowy styl śpiewu z tekstem świeckim. Wspólny dla be- bopu i hard- bopu pozostawał skład bandu, hard- bop na nowo podźwignął sekcję rytmiczną. Najwybitniejsi przedstawiciele tego stylu to: Miles Davis, który po wyjściu z heroinowego nałogu nagrał w 1959 roku "Kind of blue", Clifford Brown, Max Roach z Sonny Rollinsem oraz Art Blakey z Jazz Messengers.

FREE JAZZ- nazwa tego gatunku pochodzi od nazwy płyty jednego z jej najwybitniejszych przedstawicieli- Colemana, który jest też twórcą ideologii dla tego stylu muzycznego. Charakterystyczna dla free jazzu miała być programowość- z tego też powodu free jazz szybko obrósł ideologią, nie tylko muzyczną. Co ciekawe- każdy z muzyków wykonujących utwór, miał pełną swobodę grania, improwizacji. Wtórnym efektem tego zjawiska była fascynacja free jazzmanów kulturą hinduską i tamtejszą muzyką. Prekursorem free jazzu był John Coltrane, zaś rozwinęli go: Ornette Coleman- saksofonista, Archie Shepp oraz Eric Dolphy.

PROGRESSIVE JAZZ- kierunek ten pojawił się i rozwijał w muzyce jazzowej w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku, jego podstawowym założeniem i celem było odnalezienie nowych jakości brzmieniowych jazzu- stąd utwory zaliczane do tego nurtu wykonywane są przez duże orkiestry jazzowe. W jego rozwój aktywnie włączyli się S. Kenton i W. Herman.

BOSSA NOVA- nurt muzyki jazzowej spopularyzowany po 1960 roku. Ważnym jego elementem jest muzyka ludowa Ameryki Południowej. Najwyraźniej zaznacza się tu wpływ samby.