Dramat romantyczny to gatunek literacki, który rozwinął się w pierwszej połowie XIX w. jako typowy dla epoki romantyzmu. Nowa forma dramatu pojawiła się jako odpowiedź na skostnienie klasycznego dramatu i jego nieprzystawalność do treści przekazywanych przez romantyków.

 Dramat romantyczny odrzucił większość klasycznych reguł, odwoływał się natomiast do poetyki dramatu Szekspira, barokowego teatru hiszpańskiego oraz nastroju panującego w utworach okresu "burzy i naporu". Dramaty romantyczne pisali: V. Hugo, J.W. Goethe, A. de Musset, A. Mickiewicz, J. Słowacki, Z. Krasiński.

Cechy dramatu romantycznego

Podstawową cechą dramatu romantycznego była rezygnacja z zasady trzech jedności - czasu, miejsca i akcji. Wydarzenia rozgrywają się nierzadko w znacznych odstępach czasu, różnych miejscach, a każda scena stanowi jakby odrębny dramat o własnej tematyce. Dlatego mówi się także, że dramat romantyczny ma luźną, otwartą kompozycję. 

Budowa dramatu jest fragmentaryczna, sceny są słabo powiązane, występuje często zakończenie otwarte, a związki przyczynowo-skutkowe są zaburzone.

Twórcy dramatu romantycznego stosowali synkretyzm rodzajowy, polegający na jednoczesnym wprowadzaniu do utworu cech dramatu, epiki i liryki, a także synkretyzm gatunkowy. W tego typu dramatach postacie, elementy realistyczne i fantastyczne występują obok siebie jako równorzędne składniki dzieła. 

Jednym z założeń dramatu romantycznego było także mieszanie przeciwstawnych kategorii estetycznych - patosu z groteską, tragizmu z komizmem, a także wykorzystywanie charakterystycznych romantycznych konwencji takich jak symbolizm czy ludowość.

Bohater dramatu romantycznego

Bohaterem dramatu romantycznego jest zwykle ponadprzeciętna jednostka, wybitny indywidualista, samotny buntownik z poczuciem misji, targany wielkimi namiętnościami  (miłością, chęcią zemsty) i wewnętrznymi konfliktami. Przykłady bohaterów romantycznych: Kordian z dramatu J. Słowackiego oraz Gustaw-Konrad z "Dziadów" A. Mickiewicza.