„Bohaterowie dzikiej kaczki w poszukiwaniu szczęścia. Czym jest szczęście? Odpowiadając na pytanie odwołaj się do dzikiej kaczki i dwóch innych wybranych przez siebie lektur”

„Był sobie raz zielony las, a w lesie sejm burzliwyBo zwierząt chór prowadził spór co znaczy być szczęśliwym…

[…]Aż nagle ktoś na pomysł wpadł wśród sporu i narzekań

-A może by tak, a może by tak zapytać i człowieka

I właśnie tu aż mówić wstyd skończyła się ballada

Bo człowiek siadł, w zadumę wpadł i nic nie odpowiada”

Ballada o szczęściu

Filozofowie przynajmniej już od czasów Sokratesa próbują znaleźć odpowiedź na nurtujące naspytanie „czym jest szczęście?”. Udzielenie jednoznacznej definicji szczęścia jest niemożliwe, ze względu na to, że każdy człowiek żyjący na ziemi inaczej je definiuje i odbiera. Wynika to z faktu, że każdy z nas ma inne potrzeby i zainteresowania.

Według psychoterapeuty Izabelli Anny Zaręby w jednym z artykułów możemy znaleźć stwierdzenie, że każdy próbuje osiągnąć szczęście po przez korzystanie z przyjemności w szczególności takich, które są powszechnie uznawane za bardzo atrakcyjne. Bogactwo i władza stają się głównymi celami wytyczającymi kierunek działania wielu osób. Jednak nawet potoczna obserwacja wskazuje, że rzadko w ten sposób można naprawdę poprawić jakość życia. Twierdzi ona, że we współczesnym świecie bardzo często wpadamy w pułapkę stale rosnących oczekiwań i wiecznie nie zaspokojonych, coraz to nowszych potrzeb czyniących nas stale nieszczęśliwymi. Są przecież jednak ludzie, którzy niezależnie od warunków materialnych potrafią wieść barwne życie. Amerykański psycholog Michael Argyle przeprowadził liczne badania na powyższy temat publikując ich wyniki w swojej książce „Psychologia szczęścia”. Stwierdza on, że szczęście człowieka jest wzmacniane w szczególności przez: związki międzyludzkie, seks, ćwiczenia fizyczne, muzykę oraz sukces, ale raczej nie przez bogactwo, co potwierdza  nam hipotezę, że pieniądze szczęścia nie dają. Psycholog Abraham Maslow w książce „Motivation and Personality“ przyjmuje założenie, że istotą szczęścia jest zaspokojenie potrzeb: fizjologicznych, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, szacunku oraz w szczególności samorealizacji. Trudno nie poprzeć tej tezy, ponieważ myślę, że każdy z nas powinien rozwijać swój potencjał, swoje zainteresowania oraz dążyć do wewnętrznej spójności i jedności z samym sobą spełniając swoje predestynacje.

W książce Henryka Ibsena odnajdujemy poruszenie jednej z pięciu podstawowych potrzeb człowieka wg. Abrahama Maslowa jaką jest związek międzyludzki. Temat ten jest rozwijany po przez ukazywanie zgubnych losów związków zbudowanych na kłamstwach. Hagen Werle kierował się głównie makiawelizmem. Zdradzając swoją żonę przyczynił się do jej choroby i przedwczesnej śmierci. Po przez kłamstwo i oszustwo zniszczył również swoje dobre stosunki z synem Grzegorzem jak i swoim partnerem w Interesach Ekdalem rujnując mu życie.

Gina- żona Hialmara, matka Jadwigi i była kochanka Hagena Werle, zachowując w tajemnicy przed swoim mężem prawdę o swojej niechlubnej przeszłości doprowadziła ostatecznie do rozpadu swojego małżeństwa, a także samobójstwa córki. Grzegorzowi, któremu wydawało się, że potrafi rozwiązywać problemy małżeńskie w rzeczywistości udało się wprowadzić tylko zamęt i doprowadzić do tragedii. Potwierdza to fakt, że sami musimy zadbać o swoje potrzeby i opierać związek międzyludzki na prawdzie i zaufaniu, co jest jednym z elementów niezbędnych do szczęścia. Autor książki pokazuje to na przykładzie Hagena i Pani Sörby. Pomimo, że byli oni początkowo zakłamani, potrafili pogodzić się z prawdą tworząc szczęśliwy związek. Relling – doktor występujący w powieści okazuje się być hochsztaplerem, który próbuje utrzymać w związku międzyludzkim iluzję szczęścia opierając się na kłamstwie. Powoduje on tym samym pośrednio tragedie związaną ze śmiercią Jadwigi. Jest to również zaprzeczeniem tezy przywołanej w powieści, ponieważ okazuje się , że nawet  altruistyczna postawa Grzegorza opierająca się na prawdzie nie potrafi nas zadowolić i nie zawsze realizuje się tak jak powinna.

Podsumowując moim zdaniem jakość naszego życia nie zależy od naszego bogactwa materialnego,  ani nawet od władzy jaką prosperujemy.  W przytoczonym prze ze mnie fragmencie na wstępie rozprawki „ballady o szczęściu” Człowiek nie potrafi sobie odpowiedzieć na podstawowe pytanie czym jest szczęście. Przez wiele lat, mimo licznych badań i próby definicji szczęścia pytanie to pozostaje bez odpowiedzi.

Łukasz Lamek 20.03.2011

Źródła:

  • Michael Argyle  „The Psychology of Happiness“ (Methuen 1987), ISBN 0-416-40960-1
  • Abraham Maslow  „Motivation and Personality“ (1954), ISBN 0-06-041987-3
  • http://www.psychologia.net.pl/artykul.php?level=69 [2011-03-19 22:57]
  • http://www.ewa.bicom.pl/piosenki/religijne/christ22.htm [2011-03-19 22:57]
  • http://dzika-kaczka.klp.pl/a-8489-3.html[2011-03-19 22:57]
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Abraham_Maslow[2011-03-19 22:57]
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Samorealizacja[2011-03-19 22:57]