"O klasyczności i romantyczności, tudzież o duchu poezji polskiej", autorstwa Kazimierza Brodzińskiego.

Autor, tego utworu - Kazimierz Brodziński (ur. w 1791, zm. w1835r.) to peta sentymentalny. Ukazuje nowe nurty w sferze sztuki literackiej, w świetle refleksji na temat sztuki klasycznej. Poeta prezentuje pojawiające się w początkach XIX stulecia, dwie różne tendencje w dziedzinie literatury narodowej. Pierwszą stanowi tzw. klasyczność - której istotą jest opieranie się na doskonałych wzorcach estetycznych. Z kolei sztuka, którą tworzą młodzi, nie jest oparta na naśladownictwie, ale na natchnieniu. Przełamują oni wszystkie normy estetyczne, komponują sztukę dość oryginalną, którą niektórzy odbierają, jako dziwaczną.

Brodziński wyjaśnia istotę romantyzmu. Według niego, romantyzm jest przesycony emocjonalnością, poszukuje inspiracji w minionych stuleciach, zachwyca się pięknem świata przyrody. By móc go pojąć, nie musi się posiadać rozległej wiedzy, tak jak to jest w przypadku wspomnianej wcześniej klasyczności, ale rozwiniętą sferę uczuciową. Poeta doceniał niezwykłą wartość klasycyzmu, ponadto cenił poszczególne składniki nowej sztuki. Żywił pragnienie, aby rodzima literatura zawierał cechy oryginalności, na tle literatury obcej, poprzez połączenie wzorców klasycznych i romantycznych w sferze sentymentalnej.

"O pismach klasycznych i romantycznych", pióra Jana Śniadeckiego.

Dzieło Brodzińskiego, bardzo zirytowało Jana Śniadeckiego. Ten artysta nie był zwolennikiem romantyzmu, ponieważ sztuka ta, naruszała doskonałe konwencje literatury klasycznej, poszukiwała natchnienia w średniowieczu oraz innych minionych stuleciach, schodziła do pozycji feudalizmu oraz niweczyła oświeceniowe kanony demokracji. Poeta ganił ostro irracjonalizm romantyzmu, a także ludowość. Odbierał je, jako dziwaczny zachwyt ciemnością, zabobonami. Twierdził, iż kultura romantyków to kultura, jak uważał, zdrady narodowej oraz zdrady duchowości narodowej. Był zdania, iż do podniesienia narodowości Polski, niezbędna jest oświeceniowa nauka oraz praca, zaś romantyzm niszczy teidee.

"Niektóre uwagi nad poezją romantyczną", autorstwa Maurycego Mochnackiego

Poeta gani Śniadeckiego za jego schematyczność intelektualną. Uważał, iż prawdziwa sztuka musi być koniecznie swobodnym wyrażeniem ducha- dopiero wówczas może osiągnąć swą istotę metafizyczną.

"O literaturze polskiej w wieku XIX", pióra Maurycego Mochnackiego

Poeta odbiera ewolucję literatury romantycznej, niczym eksplozję ducha, odkrywanie narodowych tradycji, wartości kultury narodowej oraz rangi wyobraźni.

"Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831", pióra Maurycego Mochnackiego.

Na tle rozwoju ruchów konspiracyjnych oraz rozpoczęcia powstania narodowego, wychodzi na jaw, iż konflikt pomiędzy romantykami i klasykami, posiada charakter kryptologiczny. W rzeczywistości, toczyli spory w kwestii, czy naród powinien stanąć do walki wyzwoleńczej, czy też nie. Według klasyków, walka zbrojna była nie do przyjęcia, romantycy dostrzegali w niej najważniejszą drogę, wiodącą do odzyskania przez ojczyznę wolności.