Denis Diderot urodził się 5 października 1713 w Langres we Francji, a zmarł 31 lipca 1784 w Paryżu.

Denis Diderot - zasługi i osiągnięcia

Denis Diderot, francuski pisarz, krytyk literatury i sztuki, czołowy obok Woltera filozof francuskiego Oświecenia, szczególnie ceniony jest ze swój udział w tworzeniu Encyklopedii. Dzieło to, stanowiące zbiór dorobku myśli społecznej, filozoficznej i moralnej europejskiego oświecenia, Diderotowi zawdzięcza pojawienie się tam całego szeregu artykułów z dziedziny filozofii, sztuki i rzemiosła. 

Gdyby nie on, dzieło w ogóle nie ukazałoby się, gdyż to Diderot właśnie był inicjatorem wydawania go oraz naczelnym redaktorem. Filozof ten zasłynął również jako twórca nowatorskiej teorii dramatu mieszczańskiego, umieszczającej utwory dramatyczne między komedią i tragedią, co czyniło je bliższymi rzeczywistości.

Denis Diderot - biografia

Urodzony w Langres Diderot, znalazł się w Paryżu w efekcie konfliktu z ojcem, który nie mógł pogodzić się z tym, że syn chciał sam decydować o swojej przyszłości. Denis Diderot szybko zabłysnął w kołach miejscowej inteligencji, a wydawane dzieła, niektóre nawet obciążone wyrokiem skazującym je na spalenie, czyniły go jeszcze sławniejszym. 

Sama Encyklopedia już w chwili swych narodzin znajdowała się również na indeksie ksiąg zakazanych, a jej autor został nawet wtrącony do więzienia. Z pomocą przyszła mu... caryca rosyjska, Katarzyna II, która odkupiła od filozofa cały jego księgozbiór, pozwalając mu jednocześnie w pełni  niego korzystać. Ale łaski carycy sięgały dalej. 

Przez 50 lat pisarz mógł żyć beztrosko, utrzymywany przez hojną mecenaskę. Spotkał się z nią tylko raz, w 1773 roku. Spotkanie to musiało być udane, skoro po powrocie twórca otrzymał jeszcze posiadłość. 

Denis Diderot - zarys poglądów filozofa

Najpierw teista, następnie deista, by w końcu ewoluować do czystego ateizmu, Denis Diderot był zwolennikiem metody eksperymentalnej w poznawaniu świata i nie wahał się przed negowaniem tego, czego poznanie było rzeczą względną. Początkowo zwolennik absolutyzmu oświeconego, potępił jednak ten system, skłaniając się ku demokracji, gdy zauważył niekonsekwencje w rządzeniu swej mecenaski, carycy Katarzyny II.

 Zdecydowany wróg kolonializmu i despotyzmu, ostrożny był w zachwycie wpływu rozwoju nauki na technologię, widząc niebezpieczeństwa, jakie niósł ze sobą kapitalizm.

Denis Diderot - twórczość

Do najbardziej cenionych dzieł Diderota, oprócz oczywistej Encyklopedii, należą:

Kubuś Fatalista i jego Pan ( najsłynniejsza powiastka filozoficzna)

- Kuzynek mistrza Rameau

- Zakonnica (najsłynniejsza powieść)

- Żale nad moim starym szlafrokiem, czyli przestroga dla tych, co posiadają więcej smaku niż pieniędzy

- Rozmowy o Synu naturalnym

- O poezji dramatycznej