Muzykę barokową datuje się na wiek od XVII do XVIII. Epitet muzyka "barokowa" oznaczał poważne i nowe eksperymenty jakie zostały wprowadzone.

W Baroku narodziło się wielu nowych i doskonałych kompozytorów i wykonawców.

Ich życie nie było łatwe. Podróżowali niemal po całej Europie, za swoje występy dostawali nie wiele pieniędzy. Natomiast to co wykonywali śpiew i gry na instrumencie zadziwiały słuchaczy. Z biegiem czasu doskonalili oni swój warsztat pracy, jako nagrodę za trud włożony w szkolenie swoich umiejętności było dla nich stale rosnąca rzesza wielbicieli i słuchaczy.

Kompozytorzy ci chcieli sprostać oczekiwaniom więc tworzyli dzieła pisane pod jeden solowy instrument, któremu towarzyszyła liczna orkiestra. Najczęstszy schemat tych utworów:

  • początek grany w szybkim tempie
  • następnie tempo spada
  • partia finałowa w wykonaniu solisty

Najwybitniejszym kompozytorem Baroku był żyjący w latach 1685-1750 Jan Sebastian Bach. Do dzisiejszego dnia uchodzi on za twórcę nowych technik. Przełom w muzyce barokowej nadchodzi w roku 1597 kiedy to Peri tworzy słynną operę pt. "Dafne".

Prekursorem i kontynuatorem nowego stylu była Camerata Florencka. Jej celem było ujednolicenie sztuki z muzyką. Jedną z takich nowości była podstawa basowa utworu tzw. Basso continuo. Miejscem, w którym narodził się nowy typ muzyki były Włochy. Włochy stały się za tym kolebką muzyki wokalnej i instrumentalno-wokalnej.

Obok Jana Sebastiana Bacha innymi doskonałymi kompozytorami byli:

  • Haendel
  • Vivaldi

Należeli oni do twórców późnego baroku. Przyczynili się do rozwoju nowych gatunków:

  • kantaty
  • oratoria
  • koncert instrumentalny
  • opery
    • Jan Sebastian Bach był twórcą muzyki głównie kościelnej tworzył głównie kantaty, pasje, oratoria. Tworzył także utwory na instrumenty klawiszowe i orkiestrę.
    • Haendel tworzył głównie oratoria, opery, concerti grosii, suity orkiestrowe, sonaty triowe i suity klawesynowe. Połączył styl neapolitański i wenecki.
    • Antonio Vivaldi tworzył natomiast koncerty instrumentalne i koncerty solowe. W swoich utworach rozwinął harmonię i ilustracyjność.

Dwór był miejscem gdzie się spotykano urządzano różne koncerty z tego powodu zaczęto brakować muzyków. Ponieważ muzykowanie przeniosło się także do dworków szlacheckich i magnackich.

Ten fakt można uznać za jeden z powodu dzięki któremu rozwinęła się muzyka barokowa.

Muzyki potrzebowano by urozmaicić sobie czas wolny, by ,mieć się przy czym bawić, świętować.

Był jednak problem nie było wystarczającej liczby muzyków. Problem był taki ponieważ nie było szkoły muzycznej w której mógł pobierać nauki przyszły muzyk.

Z tego powodu każdy kto choć trochę umiał grać na jakimś instrumencie bez względu na poziom swoich umiejętności był zapraszany do orkiestry.

Niestety taka praktyka i ten sposób nie spodobał się publiczności. Z powodu bardzo niskiego poziomu wykonania postanowiono w jakiś sposób podnieść kwalifikacje tych przeciętnych muzyków. W tym celu wymyślono tak zwany bas cyfrowy inaczej basso continuo.

Basso continuo to jest inny sposób zapisywania nut. Sposób ten to cyfry umieszczone nad pięciolinią stanowi w ten sposób podstawę akordową. Dzięki temu basso continuo umożliwił granie wszelkich utworów.

Stosowano go do gry zarówno na instrumentach o tak zwanym stałym stroju a także grano w ten sposób na klawesynie. Stosowano go zarówno w muzyce kameralnej jak i w muzyce kościelnej do gry na organach.

Głównym gatunkiem , który rozwinął się w epoce baroku jest opera.

Definicja opery:

Opera to dzieło które stanowi połączenie dramatu czyli libretta z innymi elementami takimi jak muzyka plastyka dekoracja i kostiumy, są tam także patie baletowe.

Pierwsi twórcy odlegli byli od twórców dziś znanych takich jak Moniuszko i Mozart.

Miejscem gdzie grywane były opery był najczęściej salony arystokracji.

Pierwszym kompozytorem był Claudio Monteverdi.

To jemu zawdzięczamy rozkwit tego gatunku w epoce baroku, i słusznie nazywamy go ojcem opery.

Uznawany za pierwszego wielkiego twórcę muzyki operowej; był autorem jednej z pierwszych oper, tj. "Orfeusza".

Urodzony w Cremonie, większość życia (od roku 1590) spędził w Mantui, gdzie też skomponował większość swoich utworów. W początkowym okresie był cenionym madrygalistą. Premiera jego pierwszej opery zatytułowanej "Orfeusz" - będącej prezentacją przyjętej przezeń koncepcji dramatu muzycznego - miała miejsce w roku 1607. Następny utwór "Ariadna" powstały w roku 1608 stanowił śmiały eksperyment, w którym

zamiast sielanki pokazano tragedię wzruszającą widzów do łez. Ważne miejsce w historii opery zajmuje jego utwór pod tytułem "L' incoronazione di Poppea" z roku 1642. Niestety większość oper Moteverdiego, zwłaszcza z późniejszego etapu twórczości, nie dochowała się do naszych czasów.

W baroku powstawały także dwie uwertury. Rozróżniamy uwerturę włoską i francuską. Składają się one z różnych części zarówno wolnych jak i szybkich. Uwertura włoska ma taki układ partii: wolna i szybka. Francuska natomiast z trzech części: szybka-wolna-szybka.

Ponad to Monteverdii jest także twórcą i kompozytorem takich utworów jak:

  • msza
  • hymn
  • utwory religijne

W roku 1673 zbudowano pierwszy stały teatr operowy we Włoszech w miejscowości Wenecja.

W niedługim czasie takie same teatry operowe w całych Włoszech. Dzięki temu stały się one miejscem gdzie wiele osób pobierało nauki. Największe operowe teatry są w Rzymie, Wenecji i Neapolu.

Głównym twórcą i przedstawicielem szkoły neapolitańskiej był Alessandro Scarlatti

Alessandro Scarlatti - jeden z najwybitniejszych włoskich kompozytorów epoki baroku- był już za życia uznawany za jednego z największych kompozytorów w dziejach muzyki. Autor ponad osiemdziesięciu oper, z których niestety połowa zaginęła, natomiast ocalałe nie są wykonywane. Także nie są wykonywane wszystkie z ośmiuset skomponowanych przez niego kantat; część jest jedynie dostępne wyłącznie badaczom. Z pochodzenia był Sycylijczykiem, urodzonym wprawdzie w Palermo, ale osiadłym w stolicy regionu - Neapolu. Wychował wielu słynnych uczniów, w tym geniuszem okazał się być również jego rodzony syn Domenico.

We Francji w tym samym czasie ogromną sławą cieszył się - Jean Baptiste Lully

Jean Baptiste Lully urodził się w roku 1632, zmarł natomiast w roku 1687. Był on francuskim kompozytor, włos. pochodzenia; jako skrzypek orkiestry 24 Violons du Roi oraz aktor i tancerz na dworze króla Ludwika XIV (od 1652 r.); kompozytor nadworny (od 1653 r); twórca tzw. francuskiego typu uwertury oraz narodowego stylu opery francuskiej; kompozytor baletów (ballets de cour), we współpracy z Molierem tworzył tzw. komediobalety (comédie-ballets), m.in.: "Mieszczanin szlachcicem" (1670), a także oper (tragédies lyriques), głównie do opartych na klasycznych dramatach francuskich librett autorstwa Ph. Quinaulta, zawierających duże partie chóru i baletu: "Cadmus et Hermione" (1673), "Alceste" (1674), "Roland" (1685); również utwory religijne, jak np. "Te Deum" (1677).

Henry Purcell (ur. 1659 r. prawd. w Londynie, zm. 21 XI 1695 r. tamże), ang. kompozytor. Karierę rozpoczynał

jako śpiewak w chórze katedry królewskiej, następnie był kompozytorem nadwornym (1677), organistą opactwa westminsterskiego (1679) i organistą katedralnym (1682). Twórca angielskiego stylu narodowego wyrażającego się głównie poprzez anthemy, które otrzymały formę rozbudowanych partii chóralnych. Autor licznych od (słynne "Te Deum and Jubilate") oraz uznawanej za ang. operę narodową opery "Dydona i Eneasz".W późniejszych pracach, przede wszystkim scenicznych, widoczny jest wpływ muzyki włoskiej, który wyrażał się przez uproszczenie faktury. Purcell był przede wszystkim znakomitym reprezentantem muzyki instrumentalnej, nawiązującej do francuskich wzorów. Jego muzyka sceniczna wyrastała z angielskie tradycji masques, co stało się podstawą "semioper" jego autorstwa, czyli oper z mówionymi dialogami oraz muzyki do sztuk teatralnych. Do najważniejszych utworów Purcella zalicza się: operę (wyróżniającą się dramatycznymi recytatywami i polifonicznymi partiami chóru) "Dydona i Eneasz" (Dido and Aeneas, 1689); 5 "semioper" - "The Prophetess, or the History of Dioclesian" (1690r), "King Arthur" (1691), "The Fairy Queen" (1692, wg "Snu nocy letniej" W. Szekspira), "The Tempest "(1695, wg "Burzy" Szekspira), "The Indian Queen" (1695); muzykę do 43 sztuk teatralnych oraz utwory wokalne i wokalno-instrumentalne w tym 4 "Ody na cześć Św. Cecylii" (1683-1692), "Yorkshire Feast Song" (1690), a także utwory chóralne na uroczystości dworskie (m.in. welcome songs). Był również twórcą: 68 anthems z orkiestrą lub organami, "Te Deum and Jubilate "(1694), 2 Services (przed 1682), 57 catches na 3-4 głosy a cappella pieśni na głosy solowe, b.c. i zespół instrumentalny, 4 tercetów i 42 duetów z b.c., ponad 100 pieśni oraz muzyki instrumentalnej, w tym: fantazji na zespoły viol i organowe, suity klawesynowej , sonat, 2 uwertur (d-moll i G-dur),.

Obok uwertury i opery powstawały jeszcze w baroku takie utwory jak oratoria. Oratorium pochodzi jego nazwa wywodzi się od rzymskiego domu w którym się modlono. Nazwa

pochodzi z języka łacińskiego i oznacza modlić się.

Twórcy oratoriów to między innymi :

  • Giacomo Carissimi (1605-1674)
  • Bartolommeo Cristofori.

Bardzo ciekawym i kolejnym gatunkiem z epoki baroku jest Concerto grosso.

W tym gatunku występuje grupa solistów i zespół akompaniujący.

Za twórcę tego gatunku uznaje się :

Arcangelo Corelli (ur. 17 II 1653 r. w Fusignano - prowincja Ravenna, zm. 8 I 1713 w Rzymie) wł. kompozytor. Muzyczne wykształcenie zdobywał w Faenzie i Bolonii. W tej ostatniej w roku 1679 rozpoczął studia w Accademia Filarmonica i u G. Benvenutiego i L. Brugnolego pobierał nauki gry na skrzypcach. Od około roku 1671 prowadził działalność jako skrzypek w różnych kościołach , w tym: S. Luigi dei Francesi (lata 1675-167., 1678, 1682-1708), S. Giovanni dei Fiorentini (1675) i S. Marcello (1676-1679), a także Teatro Capranica (1679). W następnych latach związany działalnością artystyczną z licznymi dworami: od roku 1679 - dworem królowej Szwecji Krystyny (dedykował jej 12 Sonate op. 1), od roku 1684 - dworem kardynała B. Pamphilego, od roku 1690 - dworem kardynała P. Ottoboniego. Członek Congregazione dei Virtuosi di S. Cecylia od 1684 r. oraz od 1706 r. - Accademia dell' Arcadia w Rzymie. Po jego śmierci w 1713 r. kardynał Ottoboni postarał się o podniesienie Corelliego do stanu szlacheckiego przez elektora Palatynatu Joahanna Wilhelma.

Dorobek Corelliego obejmuje wyłącznie utwory smyczkowe. Są to sonaty np. sonata camera czyli wieloczęściowa , lub składająca się z 4 części sonata da chiesa.

Ważną rolę odgrywają w nich stylizacje tańców barokowych.

Jest jedno niecykliczne dzieło Corelliego. Mam na myśli La Folia z op. 5, która jest oparta na tak zwanej technice wariacyjnej o nazwie passacaglii.

Najważniejsze dzieło Corelliego to cykl 12 Concerti grossi.

I tak osiem stanowią sonaty kościelne. Cztery natomiast sonaty da camera.

Ponad to Corelli jest najwybitniejszym i głównym przedstawicielem włoskiej szkoły skrzypcowej.

Charakterystyka jego stylu:

- prostota

- szlachetność brzmienia,

- naturalnością w traktowaniu instrumentów smyczkowych.

- brak wirtuozerskich i mistrzowskich chwytów skrzypcowych

- gra zaokrąglona do trzech pozycji

Jego dorobek wywarł wpływ i to duży na muzykę skrzypcową w Europie.

Dzieła :

  • sonaty triowe da chiesa - 12 Sonat op. 1 (1681r.),
  • 12 Sonat op. 3 (1689r.);
  • sonaty triowe da camera - 12 Sonat op. 2 (1685r.),
  • 12 Sonat op. 4 (1694r.);
  • sonaty solowe - 12 Sonat op. 5 (1700r.; nr 1-6 da chiesa, nr 7-12 da camera);

- concerti grossi - 12 Koncertów op. 6 (wyd. pośmiertnie 1714r.; nr 1-8 da chiesa, nr 9-12 da camera).

Tą formę bardziej klasyczną stosował i rozwijał także Antonio Vivaldi.

Doskonałe concerta grosso komponowali także :

- Georg Friedrich Haendel

- J.S. Bach

* Antonio Vivaldi

Antonio Vivaldi data jego urodzenia to 04.03.1678 rok, miejsce to Wenecja. Syn skrzypka z orkiestry św. Marka. Antonio. Jego pierwszym nauczycielem skrzypiec był ojciec. Chciał i uczył się jednak na księdza. Święcenia otrzymał w roku 1703r..

Z powodu choroby serca przestał pełnić tą funkcję Z powodu rudych włosów nazywany

"il prete rosso" czyli po prostu rudy ksiądz.

* Georg Friedrich Handel

Georg Friedrich Haendel ( ur. 1685, zm. 1759) niem. kompozytor i organista; był jednym z głównych reprezentantów późnego baroku w muzyce. Rozpoczynał karierę od funkcji organisty katedry w Halle, w Hamburgu był członkiem orkiestry operowej. Jest autorem ponad 40 oper w stylu włoskim ("Juliusz Cezar", "Kserkses"), ponad 30 oratoriów ("Saul", "Mesjasz" ze słynnym Alleluja), dzięki którym stał się kultowym kompozytorem narodowym w Wielkiej Brytanii; także anthems, kantat, od, a także utworów orkiestrowych ("Water Music", "Concerti grossi"), kameralnych, klawesynowych oraz organowych (m.in. 21 koncertów).

* Jan Sebastian Bach

Jan Sebastian Bach (1685-1750) urodzony z niemieckiej rodzinie z dużymi tradycjami muzycznymi. Osierocenie przez ojca spowodowało, że już w młodym wieku był zmuszony podjąć pracę zarobkową. Stąd od najmłodszych lat występował jako śpiewak i skrzypek w wielu miastach Niemiec.

Bardzo skomplikowana i trudna dla wykonawców muzyka Jana Sebastiana Bacha miała być według twórcy przede wszystkim hymnem pochwalnym Boga a nie wirtuozerskim popisem. Stąd więcej w niej emocji niż intelektualizmu. Za życia kompozytora opublikowano niewiele jego utworów i tak np. utwory chóralne musiały czekać prawie całe stulecie na druk. Pomimo to kompozytor był ceniony przez współczesnych a jego utwory wpłynęły zarówno na muzykę jego czasów, jak i na kompozytorów przyszłych epok.

Podsumowując barok był epoką niezwykła w każdej niemal dziedzinie czy to w sztuce architekturze literaturze czy muzyce. Miał ogromny wpływ na następną tuż po nim epokę czyli na klasycyzm.

Ogromne znaczenie ma także dziś współcześnie.

KOMPOZYTORZY BAROKU ICH BIOGRAMY :

Wczesny barok:

Claudio Monteverdi (1567-1643). Uznawany za pierwszego wielkiego twórcę muzyki operowej; był autorem jednej z pierwszych oper, tj. "Orfeusza".

Urodzony w Cremonie, większość życia (od roku 1590) spędził w Mantui, gdzie też skomponował większość swoich utworów. W początkowym okresie był cenionym madrygalistą. Premiera jego pierwszej opery zatytułowanej "Orfeusz" - będącej prezentacją przyjętej przezeń koncepcji dramatu muzycznego - miała miejsce w roku 1607. Następny utwór "Lamento Adrianna" powstały w roku 1608 stanowił śmiały eksperyment, w którym

zamiast sielanki pokazano tragedię wzruszającą widzów do łez. Ważne miejsce w historii opery zajmuje jego utwór pod tytułem "L' incoronazione di Poppea" z roku 1642. Niestety większość oper Moteverdiego, zwłaszcza z późniejszego etapu twórczości, nie dochowała się do naszych czasów.

Giovanni Gabrieli (ur. między 1553 r. a 1556 r. w Wenecji, zm. 12 VIII 1612 r. tamże), bratanek i uczeń Andrea Gabrieliego (1575-1579), był włoskim kompozytorem i organistą. W czasie pobytu na dworze księcia Albrechta V w Monachium miał okazję poznać muzykę O. di Lasso. Od roku 1584 do końca życia pełnił obowiązki organisty w bazylice św. Marka w Wenecji. W latach 1587-1595 wydał zbiory utworów swego wuja Andrea Gabrieliego, a przy okazji dołączył do nich swoje utwory. Kiedy w roku 1597 ukazał się jego pierwszy samodzielny zbiór utworów pod tytułem "Sacrae symphoniae", szybko zyskał popularność i rozgłos. Uznawany za najwybitniejszego reprezentanta szkoły weneckiej oraz włoskiej muzyki religijnej z przełomu wieków XVI i XVII. Współtwórca razem z Claudio Monteverdim i G. Frescobaldim przeobrażeń stylistycznych w muzyce czasów między epoką renesansu a baroku. W jego utworach widoczna jest ewolucja od motetu polichóralnego w "Sacrae symphoniae"(1597) do motetu w stylu concertato "Symphoniae sacrae" (1615), zmierzającego już do koncertu wokalnego. Wcześniejsze motety miały następujące cechy charakterystyczne: forma monumentalna, duża obsada chóralna z instrumentami, dialogowanie chórów, a także kontrasty brzmieniowe i dynamiczne oraz stosowanie harmoniki diatonicznej i homofoniczności z elementami techniki imitacyjnej. Późniejsze motety charakteryzowały się natomiast: dysonansem współbrzmienia, różnicowaniem partii zespołowych i solowych a także instrumentalnych i wokalnych, korzystaniem z ozdobnej melodyki i chromatyki. W twórczości wokalnej Gabrieliego widoczna jest wrażliwość na brzmienie muzyki przy małym zainteresowaniu interpretacji tekstu przez muzykę. W jego twórczości instrumentalnej natomiast dużą rolę odgrywały canzony z przeznaczeniem dla dużych zespołów instrumentalnych, które zapoczątkowały rozwój koncertu solowego. Gabrieli i jego twórczość (w tym utwory: religijne - ok. 100 motetów polichóralnych i koncertujących, części mszalne; świeckie - ok. 30 madrygałów; instrumentalne - toccaty, sonaty np. "Conzoni et sonate" z 1615 r. oraz canzony, fantazje, ricercary) wywarły znaczny wpływ na następne pokolenia zwłaszcza w Niemczech, gdzie jego bezpośrednim kontynuatorem był Heinrich Schütz, zaś w Polsce naśladowcą jego stylu był M. Zieliński.

Heinrich Schütz (ur. 9 X 1585 r. w Köstritz, zm. 6 XI 1672 r. w Dreźnie na atak serca) był niemieckim kompozytorem i organistą. Uznawany za największego niem. kompozytora epoki przedbachowskiej oraz jednego z najwybitniejszych siedemnastowiecznych kompozytorów na równi z C. Monteverdim; autor pierwszej niemieckiej opery "Dafne" (do której muzyka zaginęła).

W roku 1559 został dostrzeżony jako chórzysta przez von Hessen Kassela. Później wyjechał na studia prawnicze do Marburga, a następnie w okresie 1609-1613 w Wenecji pobierał nauki u Gabrielego. Przez pewien okres pracował jako organista w Kassel, a następnie od roku 1615 do końca swego życia sprawował w Dreźnie na dworze elektora Saksonii stanowisko nadwornego kompozytora.

Schütz adaptował na grunt Niemiec polichóralizm i styl koncertujący - osiągnięcia szkoły weneckiej. Wpłynął na rozwój luterańskiej muzyki kościelnej, wykorzystując do tego celu nowe charakterystyczne dla baroku techniki wykonawcze i kompozytorskie, powstałe w 1. połowie XVII wieku we Włoszech. Połączył je z technikami szkoły holenderskiej, tj. tej w której sam się wychował. Pod koniec życia odnowił stary, mający jeszcze średniowieczne korzenie gatunek - pasje (napisał trzy pasje).

Dojrzały barok:

Alessandro Scarlatti - jeden z najwybitniejszych włoskich kompozytorów epoki baroku- był już za życia uznawany za jednego z największych kompozytorów w dziejach muzyki. Autor ponad osiemdziesięciu oper, z których niestety połowa zaginęła, natomiast ocalałe nie są wykonywane. Także nie są wykonywane wszystkie z ośmiuset skomponowanych przez niego kantat; część jest jedynie dostępne wyłącznie badaczom. Z pochodzenia był Sycylijczykiem, urodzonym wprawdzie w Palermo, ale osiadłym w stolicy regionu - Neapolu. Wychował wielu słynnych uczniów, w tym geniuszem okazał się być również jego rodzony syn Domenico.

Arcangelo Corelli (ur. 17 II 1653 r. w Fusignano - prowincja Ravenna, zm. 8 I 1713 w Rzymie) wł. kompozytor. Muzyczne wykształcenie zdobywał w Faenzie i Bolonii. W tej ostatniej w roku 1679 rozpoczął studia w Accademia Filarmonica i u G. Benvenutiego i L. Brugnolego pobierał nauki gry na skrzypcach. Od około roku 1671 prowadził działalność jako skrzypek w różnych kościołach , w tym: S. Luigi dei Francesi (lata 1675-167., 1678, 1682-1708), S. Giovanni dei Fiorentini (1675) i S. Marcello (1676-1679), a także Teatro Capranica (1679). W następnych latach związany działalnością artystyczną z licznymi dworami: od roku 1679 - dworem królowej Szwecji Krystyny (dedykował jej 12 Sonatę op. 1), od roku 1684 - dworem kardynała B. Pamphilego, od roku 1690 - dworem kardynała P. Ottoboniego. Członek Congregazione dei Virtuosi di S. Cecylia od 1684 r. oraz od 1706 r. - Accademia dell' Arcadia w Rzymie. Po jego śmierci w 1713 r. kardynał Ottoboni postarał się o podniesienie Corelliego do stanu szlacheckiego przez elektora Palatynatu Joahanna Wilhelma.

Dorobek Corelliego obejmuje wyłącznie utwory smyczkowe. Są to sonaty np. sonata camera czyli wieloczęściowa , lub składająca się z 4 części sonata da chiesa.

Ważną rolę odgrywają w nich stylizacje tańców barokowych.

Jest jedno niecykliczne dzieło Corelliego. Mam na myśli La Folia z op. 5, która jest oparta na tak zwanej technice wariacyjnej o nazwie passacaglii.

Najważniejsze dzieło Corelliego to cykl 12 Concerti grossi.

I tak osiem stanowią sonaty kościelne. Cztery natomiast sonaty da camera.

Ponad to Corelli jest najwybitniejszym i głównym przedstawicielem włoskiej szkoły skrzypcowej.

Charakterystyka jego stylu:

- prostota

- szlachetność brzmienia,

- naturalnością w traktowaniu instrumentów smyczkowych.

- brak wirtuozerskich i mistrzowskich chwytów skrzypcowych

- gra zaokrąglona do trzech pozycji

Jego dorobek wywarł wpływ i to duży na muzykę skrzypcową w Europie.

Dzieła :

  • sonaty triowe da chiesa - 12 Sonat op. 1 (1681r.),
  • 12 Sonat op. 3 (1689r.);
  • sonaty triowe da camera - 12 Sonat op. 2 (1685r.),
  • 12 Sonat op. 4 (1694r.);
  • sonaty solowe - 12 Sonat op. 5 (1700r.; nr 1-6 da chiesa, nr 7-12 da camera);

- concerti grossi - 12 Koncertów op. 6 (wyd. pośmiertnie 1714r.; nr 1-8 da chiesa, nr 9-12 da camera).

Jean Baptiste Lully (ur. 1632, zm. 1687), fran. kompozytor, włos. pochodzenia; jako skrzypek orkiestry 24 Violons du Roi oraz aktor i tancerz na dworze króla Ludwika XIV (od 1652 r.); kompozytor nadworny (od 1653 r); twórca tzw. francuskiego typu uwertury oraz narodowego stylu opery francuskiej; kompozytor baletów (ballets de cour), we współpracy z Molierem tworzył tzw. komediobalety (comédie-ballets), m.in.: "Mieszczanin szlachcicem" (1670), a także oper (tragédies lyriques), głównie do opartych na klasycznych dramatach francuskich librett autorstwa Ph. Quinaulta, zawierających duże partie chóru i baletu: "Cadmus et Hermione" (1673), "Alceste" (1674), "Roland" (1685); również utwory religijne, jak np. "Te Deum" (1677).

Henry Purcell (ur. 1659 r. prawd. w Londynie, zm. 21 XI 1695 r. tamże), ang. kompozytor. Karierę rozpoczynał

jako śpiewak w chórze katedry królewskiej, następnie był kompozytorem nadwornym (1677), organistą opactwa westminsterskiego (1679) i organistą katedralnym (1682). Twórca angielskiego stylu narodowego wyrażającego się głównie poprzez anthemy, które otrzymały formę rozbudowanych partii chóralnych. Autor licznych od (słynne "Te Deum and Jubilate") oraz uznawanej za ang. operę narodową opery "Dydona i Eneasz".W późniejszych pracach, przede wszystkim scenicznych, widoczny jest wpływ muzyki włoskiej, który wyrażał się przez uproszczenie faktury. Purcell był przede wszystkim znakomitym reprezentantem muzyki instrumentalnej, nawiązującej do francuskich wzorów. Jego muzyka sceniczna wyrastała z angielskie tradycji masques, co stało się podstawą "semioper" jego autorstwa, czyli oper z mówionymi dialogami oraz muzyki do sztuk teatralnych. Do najważniejszych utworów Purcella zalicza się: operę (wyróżniającą się dramatycznymi recytatywami i polifonicznymi partiami chóru) "Dydona i Eneasz" (Dido and Aeneas, 1689); 5 "semioper" - "The Prophetess, or the History of Dioclesian" (1690r), "King Arthur" (1691), "The Fairy Queen" (1692, wg "Snu nocy letniej" W. Szekspira), "The Tempest "(1695, wg "Burzy" Szekspira), "The Indian Queen" (1695); muzykę do 43 sztuk teatralnych oraz utwory wokalne i wokalno-instrumentalne w tym 4 "Ody na cześć Św. Cecylii" (1683-1692), "Yorkshire Feast Song" (1690), a także utwory chóralne na uroczystości dworskie (m.in. welcome songs). Był również twórcą: 68 anthems z orkiestrą lub organami, "Te Deum and Jubilate "(1694), 2 Services (przed 1682), 57 catches na 3-4 głosy a cappella pieśni na głosy solowe, b.c. i zespół instrumentalny, 4 tercetów i 42 duetów z b.c., ponad 100 pieśni oraz muzyki instrumentalnej, w tym: fantazji na zespoły viol i organowe, suity klawesynowej , sonat, 2 uwertur (d-moll i G-dur),.

Późny barok:

Jan Sebastian Bach urodzony z niemieckiej rodzinie z dużymi tradycjami muzycznymi. Osierocenie przez ojca spowodowało, że już w młodym wieku był zmuszony podjąć pracę zarobkową. Stąd od najmłodszych lat występował jako śpiewak i skrzypek w wielu miastach Niemiec. W roku 1705 roku zaczął studia u mistrza Dietricha Buxtehude w Lubece, gdzie pragnął zrealizować swe największe pragnienie - mistrzostwo w grze na organach. Sławę zyskał, pełniąc stanowisko organisty na weimarskim dworze. To właśnie tu zaczęły się jego eksperymenty z różnorodnymi stylami muzycznymi. W przyszłości owocem ich miały się stać tak wybitne dzieła jak: "Preludium" i "Fuga D-dur" oraz "Toccata" i "Fuga d-moll."

Następnie J. S. Bach był dyrygentem na dworze księcia Leopolda w Köthen. Niestety praca z ta orkiestrą zajmowała mu tak wiele czasu, że musiał porzucić komponowanie ulubionej przezeń organowej muzyki kościelnej. Grywał wówczas głównie na klawesynie i klawikordzie i skomponował znaczące utwory, tym razem o świeckim charakterze, jak: koncerty, suity oraz sonaty. Jako dojrzały twórca piastował funkcję kantora w parafii (której podlegały 4 kościoły) przy protestanckim kościele świętego Tomasza w Lipsku. Był odpowiedzialny również za muzykę, która była zamawiana przez osoby świeckie. Jednakże jako twórca spełniał się przede wszystkim w komponowaniu muzyki sakralnej, w tym kantat, oratoriów i pasji.

Bardzo skomplikowana i trudna dla wykonawców muzyka Jana Sebastiana Bacha miała być według twórcy przede wszystkim hymnem pochwalnym Boga a nie wirtuozerskim popisem. Stąd więcej w niej emocji niż intelektualizmu. Za życia kompozytora opublikowano niewiele jego utworów i tak np. utwory chóralne musiały czekać prawie całe stulecie na druk. Pomimo to kompozytor był ceniony przez współczesnych a jego utwory wpłynęły zarówno na muzykę jego czasów, jak i na kompozytorów przyszłych epok.

George Friedrich Haendel ( ur. 1685, zm. 1759) niem. kompozytor i organista; był jednym z głównych reprezentantów późnego baroku w muzyce. Rozpoczynał karierę od funkcji organisty katedry w Halle, w Hamburgu był członkiem orkiestry operowej. Następnie występował z koncertami we Włoszech, zaś od 1712 roku przebywał w Anglii. W jego twórczości widoczne są z jednej strony wpływy włoskiej muzyki operowej, głównie szkoły neapolitańskiej, z drugiej - tradycje polifonii niemieckiej i oratoryjnej muzyki angielskiej. Jest autorem ponad 40 oper w stylu włoskim ("Juliusz Cezar", "Kserkses"), ponad 30 oratoriów ("Saul", "Mesjasz" ze słynnym Alleluja), dzięki którym stał się kultowym kompozytorem narodowym w Wielkiej Brytanii; także anthems, kantat, od, a także utworów orkiestrowych ("Water Music", "Concerti grossi"), kameralnych, klawesynowych oraz organowych (m.in. 21 koncertów).

Antonio Vivaldi - data jego urodzenia to 04.03.1678 rok, miejsce to Wenecja. Syn skrzypka z orkiestry św. Marka. Antonio. Jego pierwszym nauczycielem skrzypiec był ojciec. Chciał i uczył się jednak na księdza. Święcenia otrzymał w roku 1703r..

Z powodu choroby serca przestał pełnić tą funkcję Z powodu rudych włosów nazywany

"il prete rosso" czyli po prostu rudy ksiądz.

Sukces zdobył dzięki powstałym w roku 1705 roku sonaty triowe, natomiast jego doskonały geniusz potwierdziły pochodzące z roku 1711 cykle koncertów pod nazwą "Lestro armonico".

Jego pierwsza opera powstaje w roku 1713 i nosi tytuł "Ottone in Villa".

Następnie podróżował po Włoszech. Pracował w Mantiu dla margrabiego Hesse-Darmstad

Największą sławą i popularnością cieszył się we Francji, Niemczech i Holandii

Tworzył on bardzo wiele utworów.

Przewaga jednak opery, koncerty i utwory kameralne oraz religijne dla "Ospedale della pietà". Podziwiany był przez wszystkich zarówno w kraju i zagranicą.

Mimo to zmarł nagle i w biedzie pochowano go na cmentarzu dla ubogich.

Domenico Scarlatti, urodził się w Neapolu dnia 26. 10. 1685 roku. Zmarł natomiast w Madrycie dnia 23. 07.1757 roku Był włoskim kompozytorem. Nie znamy drogi jego edukacji wiemy natomiast , że w roku 1701 zostaje organistą w kapeli króla w Neapolu. Następnie przebywa w Wenecji , w roku 1709 jest już w Rzymie. Pełni tam funkcję kapelmistrza w teatrze królowej Polski - Marii Kazimiery.

Następnie od roku 1713 pełnił podobna funkcję u Basilica Giulia.

Jego najważniejsze dzieła to przede wszystkim muzyka klawesynowa.

Był także twórcą sonat

W swoich dziełach łączy elementy klasyczne z barokowymi. Nazywano go także wirtuozem klawiszów.

Jego najważniejsze dzieła to :

  • ponad 550 sonat;
  • 13 oper na przykład : Giustino (1703r.), Tolomeo et Alessandro (1711r.), Tetide in Sciro (1712r.), Amor d'un Ombra (1714r.), Berenice Regina d'Egitto (1718r.), Narciso (1720r.)
  • oratorium,
  • kantaty,
  • serenady;
  • 3 msze i muzyka kościelna

- oraz 16 sinfonii na orkiestrze

Louis Couperin (ur. 1626 r. w Chaumes en Brie, zm. 29 VIII 1661 r. w Paryżu) fran. organista i kompozytor. Od roku 1653 organista przy paryskim kościele St. Gervais, zaś od roku 1656 także kapelmistrz na dworze Ludwika XIV. Kompozytor kilka utworów organowych, 3 symfonii na różne instrumenty i 2 fantazji na violę oraz ponad 100 utworów klawesynowych, przede wszystkim tańców w stylu kontrapunktycznym.

Jean Philippe Rameau (ur. 1683 w Dijon, zm. 12 IX 1764 w Paryżu), syn organisty katedry St. Étienne w Dijon był fran. kompozytorem i teoretykiem. Nim w 1723 roku osiedlił się na stale w Paryżu, podróżował po Italii oraz był - kapelmistrzem katedry w Awinionie, organistą - w Clermont-Ferrand (w latach 1702-1705), w Dijon (1709), w Lyonie (1713), ponownie w Clermont (1716) i w kilku kościołach paryskich (1723). Odznaczony tytułem "compositeur de la chambre du roi" w roku 1741. W trakcie wieloletniego pobytu w Paryżu prowadził intensywną działalność twórczą oraz organizatorską i odtwórczą. Zdecydowany zwolennik stylu francuskiego w muzyce. Stał się głównym celem ataków J. J. Rousseau i zwolenników włoskiej opery w roku 1752, kiedy to wybuchł spór pomiędzy tzw. buffonistami i antybuffonistami. był (ok. 1752r.) głównym celem ataków zwolenników opery włoskiej, na których czele stał J.J. Rousseau. Na twórczość Jeana Philippa Rameau składają się m.in.: miniatury klawesynowe, opery i utwory kameralne. Cztery zbiory utworów klawesynowych "Pièces de clavecin" z lat 1706-1741 zawierają suity tańców o takich programowych tytułach, jak "Les Soupirs", "La Joyeuse", "Un tambourin". Z kolei w motetach i kantatach kontynuował styl francuskiego baroku, reprezentowanego przez: J.-B. Lully, M.-R. Delalande, A. Campra, M.A. Charpentier, L. i F. Couperin. "Pièces de clavecin en concerts avec un violon ou une flûte et une viole ou un violon" z 1741 roku to cykle pięciu koncertów kameralnych. Opery jego autorstwa o tematyce mitologicznej z rozbudowanymi partiami chóralnymi i fragmentami baletów nawiązywały do twórczości Lully'ego.

Na dzieła sceniczne Jeana Philippa Rameau składają się: tragédies lyriques, m.in. "Samson" (1733), "Hippolyte et Aricie" (1733), "Castor et Pollux" (1737), "Dardanus" (1739), "Zoroastre" (1749), "Abaris ou Les Boréades" (1764); opéras-ballets - "Les Fêtes d'Hébé ou les Talents lyriques" (1739), "Le Temple de la gloire" (1745), "Les Fêtes de Polimnie" (1745), "Les Surprises de l'Amour" (1748); comédies-ballets, m.in. "La Princesse de Navarre" (1745), "Platée ou Junon jalouse" (1745); ballets heroïques, m.in. "Les Indes galantes" (1735), Les Fêtes de l'Hymen et de l'Amour (1747), "Anacréon" (1754); pastorales héroïques, m.in. "Zaïs" (1748), "Daphne et Eglé" (1753); actes de ballet, m.in. "Pygmalion" (1748), "La Guirlande" (1751), "La Naissance d'Osiris" (1754), "Zéphire" (ok. 1754); muzyka do komedii, m.in. "L'Endriague" (1723), "L'Enrô-lement d'Arlequin" (1726), "Les Courses de Tempé" (1734).

W twórczości scenicznej rozwijał instrumentację i po raz pierwszy wykorzystał w swoich utworach klarnety i rogi. Prace teoretyczne R. - zawierające zwarty system wiedzy o muzyce - mają fundamentalne znaczenie dla rozwoju muzyki: "Traité de l'harmonie" (1722), "Nouveau système de musique théorique" (1726), "Génération harmonique" (1737), "Démonstration du principe de l'harmonie, servant de base à tout l'art musical" (1750), "Observations sur notre instinct pour la musique et sur son principe" (1754), "Code de musique pratique ou Méthodes pour apprendre la musique" (1760). Centralne miejsce w tym systemie zajmuje harmonia; to właśnie on stworzył podstawy teorii harmoniki funkcyjnej: klasycznej i romantycznej i był również wybitnym, jednym z pierwszych, twórców systemu dur-moll. Osiemnastotomowe wydanie dzieł wszystkich Rameau ukazało się w Paryżu u Duranda w latach 1895-1914.