Początkiem przemian społecznych, politycznych i gospodarczych w Polsce w latach 1981-2000 były wydarzenia, które rozegrały się w grudniu 1981 r. Zła sytuacja gospodarcza w kraju, zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz narastająca groźba interwencji wojskowej ze strony państw Układu Warszawskiego były pretekstem do wprowadzania stanu wojennego. Nastąpiło to w nocy z 12 na 13 grudnia. Dekret Rady Państwa wprowadzony w tym czasie przekazywał władzę w ręce wojska. Zamknięto Uczelnie i szkoły, wprowadzona została godzina milicyjna, zerwano połączenia telefoniczne, zamknięto granice.

Odpowiedzią na zaistniałą sytuację były strajki okupacyjne organizowane przez Solidarność w wielu fabrykach na terenie kraju. Strajki te wojsko próbowała za wszelką cenę zgasić. 15 grudnia wojsko oraz ZOMO pacyfikuje kopalnię "Manifest Lipcowy", a 16 grudnia kopalnię Wujek. 17 grudnia rozbite zostają manifestacje w Krakowie i Gdańsku. Aż do zakończenia stanu wojennego, które miało miejsce 22 lipca 1983 roku miało miejsce wiele innych krwawych wydarzeń w całej Polsce. Jednym z jego efektów była też wysoka inflacja, a co za tym idzie drastyczny wzrost cen.

Po zakończeniu stanu wojennego wzrosły represje w stosunku do działaczy Solidarności. Jednak związek ten , pomimo wielu aresztowań i prześladowań przetrwał trudne chwile. Odwilż nastąpiła po zmianach jakie nastąpiły w ZSRR w marcu 1985 roku. W tym czasie, po śmierci swego poprzednika, Konstantina Czernieczenki władzę w Związku Radzieckim obejmuje Michaił Gorbaczow. Zmiany w polityce, jakich dokonał spowodowały rozluźnienie polityki wewnętrznej krajów należących do bloku wschodniego. W 1986 roku w Polsce zaczęto zwalniać więźniów politycznych, a 30 września powołana została Tymczasowa Rada NSZZ "Solidarność" - pierwsza jawna struktura Solidarności po stanie wojennym, która rok później (25 października 1987 r.) przekształciła się w Krajową Komisję Wykonawczą NSZZ "Solidarność".

Następstwem zmian w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz upadku komunizmu w Polsce, doszło do tego, iż w Europie Środkowej obalono partie komunistyczne, które były dotychczas u władzy.

Na obradach okrągłego stołu uzgodniono, iż w Polsce będzie urząd prezydenta, zniesiony w czasach komunizmu oraz zostanie wcielony do życia Senat Po części demokratycznie miały odbywać się wybory do sejmu. W roku 1989, dnia 4 czerwca były wybory do Sejmu i Senatu. Wygrała wówczas "Solidarność", zdobywając 99 miejsc na 100 możliwych w Senacie. 19 lipca 1989 roku w wyborach prezydenckich wygrał gen. Wojciech Jaruzelski. Wygrał on przewagą raptem jednego głosu. W skład Sejmu weszli ludzie z solidarności OKP, z SD i ZSR. Premierem został Tadeusz Mazowiecki, a jego następcami w tworzeniu rządów koalicyjnych byli: Jan K. Bielecki, Jan Olszewski i Hanna Suchocka. Podczas, gdy premierem mianowano Mazowieckiego, na zastępcę tj. wicepremiera, a zarazem ministra finansów powołano Leszka Balcerowicza. W kraju panowała bieda, brakowało towarów w sklepach, gospodarka kraju totalnie zubożała. W związku z tym, Balcerowicz postanowił coś z tym zrobić, zmieniając system podatkowy. W stosunku do dolara i innych walut pieniężnych ustalił kurs złotego. Rozpoczął się proces prywatyzacji różnych zakładów. Gospodarkę rynkowa opierano na zasadach ekonomii, a nie jak dotychczas opartej na produkcji. Zmiany te były korzystne dla naszej gospodarki. Wzrost inflacji spadł, a sklepy były pełne towarów importowanych. Wolny rynek sprawił, iż konkurencja rosła. Trzeba było więc, zwiększyć wydajność pracy. Polska była atrakcyjna dla zagranicznych biznesmenów, ponieważ stanowiła tanią siłę roboczą i ogromny rynek wewnętrzny. Tak więc coraz częściej naszymi partnerami biznesowymi byli ludzie z krajów bardzo bogatych, wysoko rozwiniętych. Niestety społeczeństwo polskie musiało zapłacić nie małą cenę

za poprawę sytuacji bytowej w kraju. Bezrobocie sięgało około 13 %, co prawda wcześniej też istniało, ale było ukryte. Dopiero rok 1996 przyniósł zmiany w tej kwestii. Większość Państwowych Gospodarstw Rolnych upadła, a pracownicy PGR stali się bezrobotnymi. Na szczęście mieli prawa do zasiłku. W roku 1990 Mieczysław Rakowski, sekretarz Komitetu Centralnego PZPR zasugerował rozwiązanie komunistycznych partii. Wówczas powstała z Socjal Demokracja, której przewodniczył Aleksander Kwaśniewski i Leszek Miller.

W grudniu 1990 roku odbyły się wybory prezydenckie, a zwyciężył w nich bohater narodowy ze Stoczni Gdańskiej, Lech Wałęsa. W wyborach parlamentarnych z 1991 roku prym wiodły takie partie, jak: NSZZ, ZchN, SLCh i UD oraz KLD, a także PC. Rządy solidarnościowców straciły jednak poparcie, więc w kolejnych wyborach parlamentarnych zyskały te partie, które obiecywały poprawę sytuacji małorolnych chłopów, robotników, pracowników urzędowych z "budżetówki". Premierem koalicyjnym (mam tu na myśli koalicję SLD i PSL) był Waldemar Pawłak. Jego następcą został Józef Oleksy, ale musiał się podać do dymisji, ponieważ oskarżono go o kontakty z KGB. Później premierem został Włodzimierz Cimoszewicz. A w 1995 zakończył się czas prezydentury Lecha Wałęsy. Następną kadencję i urząd prezydenta wygrał Aleksander Kwaśniewski, przewodniczący SLD. Zaprzysiężenie na prezydenta nastąpiło 23 grudnia 1995 roku. W roku 1997 powołano do życia nową Konstytucję Rzeczpospolitej. Przez to, że do władzy doszła SLD i PSL zaniechano reform wcześniej zaistniałych. Powstało natomiast wiele agencji, które "zajęły się" pieniędzmi podatników. Udało utrzymać się "jako taki" stan gospodarki, dzięki tym wcześniejszym reformom. Osiągnięciem J. Buzka było to, iż dokonał zmniejszenia inflacji w roku 1998 do 8,6 %. Jednak sytuacja gospodarcza kraju znowu uległa pogorszeniu w latach 1999-2000, wzrosło bezrobocie do szesnastu procent. Z początkiem 1999 roku rozpoczęły się strajki służby zdrowia oraz rolników. Polska od 1994 roku starała się o względy Unii Europejskiej, by móc w końcu do niej przystąpić. W marcu 1999 roku Polska stała się członkiem NATO.W roku 1997, 21 września w wyborach największe poparcie miała Akcja Wyborcza Solidarność. W roku 1998 podjęto reformę administracyjną, z nowym podziałem województw. Kraj podzielono na 12 regionów. W wyniku reformy służby zdrowia powstała Kasa Chorych, mająca płacić za usługi. Ludzie, należący do poszczególnych kas, pod warunkiem zapisania się do niej mogli korzystać z oferowanych przez przychodnię usług, a kasa ta miała zwracać koszty leczenia pacjentów. Reformy te jednak nie były przeprowadzone należycie, co spowodowało kolejną falę poruszeń. Cała służba zdrowia zaczęła od nowa strajkować. Kolejną reformą była sprawa ubezpieczeń społecznych. Ta reforma została przeprowadzona z trochę lepszym rezultatem. Pozostało jeszcze wspomnieć o reformie edukacji, którą zrealizowano w 1999 roku, a w życie weszła we wrześniu. W następnych wyborach prezydenckich, które odbyły się w październiku 2000 roku wygrał Aleksander Kwaśniewski, pokonując innych przeciwników. Objął drugą pięcioletnią kadencję.