Pustynie są to obszary, pozbawione roślinności z powodu bardzo małych opadów oraz wysokich temperatur powietrza. Można je spotkać przede wszystkim w strefie zwrotnikowej- w Afryce, w Azji, Ameryce Południowej bądź też Australii, ale także podzwrotnikowej- Ameryka Północna i Azja Środkowa, a nawet w strefie polarnej.

Opady występują na pustyniach sporadycznie- kilka razy w ciągu roku, co powoduje, że ziemia staje się wysuszona i brak jest tu wody. Podobnie nie zawiera jej wysuszone powietrze, opadające masami nad obszarami pustynnymi.

PUSTYNIE

Na pustyniach amplitudy dobowe temperatur są ogromne- mogą wynosić do 40 stopni Celsjusza, ponieważ w nocy temperatura może sięgać nawet 0 stopni.

Środowisko pustynne jest pogodne, na skutek braku wilgoci pozbawione jednak roślinności. Promieniowanie słoneczne bardzo mocno nagrzewa pustynną ziemię, natomiast z tego powodu, że nie jest ona osłonięta, chłód panujący w ciągu nocy powoduje, że ciepło bardzo szybko wypromieniowuje.

Pustynie kojarzą się najczęściej z powierzchniami piaszczystymi, stanowią one jednak tylko piątą część wszystkich pustyni, występujących na świecie. Najczęściej spotkać można inne ich typy, pustyniom towarzyszą także różnorodne krajobrazy. Powierzchnia pustyni pokryta być może kamieniami lub też żwirem, albo innym materiałem. Najpiękniejsze są jednak pustynie piaszczyste, często z wydmami, przypominające wyglądem fale morskie. Nazywane są one ergami, a przykładem jest Sahara- największa pustynia świata. Ich powierzchnie sięgać mogą dziesiątków tysięcy kilometrów kwadratowych.

WYDMY

Na powierzchniach pustyń powstają często wydmy. Ma to oczywiście miejsce tylko na pustyniach piaszczystych, gdzie materiał przenoszony jest przez stale powiewający wiatr.

To od jego siły oraz kierunku, a także rodzaju piasku, wielkości jego cząsteczek oraz innych właściwości zależy kształt, jaki przybiorą wydmy. Mogą one mieć kształt poprzeczny do kierunku tworzącego go wiatru, powstające na podobnej zasadzie, jak fale morskie.

Wydmy mogą także zalegać wzdłuż wybrzeży morskich. Inne rodzaje wydm to- w kształcie półksiężyców, których ramiona wyginają się przeciwnie do wiejącego wiatru a nawet w kształcie gwiazd, a ma to miejsce w przypadku, gdy podmuchy wiatru wieją z różnych stron.

FLORAFAUNA

Panujące na pustyniach ciężkie warunki klimatyczne, a szczególnie chroniczny brak odpowiedniego nawodnienia powodują, że na ich obszarach występują nieliczne tylko gatunki roślin i zwierząt.

Tylko niektóre pustynie są na tyle jałowe, że nie wykazują praktycznie żadnych form życia. Na innych flora i fauna jest czasem wręcz imponująca w różnorodności gatunków.

Popołudniami, gdy temperatura jest najwyższa, zajmują one przeważnie swoje schronienia, a tylko sporadycznie napotkać można przedstawiciela któregoś z gatunków ptaków, jaszczurek czy też owadów. O wiele więcej jest ich wieczorem oraz w nocy, kiedy temperatura powietrza spada. Są to na przykład takie zwierzęta jak: lisy, węże, skoczki pustynne, susły oraz wiele innych gatunków. Opuszczają swoje siedziby w celu poszukiwania pożywienia. Często spotkać można także polujące o tej porze sowy.

Zwierzęta pustynne aktywność wykazują także przed nadejściem świtu, natomiast wraz z pojawieniem się pierwszych promieni słońca większość z nich ponownie ukrywa się, aby w kryjówkach przed upałem spędzić dzień.

Na pustyni pożywienie zwierząt jest dość jednolite. Duża ich część jest drapieżnikami (na przykład lisy, węże, jaszczurki oraz gatunki ptaków drapieżnych). Więcej jednak jest zwierząt roślinożernych, żerujących zwłaszcza po deszczu, który sprawia, że rośliny rozpoczynają szybszy wzrost. Osiada na nich wiele rodzajów owadów. Zamieszkują tu także więksi roślinożercy- na przykład antylopy czy też wielbłądy, a także inni przeżuwacze obgryzają liście oraz łodygi sukulentów, porastających tereny pustyń.

Drapieżnicy w pewnym stopniu zaspokajają pragnienie poprzez wodę, która znajduje się w ciałach zjadanych przez nie ofiar, z kolei zwierzęta roślinożerne odnajdują jej zapasy w sukulentach.

Organizmy wielbłądów posiadają specjalny mechanizm, umożliwiający im funkcjonowanie przez długie okresy czasu bez wody. Polega on na braku, jak jest to w przypadku innych ssaków tkanki tłuszczowej pod skórą, a w garbie, gdzie zachodzi proces rozpadu cząsteczek tłuszczu oraz uwalniania się w jego efekcie wodoru. Jest on wykorzystywany jako źródło energii oraz niezbędnej do funkcjonowania wody.

Jednak najlepiej okresy suszy znoszą skoczki oraz szczuroskoczki, które nie potrzebują dodatkowego zaspokajania pragnienia wodą, ponieważ zupełnie wystarczająca do przeżycia jest dla nich ta, którą wytwarzana jest w trakcie przemiany materii.

Z kolei roślinność pustynna zdołała się przystosować do panujących tu ciężkich warunków klimatycznych. Najczęściej występują tu różne gatunki kaktusów, należą one do sukulentów, czyli roślin pustynnych oraz półpustynnych, mających zdolność gromadzenia oraz przechowywania wody w długich okresach czasu.

Do takich roślin należy także wielomlecz. Z kolei inne rośliny, przykładowo welwiczia przedziwna, występują tylko na wybranych pustyniach (w tym przypadku na pustyni Namib). Welwiczia ma duże liście w kształcie wstęg, na których w ciągu nocy zbierane są cząsteczki rosy oraz mgły.

Inną rośliną pustynną jest Selenicereus- otworki, znajdujące się w jego liściach otwierają się przyjmując wilgoć, a zakwita on wyłącznie w nocy.

Roślinność oraz zwierzyna pustyń wytworzyły wiec specjale mechanizmy, mające chronić je przed występującą tu niemal cały czas suszą. Dlatego też brak wody oraz wysokie temperatury nie stanowią dla nich aż tak wielkiej przeszkody do przezwyciężenia, jak wydaje się to człowiekowi, takich mechanizmów nie posiadającemu.

Powierzchnię kuli ziemskiej zajmuje przeszło 360 tysięcy kilometrów kwadratowych różnego rodzaju pustyń. Największymi z nich są Sahara, znajdująca się w Afryce oraz Pustynia Arabska.