ALKOHOLE jako jednofunkcyjne pochodne węglowodorów składają się z grup węglowodorowych i grup hydroksylowych (R-OH). Alkohole dzielą się na: jednowodorotlenowe, przykładowo: metanol, etanol oraz wielowodorotlenowe jak np. gliceryna. Roztwory wodne alkoholi mają odczyn obojętny, Są dobrymi rozpuszczalnikami substancji organicznych. Alkohole są szkodliwe, w szczególności metanol, wyjątek stanowi gliceryna.

METANOL, CH3OH(alkohol metylowy, karbinol, spirytus drzewny)

Metanol jest to najprostszy nasycony alkohol alifatyczny. Występuje w postaci bezbarwnej cieczy o charakterystycznym zapachu i piekącym smaku. Jest to silna trucizna, która miesza się z wodą w każdym stosunku, rozpuszcza się także w takich cieczach jak etanol i eter. Spala się bladoniebieskim płomieniem. Metanol wrze w temp. 64,7oC, krzepnie w temp. -97,5oC. Alkohol metylowy posiada silne własności trujące, wchłanianie par albo picie grozi ślepotą lub śmiercią (8 - 14 gramów powoduje ślepotę, 60 - 100 gramów – śmierć). W wielu olejkach eterycznych występuje w postaci estrów. Metanol dawniej otrzymywano poprzez suchą destylację drewna (dlatego nazywany jest często "spirytusem drzewnym"), obecnie procesem pozwalającym uzyskać ten alkohol na szerszą skalę jest katalityczna synteza z tlenku węgla(II) i wodoru:

CO + 2H2 = CH3OH

Zastosowanie:

Metanol stosuje się do syntez organicznych, stanowi surowiec do produkcji formaliny, w przemyśle barwników, tworzyw sztucznych, włókien syntetycznych, w przemyśle lekarskim oraz jako rozpuszczalnik farb i lakierów.

ETANOL, C2H5OH (alkohol etylowy)

To drugi po metanolu w szeregu homologicznym nasyconych alkoholi alifatycznych. Występuje w postaci bezbarwnej cieczy, jest nieco lżejszy od wody, wrze w temperaturze 78,3oC a krzepnie dopiero w bardzo niskiej temperaturze -114oC. Spala się jasnoniebieskim płomieniem, proces spalania całkowitego można zapisać:

C2H5OH+3O2 = 2CO2+3H2O

Rozpuszczony w wodzie tworzy z nią mieszaninę azeotropową, to jest taką, której nie można zwyczajnie rozdestylować na czyste składniki (procentowy skład pary jest identyczny jak skład wrzącej cieczy). Mieszanina ta zawiera 95,5% etanolu. Zjawisko to jest bardzo ważne i oznacza, że stosując metodę destylacji nie można uzyskać większego stężenia niż 95,5%. Po zmieszaniu z wodą i po wstrząśnięciu występuje zjawisko kontrakcji - następuje zmniejszenie objętości roztworu. Etanol rozpuszcza się także w eterze, posiada charakterystyczną woń i piekący smak. Alkohol etylowy może być otrzymywany w procesie fermentacji alkoholowej surowców zawierających polisacharydy (owoce, ziemniaki, ziarna zbóż itp.). Może być także syntetyzowany przy wykorzystaniu katalitycznej lub kwaśnej hydratacji etylenu w temp. ok. 300oC:

H2O + C2H4 = C2H5OH

oraz przez uwodornienie aldehydu octowego.

Etanol reaguje z metalami, prowadząc do powstania związków o charakterze soli. Metale reaktywne (K, Na, Ca, Mg) wypierają wodór z alkoholi. Etanol reaguje z sodem dając w wyniku reakcji alkoholan - etanolan sodu:

2CH3-CH2-OH+2Na = 2CH3-CH2-O-Na+H2

Etanol stanowi składnik napojów alkoholowych, jest także ważnym odczynnikiem chemicznym. Należy zaznaczyć że metody chemiczne pozwalają uzyskać alkohol, który może być stosowany bez specjalnych ograniczeń w przemyśle, natomiast nie nadaje się do spożywania, głównie ze względu na obecność aldehydów i innych substancji ubocznych, których oddzielenie jest wymagające i nieopłacalne. Etanol wykazuje działanie aseptyczne, stosowany jest jako środek bakteriobójczy do odkażania ran. Alkohol denaturowany (denaturat, alkohol skażony).

Zastosowane:

Alkohol etylowy jest szeroko wykorzystywany jako rozpuszczalnik (lakierów, przypraw, substancji zapachowych w różnych działach przemysłu chemicznego, znajduje zastosowanie do produkcji wielu preparatów chemicznych i farmaceutycznych, jest surowcem m.in. do produkcji aldehydu octowego, eteru etylowego, estrów etylowych. W mieszaninie z benzyną ma zastosowanie jako paliwo do silników oraz w przemyśle spożywczym do produkcji napojów alkoholowych.

Metanol oraz wykazujący podobne właściwości etanol, są obiecującymi kandydatami do zastosowania jako paliwo silnikowe. Przeprowadzone badania dowodzą, iż alkohole (metanol i etanol) użyte jako alternatywne paliwo dla silników wykazują podobne właściwości fizyczne, jak obecnie stosowana benzyna.

Po wypiciu alkoholu, alkohol etylowy z żołądka przedostaje się do krwi. Wypicie alkoholu daje na krótki czas poczucie ciepła, natomiast po rozszerzeniu naczyń krwionośnych skóry  przyspiesza utratę ciepła. Wraz z krwią alkohol przedostaje się  do mózgu, gdzie bezpośrednio oddziałuje na układ nerwowy; w mózgu alkohol „usypia” ośrodkowy układ nerwowy; z krwi trafia do wątroby - jedynego organu w ciele człowieka neutralizującego alkohol, gdzie jest rozkładany. O neutralizacji alkoholu w organizmie człowieka decyduje wątroba. Człowiek o małej wadze, ale ze zdrową wątrobą może wypić więcej niż cięższy z chorą wątrobą. Znaczenie ma również ilość płynu ustrojowego w organizmie. Większy człowiek ma go więcej, tak więc znajdujący się w płynach ustrojowych alkohol ma niższe stężenie. Tak więc waga ciała ma ogromne znaczenie. Ponadto obfity posiłek, szczególnie z dużą zawartością tłuszczu, opóźnia wchłanianie i rozkład alkoholu przez wątrobę, jednak nie pozostając bez wpływu na zawartość alkoholu w organizmie. Jest to jedynie dobry sposób na opóźnienie upicia się. Niestety powoduje dłuższe zaleganie alkoholu w organizmie, a więc będziemy dłużej pod jego wpływem. Kolejno jest wydalany przez nerki; im większe stężenie alkoholu we krwi, tym jego oddziaływanie na organizm jest agresywniejsze. W stanach chorobowych alkohol obniża siłę obronną organizmu ograniczając aktywno białych ciałek krwi w zwalczaniu infekcji. Zamiast leczyć-  pogłębia chorobę.

W trzynastym wieku znany wyraziciel alchemii w ówczesnej Europie dokonał opisu alkoholu etylowego, który był natenczas określany mianem wody ognistej lub wody życia. Określenie woda życia wzięło się najprawdopodobniej z faktu, że spirytus miał wówczas zastosowanie w postaci leku zwalczającego epidemię czarnej zarazy. W wieku dwunastym na terenie Włoch znano także i stosowano otrzymywanie tego alkoholu w procesie destylacji wina. Związek w postaci alkoholu etylowego to związek, posiadający dwie odsłony. Po pierwsze jest szeroko stosowany zarówno w przemyśle lekarskim dając wyciągi ziołowe, syropy i inne lekarstwa, ponadto wyzyskiwany jest przez przemysł spożywczy dając  napoje alkoholowe, dodatkowo jest stosowany przy otrzymywaniu różnego rodzaju wyrobów kosmetycznych. Również ma działanie bakteriobójcze stąd zastosowanie alkoholu etylowego jako środka odkażającego. Inną odmianą alkoholu etylowego jest denaturat będący skażoną i zabarwioną formą alkoholu etylowego  mający zastosowanie w postaci paliwa do kuchenek turystycznych.

Po drugie stanowi  powszechnie praktykowaną używkę. Spożywanie nadmiernych ilości alkoholu etylowego skutkuje w następstwie uzależnieniem, co dalej prowadzi do zachorowań na alkoholizm, będący powodem wielu nieszczęść, nierzadko też choroba ta powoduje w następstwie śmierć.  Alkohol etylowy prędko wchłania się z żołądka. W wątrobie przemienia się w toksyczny aldehyd octowy, na zasadzie utlenienia. Wymiarem ilości alkoholu znajdującego się w układzie krwionośnym jest promil, czyli 1/1000 cząstka jakiejkolwiek całości. Kiedy we krwi znajduje się 1 promil alkoholu dochodzi do tak zwanego pobudzenia psychomotorycznego, nasilającego się przy większych ilościach obecnego alkoholu. Kolejny objaw prowadzi do dysfunkcji umysłu, mowy itp. Dawką prowadząca do śmierci to około 5-6 promili. Nadużywanie napojów alkoholowych powoduje zniszczenie ponad sześciu milionów komórek nerwowych, podczas jednego większego spożycia alkoholu. Picie alkoholu przez dłuższy czas prowadzi do uszkodzenia takich narządów fizjologicznych człowieka jak: wątroba, błony śluzowe, a w konsekwencji powoduje zachorowalność. Niezmiernie groźna jest jazda samochodem po wypiciu choćby najmniejszych porcji alkoholu. Rok rocznie dochodzi do przypadków śmierci setek ludzi – będących ofiarami kierowców znajdujących się pod wpływem alkoholu, nierzadko śmierć ponoszą sami pijani kierowcy.