Obecnie powszechnie znane są opowiadania i relacje nastoletnich dziewcząt chorych na anoreksję czy bulimię , które pojawiają się na łamach kolorowych czasopism. Choroby te, to poważny problem gdyż ich zbagatelizowanie prowadzić może nawet do śmierci. Anoreksjabulimia są wynikiem zaburzeń w psychice i zagnieżdżone są głęboko umyśle chorego, stąd trudność w ich leczeniu.

Obie choroby mają podobne przyczyny choć są swoimi przeciwnościami. W czasie trwania tych schorzeń chorzy balansują między anoreksją ( jadłowstręt psychiczny) a skrajnie przeciwną bulimią czyli tzw. wilczym głodem, i na odwrót.

Zwykle osoba wpadająca w anoreksję czy bulimię to dziewczyna lub kobieta, bo mężczyźni rzadko chorują, czuje się nieatrakcyjna, brzydka, samotna czy niedowartościowana.

Zdaniem psychologów bulimia i anoreksja zwykle występują w rodzinach, gdzie dzieci posiadają z rodzicami zły lub słaby kontakt, a także tam gdzie matka czy ojciec, jest nad opiekuńczy i silnie ingeruje w osobiste życie potomka.

Anoreksja

Badania naukowe dowodzą, że na sto nastolatek w wieku 15-18 lat, dwie jest chora na jadłowstręt psychiczny. Prawdopodobieństwo zachorowania na początku dla każdej młodej kobiety jest takie same. Jednakże tryb życia, wymagania w niektórych zawodach sprzyjają występowaniu anoreksji, są to między innymi takie profesje jak: tancerka, modelka, baletnica. Zawód te wymagają od dziewczyn nienagannej figury, a każda nawet na prawdę niewidoczna dla zwykłego śmiertelnika fałdka jest tragedią.

Objawy i dolegliwości występujące w czasie anoreksji:

Na początku trzeba podkreślić, że anorektycy nie traktują tych dolegliwości jako niepożądane czy zagrażające ich zdrowiu.

  1. Przynajmniej raz na dzień anorektyk sprawdza swoją wagę i w cieszy się gdy okazuje się, że udało mu się zrzucić nawet dekagram;
  2. Chory obsesyjnie i przymusowo całą swoją uwagę skupia kontroli wszystkiego co je, mianowicie liczy kalorie, a nawet w czasie robienia zakupów maniakalnie analizują zawartość tłuszczy i cukrów zawartą w produktach;
  3. Anorektycy czują strach przed otyłością czy nadwagą mimo widocznej niedowagi;
  4. Mimo dużego spodku masy ciała i niedowagi odmawiają utrzymywania wagi równej czy nawet minimalnej dla danego wzrostu i wieku;
  5. Aby uzyskać lepsze efekty w odchudzaniu często wykazują nadmierną fizyczną aktywność np. uczestnictwo w maratonach, bieganie częste po schodach, często dodatkowo wspomagane zażywaniem środków przeczyszczających i odchudzających;
  6. Zdarzają się przypadki, gdy na pewnym etapie choroby jadłowstręt psychiczny przeradza się w olbrzymi wilczy głód; anorektyk nie panując nad sobą pochłania wielkie ilości pokarmów. Uleganie takiemu obżarstwu chory postrzega jako całkowitą klęskę i jeszcze bardziej pogrąża się w chorobie;
  7. W późnych stadiach chory w krótkim czasie chudnie bardzo, nawet kilka kilogramów dziennie, co prowadzi do wycieńczenia i śmierci.

Przebieg choroby:

Przebieg choroby rozpoczyna się zwykle od ograniczania, lub nie spożywania żadnych pokarmów, dodatkowo pojawiają się silnie wyczerpujące ćwiczenia, wszystko to daje w konsekwencji do wyniszczenia całego organizmu. Proces zaczyna się zwykle utratą miesiączki u dziewcząt i brakiem erekcji u chłopców. Zgrabność przemienia się w szczupłość, którą z kolei zastępuje chudość, chudość przeradza w wygłodzenie. Kolejne objawy to zapadnięcie się policzków i oczu, skóra przypominać będzie luźny worek, zaczną wypadać zęby i włosy. Jeśli pacjent podda się leczeniu, wówczas dzięki lekarzom i rodzinie ma dużą szanse wrócić do normalności. Jeśli natomiast chory nie wykaże chęci współpracy to anoreksja prowadzi go do skrajnego wygłodzenia i następstwie do śmierci.

Psychika chorego:

Według psychiatrów leczących chorych na anoreksję, osoby te potrafią nie spożywać żadnych pokarmów nawet przez okres dwóch dni, dodatkowo uprawiając silnie wyczerpujące ćwiczenia. Zatem choroba to dotyczy przede wszystkim psychiki a nie ciała. Anorektyk czuje ogromny wstyd podczas konieczności przyznania się do choroby u lekarza lub, gdy ktoś z jego rodziny czy znajomych zwróci mu uwagę na jego dziwne zachowanie, np. brak apetytu, niejedzenie. Najlepsze wyniki w leczeniu uzyskuje się gdy poddany terapii chory nie ma styczności z przyjaciółmi, znajomymi i rodziną, która przypomina mu o nałogu. Najlepiej jest także ograniczyć kontakt z przedmiotami, które nawiązują do choroby. Jednakże istnieje prawo zabraniające takich praktyk. W Polsce powstają oddziały lub specjalne kliniki, w których odpowiednio wykształcona grupa lekarzy leczy anorektyków. Niestety takich placówek jest mało, wynika to za braku funduszy. Tak opisuje chorobę jedna z wyleczonych:

myśli chorego zaprzątnięte są sprawami dotyczącymi jedzenia. Psychika ciągle analizuje kalorie, ilości spożywanego pokarmu. Patologicznie postrzegają swoje kształty i wagę, co potwierdza to, iż posiadają niską samoocenę, nie widzą, że są chudzi niczym więźniowie obozu koncentracyjnego.

Wstrząsająca jest historia pewnej trzydziestoletniej kobiety, żony i matki dwójki dzieci. Matka nigdy nie spożywała posiłków z rodziną. Przez cały dzień ograniczała się jedynie do zjedzenia jabłka i niewielkiej bułeczki. Kobieta wpadała w histerię, kiedy nie mogła objąć uda w najszerszym miejscu jedną dłonią. Każdego dnia sprzątała cały dom, w czasie tej czynności nikt nie mógł wchodzić do pokoi. Matka wyładowywała całą swoją frustrację pod każdym pretekstem np. źle zawieszonego ubranka w szafie. Zatem choroba ta zmienia ludzkie zachowania, dotyka nie jednostki, ale całej rodziny.

Powikłania będące skutkiem anoreksji:

  1. Zerwanie wszelkich kontaktów towarzyskich, związków partnerskich, zaprzestanie odbywania stosunków seksualnych;
  2. Na 100 chorych 20 umrze w skutek śmierci głodowej;
  3. Około 30% chorych pozostaje zagrożonych chorobą i okresowo przez wiele lat będzie trafiać do szpitali, gdzie będzie sztucznie karmione lub żyje praktycznie normalnie;
  4. U jednej czwartej anorektyków choroba utrzymuje się do końca życia, występuje stabilizacja i dzięki temu leczenie szpitalne jest niekonieczne;
  5. Około jednej czwartej chorych nastolatków wyrasta z tej choroby.

Leczenie i profilaktyka:

Konieczne jest leczenie szpitalne, skorelowane z leczeniem psychiatrycznym. Anoreksja jest trudna do wyleczenia, a zabiegi nie zawsze kończą się sukcesem.

Bulimia

Choroba młodsza od anoreksji i jeszcze nie do końca zbadana.

Objawy i dolegliwości występujące w czasie bulimii:

  1. W przeciągu napadu głodu (dwie godziny) chory jest w stanie zjeść posiłek mający wartość 30000 kcal.
  2. Jedynie chwile spędzone na jedzeniu są postrzegane jako przyjemne i warte wspominania;
  3. Mimo przyjemności jedzenia, spożyte pokarmy są natychmiast zwracane na drodze wymuszonych wymiotów, co wzbudza w chorym poczucie winy i wstydu. Zauważalny jest schemat: jem- wymiotuję, wymiotuję-wstydzę się, wstydzę się -jem.
  4. Zwykle bulimicy posiadają normalny ciężar ciała i mają świadomość nałogu.

Przebieg bulimii:

Większość osób dotkniętych bulimią to dziewczęta i kobiety. Ich życie opiera się na schemacie: "dni dobre" bez napadów obżarstwa i spożywania ogromnej liczby kalorii i "dni złe" w czasie których, nie potrafią się opanować i im ulegają. Przed zachorowaniem na bulimię praktycznie wszystkie osoby stosowały diety, odchudzały się lub głodziły. Ciągły głód prowadził w końcu do próby go zaspokojenia i w konsekwencji obżerania się. W miarę rozwoju choroby takie napady stają się coraz częstsza aż w końcu są normalnym elementem życia i możemy mówić o bulimii. Przyczyną bulimii może być także bardzo stresujące wydarzenie w życiu chorego, które dotyczy zwykle spraw nie mających związku z wyglądem chorego. Osoby dotknięte bulimią to zamknięci w sobie, o niskiej samoocenie chorzy, wykazujący naturę depresyjną.

Psychika bulimika:

Psychika osoby chorej podlega ciągłej pokusie jedzenia wszystkiego, co tylko jest dostępne. Aby zaspokoić swój głód w czasie napadu bulimik zostawia wszystko, czym się w danej chwili zajmował, aby ulec pokusie w samotności. Nie ma wtedy kontroli nad swoim zachowaniem.

Często początkiem choroby jest stawianie sobie zbyt dużych wymagań, którym nie jest się w stanie sprostać.

Powikłania występujące jako następstwo bulimii:

  1. Uszkodzenie gardła oraz żołądka w następstwie częstych, wymuszanych wymiotów;
  2. Kupowanie dużych ilości jedzenia i w związku z tym wydawanie dużych kwot pieniężnych; w konsekwencji może dochodzić do zadłużenia, a nawet kradzieży;
  3. Osoby dotknięte chorobą są towarzyskie, nie unikają kontaktów z ludźmi, stąd trudno jest odkryć u nich chorobę;
  4. Choroba ta nie grozi śmiercią.

Leczenie i profilaktyka:

  1. Dawanie do zrozumienia chorej osobie, że jest: wartościowa, ładna.
  2. Szukanie rozrywek, zajęć osobie chorej, aby odwrócić jej uwagę od kwestii jedzenia;
  3. Pomoc w przezwyciężaniu huśtawki nastrojów, depresji;
  4. Rozpoznanie i wyeliminowanie przyczyn bulimii ( depresji);
  5. Dbanie by chory miał wagę w normie;
  6. Pomoc w panowaniu nad emocjami.

Tylko w skrajnych warunkach konieczne jest leczenie w szpitalu, ale są to wyjątkowe przypadki.