Tecumseh - geneza i gatunek utworu
Powieść „Tecumseh” (część tzw. trylogii indiańskiej) napisał Longin Jan Okoń w okresie powojennym (1976), kiedy w polskiej literaturze popularna była powieść historyczno-przygodowa o silnym wymiarze moralnym i patriotycznym. Autor, zafascynowany historią i ideą wolności, chciał pokazać paralelę między losem Indian amerykańskich a losem Polaków pod zaborami. Oba narody utraciły niepodległość, lecz zachowały ducha walki i wierność swoim wartościom.
Inspiracją dla Okonia była postać rzeczywistego wodza Szawanezów, Tecumseha (ok. 1768–1813), który próbował zjednoczyć plemiona indiańskie przeciwko ekspansji białych osadników. Wprowadzenie postaci Ryszarda Kosa, Polaka, uczestnika powstania kościuszkowskiego, nadało powieści wymiar uniwersalny, łącząc dzieje Ameryki z doświadczeniem polskiej historii. Okoń wykorzystał fakty historyczne, ale przetworzył je literacko, tworząc dzieło o charakterze humanistycznym, pełne refleksji nad wolnością, godnością i losem człowieka.
„Tecumseh” to powieść historyczno-przygodowa z elementami eposu narodowego i powieści psychologiczno-filozoficznej. Łączy realne wydarzenia historyczne z fikcją literacką, ukazując przygody bohaterów na tle wielkich przemian politycznych i społecznych. Utwór zawiera również cechy powieści przygodowej, takie jak dynamiczna akcja, liczne zwroty wydarzeń i wątki miłosne.
W warstwie ideowej „Tecumseh” ma także wymiar symboliczny i moralny. To opowieść o obronie wolności, przyjaźni między narodami i cenie cywilizacyjnego postępu.
