Spis treści:

Jeśli przygotowujesz się do matury 2026, to musisz poznać te ważne zmiany formule egzaminu, aby uwzględnić je podczas czytania listy lektur obowiązkowych, pytań jawnych, ale też nauki motywów literackich oraz zwrócenia szczególnej uwagi na ortografię i interpunkcję, jak również zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego. Jak zmieni się część pisemna oraz część ustna na maturze 2026? 

Co będzie na maturze pisemnej 2026 z języka polskiego?

Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w „Formule 2023” obowiązująca w roku szkolnym 2025/2026 została już ogłoszona przez CKE. Czy zmieni się czas trwania egzaminu maturalnego, a może pojawią się nowe lektury obowiązkowe, pytania jawne lub wymogi dotyczące analizy i interpretacji tekstów? Maturzyści mogą się spodziewać przejrzystego egzaminu maturalnego. 

Jak będzie wyglądać matura pisemna 2025 z języka polskiego? Lista lektur obowiązkowych została skrócona, co ma ułatwić przygotowanie rozprawki i argumentacji, jak również poznanie motywów literackich. Co to oznacza? W części pisemnej egzaminu maturalnego będzie można odwołać się do dowolnej lektury obowiązkowej. Jakie z nich znajdują się na liście?

W roku szkolnym 2025/2026 uczniowie mają przeczytać m.in. "Zbrodnię i Karę" Fiodora Dostojewskiego, "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, "Lalkę" Bolesława Prusa, "Dżumę" Alberta Camusa, "Romantyczność" oraz wybrane ballady Adama Mickiewicza, jak również utwory poetyckie oraz krótkie utwory literackie autorstwa m.in. Horacego, Homera,  Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Sławomira Mrożka, Jana Kochanowskiego, Ignacego Krasickiego, Brunona Schulza, Franza Kafki. Dzięki temu, maturzyści zyskają więcej czasu na poznanie środków stylistycznych, przypomnienie epok literackich, jak również przyłożenie się do ortografii i interpunkcji oraz przeczytania streszczenia lektur w części pisemnej egzaminu maturalnego. 

Warto dodać, że zmieni się także minimalna długość wypracowań maturalnych 2026, które na poziomie podstawowym z języka polskiego będą musiały mieć 300 słów, natomiast na poziomie rozszerzonym będzie to minimum 400 słów. Co z ortografią i interpunkcją na maturze 2026? Warto pamiętać, że przeprowadzany w latach 2026-2030 egzamin dojrzałości będzie uwzględniał stare oraz nowe formy pisemne wprowadzone przez Radę Języka Polskiego. Należą do nich m.in. łączna pisownia „nie” z imiesłowami odmiennymi; przymiotniki od nazw osobowych pisane małą literą („koncert chopinowski”); ujednolicenia przedrostków (super-, ekstra-, mini-); modyfikacje w wielkich literach i nazwach mieszkańców. Dzięki temu zarówno poziom podstawowy, jak i poziom rozszerzony matury z języka polskiego będzie o wiele łatwiejszy, pod warunkiem, że maturzysta swoją rozprawkę i argumentację oprze na jednolitych wyborach ortograficznych i interpunkcyjnych. 

Matura ustna 2026. Oto zmiany i pytania jawne 

Nowa lista pytań jawnych na maturę 2026 przygotowana przez CKE zawiera więcej zagadnień obowiązujących na maturze niż w latach poprzednich. Co znajduje się wśród obowiązujących 76 pytaniach jawnych, które będą na maturze do 2028 roku? Ta część ustna egzaminu maturalnego może okazać się naprawdę wymagająca. 

Nowością na maturze ustnej 2026  jest “Lament świętokrzyski", który uczniowie mają poznać na postawie omawianych fragmentów. Jak brzmi maturalne pytanie do tej lektury?  

“Motyw cierpiącej matki. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Lamentu świętokrzyskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst". 

Oprócz tej lektury obowiązkowej, w części ustnej egzaminu pojawią się również nowe pytania dotyczące m.in. “Dziadów" cz. III Adama Mickiewicza, “Lalki" Bolesława Prusa, “Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego oraz “Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall. Czego będzie dotyczyć ich treść? Oto kilka z obowiązujących pytań jawnych 2026:

  • “Motyw samotności. Omów zagadnienie na podstawie Dziadów części III Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • Utopijny i realny obraz rzeczywistości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej. Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst",
  • “Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła? Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst",
  • “Czym dla człowieka mogą być wspomnienia? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 

Jakie inne zmiany wprowadzono na liście pytań jawnych 2026?

Maturzyści muszą przygotować się do części ustnej z m.in. zmienionych pytań:

  • “Antygony" Sofoklesa: “Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Pieśni o Rolandzie" (fragmenty): “Średniowieczny wzorzec rycerza. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Pieśni o Rolandzie. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Romantyczności" oraz wybranych ballad Adama Mickiewicza: “Na czym polega ludowa sprawiedliwość? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci ballad Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Rok 1984" George'a Orwella: “Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? Omów zagadnienie na podstawie utworu Rok 1984 George’a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Tanga" Sławomira Mrożka: “Konflikt pokoleń. Omów zagadnienie na podstawie Tanga Sławomira Mrożka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 
  • “Miejsca" Andrzeja Stasiuka: “Miejsca ważne w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Miejsca Andrzeja Stasiuka. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst", 

Jakie są najważniejsze zmiany na maturze 2026? 

Ogromnym zaskoczeniem może wydać się brak progu zdawalności obowiązujący od 2026 roku na poziomie rozszerzonym egzaminu maturalnego. Okazuje się, że przystępujący do matury 2026, musi obowiązkowo przystąpić do jednego przedmiotu w części pisemnej na poziomie rozszerzonym, ale już bez progu zdawalności 30 proc.. Co zmieni się w przeprowadzaniu egzaminu maturalnego z innych przedmiotów? 

Matura 2026 z języka obcego nowożytnego ma skupiać się wokół większej ilości zadań otwartych oraz praktycznego pisania, co oznacza, że zamiast dotychczasowych pytań „prawda/fałsz”, maturzyści będą musieli pisać do maksymalnie 150 słów m.in.  e‑maile, wpisy na blogu lub forum w części pisemnej egzaminu. Warto dodać, że na maturze 2026 po raz pierwszy pojawi się również język ukraiński. Co z matematyką? 

Przeprowadzanie egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym nie ulegnie zmianie, co oznacza, że matura 2026, będzie wyglądać tak samo, jak w latach poprzednich. Czas trwania egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym będzie wynosił 180 minut, a w arkuszu egzaminacyjnym znajdą się jednakowo zadania zamknięte, jak i otwarte, ale z obowiązującą od 2024 roku redukcją materiału o 20%. 

Harmonogram matury 2026

Egzaminy maturalne 2026 z części pisemnej na poziomie podstawowym rozpoczną się 4 maja (poniedziałek) z języka polskiego, 5 maja (wtorek) z matematyki oraz 6 maja (środa) z języka angielskiego lub innego języka obcego nowożytnego. Natomiast część ustna egzaminu zaplanowana została przez CKE na 8–9, 11–14, 18–23 oraz 28–30 maja z języka polskiego, a języki obce nowożytne lub mniejszości narodowych od 7 do 30 maja z pominięciem 10, 17 oraz 24 maja. Wyniki matury 2026 zostaną opublikowane 8 lipca, natomiast egzamin poprawkowy odbędzie się w części pisemnej 24 sierpnia (poniedziałek), a z części ustnej 25 sierpnia (wtorek). 

Aktualnie maturzyści zmierzyli się już z próbną maturą 2026 na poziomie rozszerzonym oraz nową kartą odpowiedzi. Przed nimi pozostał egzamin maturalny na poziomie podstawowym, który zostanie przeprowadzony 4 marca (środa) z języka polskiego, 5 marca (czwartek) z matematyki, a 6 marca (piątek) z języka angielskiego. 

Źródła: perspektywy.pl, maturalni.com, cke.gov.pl, hub.pl. 

Redakcja

Zobacz też:

Lektury szkolne, które musisz znać w roku szkolnym 2025/2026. Oto lista

 

Motywy literackie

 

Jak napisać