Ksiądz Marek - charakterystyka bohaterów
Ksiądz Marek – główny bohater dramatu, karmelita i duchowy przywódca konfederatów barskich (legendarna postać Marka Jandołowicza). Jest człowiekiem głębokiej wiary, charyzmatycznym kaznodzieją i wizjonerem. Wierzy, że cierpienie Polski ma sens i prowadzi do przyszłego odrodzenia narodu. Nie boi się śmierci ani prześladowań. W utworze występuje jako prorok, który przewiduje przyszłe losy ojczyzny i wskazuje moralną drogę narodowi. Słowacki w dramacie go uśmierca, natomiast w rzeczywistości ksiądz Marek zmarł dopiero w 1799 r.
Judyta (Salomea) – córka Rabina, jedna z najbardziej złożonych postaci dramatu. Początkowo kieruje się silnymi emocjami, miłością, rozpaczą i pragnieniem zemsty za śmierć ojca. Pomaga Rosjanom zdobyć Bar, lecz później przechodzi wewnętrzną przemianę pod wpływem księdza Marka. Jest postacią rozdartą między zemstą a potrzebą przebaczenia. Judyta jest bohaterką tragiczną, ponieważ znajduje się pomiędzy dwoma światami – żydowskim i chrześcijańskim. Nie potrafi odnaleźć swojego miejsca ani całkowicie utożsamić się z żadną ze stron konfliktu. Po spotkaniu z księdzem Markiem przechodzi głęboką przemianę duchową, otrzymuje przebaczenie i przyjmuje nowe imię Salomea. Ksiądz Marek zapowiada, że stanie się prorokinią własnego narodu, dlatego postać Judyty wpisuje się także w porządek ofiary i proroctwa.
Kosakowski – jeden z przywódców konfederatów. Człowiek odważny, ale porywczy i egoistyczny. Próbuje uciec z kosztownościami, aby spłacić własne długi. Przyczynia się do klęski Baru. Po wygnaniu zaczyna jednak odczuwać wyrzuty sumienia i próbuje odkupić swoje winy.
Starościc – szlachcic, wierny sprawie konfederacji i Księdzu Markowi. Jest idealistą, człowiekiem honoru i patriotą. Ginie w pojedynku z Kosakowskim (w obronie Judyty), stając się symbolem ofiar wewnętrznych sporów wśród Polaków.
Kazimierz Puławski – pierwowzorem tej postaci jest historyczny przywódca konfederacji barskiej – Kazimierz Pułaski. W dramacie ukazany jako odważny dowódca wojskowy, człowiek rozsądny i wierny ojczyźnie. Darzy Księdza Marka wielkim szacunkiem. W finale dramatu pełni funkcję świadka śmierci bohatera oraz kontynuatora jego misji narodowej, przejmując pamięć o księdzu Marku i zapowiadając dalszą walkę o wolność ojczyzny.
Rabin – ojciec Judyty. Przedstawiciel społeczności żydowskiej w Barze i karczmarz. Ginie z rozkazu Kosakowskiego, a jego śmierć staje się przyczyną tragicznych decyzji córki. Myśli przede wszystkim o bezpieczeństwie własnym, córki i swojej wspólnoty. Jego przywiązanie do dóbr materialnych zostaje w dramacie skontrastowane z patriotycznym poświęceniem konfederatów, ale postaci tej nie należy sprowadzać wyłącznie do chciwości.
Kreczetnikow – rosyjski generał dowodzący wojskami okupującymi Bar (Piotr Kreczetnikow – postać historyczna). Początkowo pewny siebie i brutalny, stopniowo zaczyna dostrzegać niezwykłość Księdza Marka i ostatecznie okazuje mu szacunek.
Branecki – przedstawiciel polskiej magnaterii współpracującej z Rosjanami (autor nawiązuje tu do Franciszka Ksawerego Branickiego, znanego historii jako jeden ze zdrajców targowickich). Jest cyniczny, lekceważy patriotyczne ideały i szydzi z Księdza Marka. Ostatecznie Kreczetnikow go poniża i podkreśla swoją władzę w mieście.
