Do prostego człowieka - analiza i interpretacja
„Do prostego człowieka” to wiersz stychiczny, bez podziału na strofy. Składa się z 40 wersów, zbudowanych bardzo regularnie: to wiersz sylabiczny, dziewięciozgłoskowy. W utworze występują rymy zewnętrzne, głównie dokładne, żeńskie, o mieszanym układzie, jednak obok odcinków z rymami parzystymi pojawiają się fragmenty z rymami krzyżowymi. Regularny rytm, rymowany tok i stychiczna budowa sprawiają, że całość przypomina odezwę lub przemówienie, w którym głos mówiącego ma porwać odbiorcę.
Sytuacja liryczna jest bardzo wyraziście zarysowana. W pierwszych wersach podmiot liryczny kreśli obraz typowej propagandy wojennej wzywającej do walki za ojczyznę i tradycje przodków. W drugiej części wiersza poeta obnaża faktycznego wroga. Pokazuje, że za wielkimi słowami kryją się interesy władców i bogaczy, dla których liczy się tylko nowy interes. Przypuszcza, że zapewnie gdzieś znaleziono złoża ropy naftowej, banki wywęszyły gdzieś źródło nowych korzyści, albo sztucznie zawyżane będą cła. Poeta mówi wprost: „wiedz, że to bujda, granda zwykła”.
Kontrast między górnolotną propagandą a brutalną chęcią zysku jest rdzeniem całej interpretacji. W kulminacyjnym momencie pojawia się otwarte wezwanie do sprzeciwu wobec wojny.
