Głos Ameryki - analiza i interpretacja
Utwór „Głos Ameryki” ma charakter wiersza publicystycznego, zbudowanego z dużych bloków wersów. Kompozycję porządkuje czterowersowy refren otwierający wiersz i powracający w środku tekstu:
„Fala czterdzieści cztery […]
Słyszycie Głos Ameryki!”
W refrenie pojawiają się rymy krzyżowe, niedokładne.
Między refrenami znajdują się dwie obszerne części ponad dwudziestowersowe, napisane w większości trzynastozgłoskowcem (z kilkoma odstępstwami), z rymami parzystymi. Układ wiersza jest swobodny i podporządkowany rytmowi mowy oraz licznym wyliczeniom. Dominują zdania krótkie, wykrzyknienia i hasła, co nadaje utworowi ton audycji i propagandowego przemówienia.
Jan Brzechwa w wierszu „Głos Ameryki” nawiązuje bezpośrednio do popularnej stacji i audycji radiowej o tym samym tytule, nadawanej w 40 językach od 1943 r. Po wojnie w ZSRR „Głos Ameryki” był uznawany za medium szkodliwe i wrogie dla systemu socjalistycznego, z uwagi na to było zagłuszane. Wiersz Brzechwy miał zatem za zadanie ośmieszenie tej audycji i przedstawienie jej jako źródła kłamstwa i manipulacji.
Brzechwa pisze z pozycji obozu komunistycznego, przeciwstawiając „nasz” świat pokoju i planu gospodarczego, „ich” zepsutemu światowi dolara, reklamy, wojny i ucisku. W tekście pojawiają się konkretni politycy, uważani za wrogów ustroju socjalistycznego, ale nie brakuje tu również licznych nawiązań do postaci i wydarzeń historycznych, które w mniejszy lub większy sposób miały ośmieszyć Amerykę i jej działalność polityczną. Wszystko jest podporządkowane jednemu celowi: przekonać odbiorcę, że Zachód jest moralnie zły, a jedyną prawdziwą i słuszną rację poeta zawiera w ostatnim wersie:
„My – walczymy o pokój. Plan nasz – sześcioletni”.
