Oko

Na aparat ochronny oka składają się powieki, brwi i rzęsy. W ochronie oka przed zanieczyszczeniami biorą udział ponadto łzy. W skład oka wchodzi wiele elementów. Zewnętrzną ścianę oka stanowi twardówka. Ma ona charakter włóknisty i łącznotkankowy. Jej funkcją jest ochrona oka. Przedłużenie twardówki stanowi rogówka. Jej zadaniem jest skupianie i załamywanie promieni świetlnych. Jest to przezroczysta, łącznotkankowa błona, o kształcie wypukłym. Pomiędzy twardówką i siatkówką leży naczyniówka. Warstwa ta zawiera melaninę, dzięki czemu zapobiega odbiciu promieni, które przeszły przez siatkówkę. Ponadto są tu zlokalizowane naczynia krwionośne, które odżywiają i dotleniają oko. Przednia część naczyniówki, która otacza źrenicę to tęczówka. Jest ona barwna, umięśniona i unaczyniona. Barwa tęczówki związana jest z ilością, rodzajem i rozmieszczeniem pigmentu. Między tęczówką, a ciałem szklistym znajduje się soczewka. Jej funkcja polega na skupianiu promieni świetlnych. Soczewka jest przezroczysta i ma dwuwypukły kształt. Zmiana położenia i kształtu soczewki umożliwia akomodację oka. Wewnętrzną warstwę dna oka stanowi siatkówka. Sąsiaduje ona z ciałem szklistym i ma właściwości światłoczułe. Zawiera czopkipręciki, będące właściwymi receptorami wzroku. Są tu ponadto zlokalizowane komórki barwnikowe oraz neurony. Niewielki obszar siatkówki, w którym nerw wzrokowy oraz naczynia krwionośne opuszczają dno oka, jest niewrażliwy na światło. Obszar ten nosi nazwę plamki ślepej. Czopki, będące komórkami nabłonkowo-nerwowymi, mają kształt stożka. Ich zagęszczenie jest największe w przyosiowej części siatkówki, z kolei w części brzeżnej nie występują. Czopki biorą udział w widzeniu barw. Zawierają trzy różne barwniki niebieski, zielony i czerwony, które są wrażliwe na światło. Nie są pobudzane w warunkach słabego oświetlenia. Pręciki mają kształt wydłużony. Są pobudzane przez światło rozproszone o szerokim zakresie długości fali. Maja możliwość rejestrowania zjawisk ruchu. Nie występują w plamce żółtej, będącej obszarem siatkówki charakteryzującym się najwyższą rozdzielczością. Brzeżne części siatkówki są obszarami największego zagęszczenia pręcików. Pręciki zawierają rodopsynę. Niemal cała przestrzeń gałki ocznej wypełniona jest przez ciało szkliste, czyli przezroczystą galaretowatą substancję. Zapewnia ona gałce ocznej odpowiedni, kulisty kształt, a ponadto umożliwia promieniom słonecznym dotarcie do siatkówki.

Droga promieni świetlnych

Światło przechodzi przez rogówkę, soczewkę i ciało szkliste, a następnie dociera do siatkówki, na której powstaje obraz. Nerw wzrokowy przewodzi impulsy nerwowe do ośrodków wzrokowych, zlokalizowanych w korze mózgowej. Na siatkówce powstaje obraz pomniejszony, odwrócony i rzeczywisty.

Wady wzroku

Najczęściej spotykanymi wadami wzroku są:

  • Krótkowzroczność: u krótkowidzów promienie świetlne załamywane są przed siatkówką. Obraz obserwowany przez krótkowidza z bliska jest wyraźny, jednak obraz obserwowany z daleka rozmazuje się. Wada ta korygowana jest za pomocą soczewek wklęsłych.
  • Dalekowzroczność: u dalekowidzów promienie świetlne załamywane są za siatkówką. Obraz obserwowany przez dalekowidza z daleka jest wyraźny, niewyraźny jest jednak obraz obserwowany z bliska. Wada ta korygowana jest za pomocą soczewek wypukłych.
  • Astygmatyzm: przyczyną tej wady jest nieregularna krzywizna rogówki lub soczewki. Osoba obdarzona ta wadą widzi obraz zniekształcony. Astygmatyzm korygowany jest za pomocą soczewek cylindrycznych.
  • Daltonizm: jest to choroba dziedziczna, sprzężona z płcią. Daltoniści nie potrafią rozróżniać barw czerwonej i zielonej, ponieważ ich czopki mają nieprawidłowy skład barwników. Daltonizm dotyka przede wszystkim mężczyzn, u kobiet jest rzadkością.

Higiena wzroku

Aby nasz wzrok był zdrowy powinniśmy dbać, aby natężenie światła w naszym domu było odpowiednio duże. Nadmiar światła też szkodzi oczom, dlatego w słoneczne dni warto nosić okulary przeciwsłoneczne. Naszemu wzrokowi szkodzą papierosy i środki odurzające. Ponadto nasz wzrok powinien być regularnie badany przez okulistę.