Istnieje bardzo wiele chorób układu oddechowego. Wiele z nich może dawać skutek śmiertelny, choćby zwykłe zapalenie płuc, które u ludzi starszych, zwłaszcza stale przebywających w łóżku jest częstą przyczyną śmierci. Zapalenie oskrzeli (bronchitis, bronchit) może być spowodowane infekcją wirusową lub bakteryjną. Pojawia się też często jako następstwo grypy. Objawem zapalenia oskrzeli jest głównie przewlekły kaszel. Bronchit może też być spowodowany narażeniem błon śluzowych układu oddechowego na kontakt z substancjami drażniącymi, np. dym papierosowy, pyły. Powoduje to wydzielanie dużej ilości śluzu, a ten z kolei wywołuje i wzmaga kaszel. Grypa wywoływana jest przez wirus i najczęściej jej atak zaczyna się od infekcji dróg oddechowych, gdyż tędy najłatwiej jest jej wniknąć do organizmu (drogą kropelkową), a wirusa grypy wdychamy najczęściej podczas kontaktu z osobą zarażoną wirusem, która rozpyla zarazek w czasie kaszlu, a nawet zwykłego oddychania. Objawy grypy, to oprócz wspomnianego kaszlu: gorączka, bóle głowy, bóle mięśni, stawów, uczucie zmęczenia, wyczerpanie, nadmierna potliwość. Zapalenie płuc (wspomniane już wcześniej) wywoływane jest przez bakterie albo wirusy. W pęcherzykach płucnych tworzy się płyn wysiękowy. Jeśli rąbek migawkowy (charakterystyczne rzęski dróg oddechowych) działa prawidłowo, to płyn ten jest odprowadzany na zewnątrz. Najcięższa sytuacja przy zapaleniu płuc występuje u ludzi obłożnie chorych, nie wychodzących z łóżka, którzy nie poruszają się i przebywają stale w jednej pozycji. U takich osób płyn wysiękowy nie jest wydalany i zalega w płucach, uniemożliwiając wymianę gazową w pęcherzykach płucnych. Konsekwencje takiego stanu rzeczy są bardzo poważne, najczęściej śmiertelne. Dlatego należy często sadzać takich ludzi na łóżku, oklepywać im klatkę piersiową, brać ich na krótkie spacery po mieszkaniu (jeśli jest to możliwe). Angina jest chorobą umiejscowioną w gardle. Wywołują ją wirusy. Może ona dawać powikłania atakując inne części układu oddechowego lub nawet serce. Stan zapalny gardła może też mieć pochodzenie bakteryjne. W takim przypadku często stosuje się środki do płukania gardła, mające na celu zdezynfekować śluzówkę, czyli zabić bakterie. Często do dezynfekcji gardła stosuje się płyn Lugola (roztwór jodu w jodku potasu). Jod ma działanie przeciwbakteryjne. Bardzo groźną chorobą płuc (i nie tylko płuc) jestgruźlica. Powoduje ona trwałe zmiany w tkance płucnej, wywołując zwapnienia. W dodatku prątki gruźlicy są odporne na wiele antybiotyków i trudno je zabić. Bakterie gruźlicy mogą przenosić się z prądem krwi do innych miejsc ciała (poza płucami) i atakować je, np. kości, nerki, jelita, skórę. Jednak 90 % zachorowań na gruźlicę dotyczy płuc. Łatwo to wyjaśnić. Gruźlicą można zarazić się od osoby, która wydycha prątki, a te trafiając do płuc osoby zdrowej wraz z wdychanym powietrzem i najczęściej osiedlają się właśnie tutaj.

Pylice płuc są skutkiem długotrwałego wdychania (przez wiele lat) różnego rodzaju zanieczyszczeń pyłowych znajdujących się w powietrzu. Dotyczy to najczęściej górników, którzy ciągle przebywają w środowisku silnie zapylonym. Pył osadzając się w pęcherzykach płucnych utrudnia oddychanie i powoduje patologiczne zmiany w tkance płucnej.

Astma, to choroba objawiająca się dusznościami związanymi z kurczeniem się oskrzeli. Skurcz oskrzeli może mieć podłoże alergiczne, np. po wdychaniu pyłów, kurzu, niektórych środków rozpylanych z dezodorantami itd. Ludzie chorzy na astmę muszą brać leki, zazwyczaj przez całe życie. Często w leczeniu astmy stosuje się aerozole wdychane w czasie duszności, działające miejscowo i dające szybką ulgę w czasie ataku.

Nowotwory płuc są wyjątkowo niebezpiecznymi chorobami, gdyż w momencie, gdy dają objawy swego występowania i stają się wykrywalne dla lekarzy, są już najczęściej tak rozwinięte (i dają przerzuty), że niewiele można zrobić. Czynnikiem zwiększającym (i to znacznie) ryzyko zachorowania na raka płuc jest palenie papierosów.