Główne Instytucje polityczne:

- Parlament Europejski

- Rada Unii Europejskiej

- Komisja Europejska

Rada Europejska:

Jest organem Unii Europejskiej, której głównym zadaniem jest wyznaczanie ogólnych kierunków rozwojowych Unii. Nie należy mylić Rady Europejskiej z Radą Unii Europejskiej, czy tez Radą Europy. W obradach Rady Europejskiej biorą udział szefowie rządów państw członkowskich ( w przypadku Francji i Finlandii przedstawicielami są prezydenci, ale mogą im towarzyszyć premierzy). W obradach mogą wziąć udział także ministrowie spraw zagranicznych państw Unii, a także jeden z członków Komisji. Przewodniczącym Rady Europejskiej jest przedstawiciel państwa, które w danym momencie przewodniczy Unii. Jego kadencja trwa pół roku. Rada Europejska zbiera się co 3 - 4 razy w roku. Na mocy traktatu nicejskiego spotkania Rady Europejskiej odbywają się w Brukseli.

Do zadań Rady Europejskiej należy:

- planowanie kierunków rozwoju Unii Europejskiej

- koordynacja działań związanych z rozwojem Unii Europejskiej

- rozwiązywanie problemów kluczowych dla funkcjonowania Unii Europejskiej

- jest forum wymiany poglądów na najwyższym szczeblu politycznym

- opracowywanie i podpisywanie ostatecznych traktatów unijnych

Spotkania Rady Europejskiej kończą się wydaniem specjalnego komunikatu przyjętego w drodze konsensusu. Rada Europejska jest zobowiązana do przedstawienia szczegółowego sprawozdania ze swych obrad Parlamentowi Europejskiemu.

Parlament Europejski:

Parlament europejski liczy obecnie 732 posłów wybieranych na 5- letnią kadencję. Ordynacja wyborcza jest uzależniona od ustawodawstwa poszczególnych państw członkowskich. Prawo Unii Europejskiej wymaga jedynie, by wybory do Parlamentu Europejskiego były tajne, powszechne, bezpośrednie oraz proporcjonalne. Prawo Unii Europejskiej dopuszcza także stosowanie progów wyborczych, nie wyższych jednak niż 5 % (w Polsce próg wyborczy do Europarlamentu wynosi 5 %). Prawo wyborcze przysługuje każdemu obywatelowi Unii Europejskiej, który ukończył 18 lat. Obywatel Unii przebywający poza krajem, którego jest obywatelem może brać udział w głosowaniu na tych samych warunkach co obywatele państwa - członka Unii Europejskiej, w którym przebywa.

Liczba posłów wybieranych w poszczególnych państwach członkowskich jest proporcjonalna do liczby mieszkańców danego państwa (Polsce przypadło 50 posłów). Posłowie parlamentu Europejskiego przyłączają się do istniejącej już oficjalnie w parlamencie frakcji politycznych lub pozostaje niezależny. Posłowie zasiadają w parlamencie według swej przynależności frakcyjnej, a nie narodowej. Frakcje w Parlamencie Europejskim:

- Chadecy

- konserwatyści

- socjaldemokraci

- liberałowie

- zieloni

- regionaliści

- socjaliści

- komuniści

- eurosceptycy

Do kompetencji Parlamentu Europejskiego należy

- współudział w tworzeniu prawa poprzez procedury konsultacji, współpracy, współdecydowania i akceptacji. To uprawnienie dotyczy tylko części polityki Unii Europejskiej. Pozostałymi dziedzinami polityki UE zajmuję się Rada Unii Europejskiej.

- zatwierdzanie corocznego budżetu i udzielanie Komisji absolutorium z jego wykonania

- Posiada uprawnienia kontrolne wobec

Zatwierdzania Komisji i jej przewodniczącego

Prawa uchwalania wotum nieufności wobec Komisji większością 2/3 głosów

Prawo zadawania pytań Komisarzom

Zwyczajowa możliwość zadawania pytań Radzie

- Powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich

Parlament wybiera spośród swych członków przewodniczącego na 2,5 letnią kadencję. Przewodniczący reprezentuje Parlament na zewnątrz i kieruje jego obradami. Parlamentarzyści przemawiają w swych własnych językach, ich przemówienia są tłumaczone na wszystkie języki obowiązujące na terenie Unii europejskiej i państw z nią stowarzyszonych ( państwa stowarzyszone z Unią europejską mają prawo biernego uczestnictwa w obradach Parlamentu Europejskiego).

Rada Unii Europejskiej

Rada Unii Europejskiej jest głównym organem decyzyjnym Unii Europejskiej. Został ustanowiona w roku 1993 na mocy traktatu z Maastricht. W skład Rady wchodzą ministrowie spraw zagranicznych poszczególnych państw ( Rada Ogólna) lub ministrowie poszczególnych resortów państw członkowskich (Rada Branżowa). Przewodniczącym Rady Unii Europejskiej jest minister spraw zagranicznych państwa, które przewodzi Unii. W skład Rady wchodzi też sekretariat, który zapewnia jej obsługę. Na czele sekretariatu stoi Sekretarz Generalny (obecnie Javier Solana)

Do kompetencji Rady Unii Europejskiej należy:

- wydawanie aktów prawnych (zarządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie)

- wzywanie Komisji Europejskiej do określonych działań także w sferze ustawodawczej

- zmiana traktatów założycielskich

- podejmowanie decyzji dotyczące zawierania wzmocnionej współpracy

- zatwierdzanie list członków Komitetu Ekonomiczno - Społecznego

- uczestniczenie wraz z Parlamentem Europejskim w tworzeniu budżetu

- kierowanie skarg do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w prawie stwierdzenia nieważności aktów prawa wspólnotowego, oraz wnoszenie skargo na bezczynność organów

Członkowie Rady muszą obradować osobiście (lub w sytuacjach wyjątkowych za pośrednictwem pełnomocnika), a obrady są tajne.

Komisja Europejska

Komisja Europejska pełni funkcję rządu Unii Europejskiej. W skład Komisji Europejskiej wchodzą Komisarze, których liczba wynosi obecnie 25 (tylu ile jest członków Unii Europejskiej). Każdy komisarz odpowiada za określony dział pracy, czyli tak samo jak ministrowie w określonym rządzie, dlatego Komisja Europejska jest uważana za rząd Unii Europejskiej. Komisarze są wyznaczani przez rządy poszczególnych państw, rekomendowani przez Radę Europejską i zatwierdzani przez Parlament Europejski.

Kompetencje Komisji europejskiej:

- kierowanie wszystkimi bieżącymi zagadnieniami dotyczącymi funkcjonowania Unii Europejskiej (jak np. polityka rolna, gospodarcza, społeczna, obronności, itd.)

- opracowywanie i przedstawianie Komisji Europejskiej aktów prawnych

- Przygotowywanie projektów wszelkich traktatów i innych aktów prawa międzynarodowego

- nadzorowanie pracy rządów państw członkowskich w sprawie wdrażania zmian prawa przystosowując prawo danego państwa do standardów unijnych

- Prowadzenie negocjacji państwami kandydującymi do Unii Europejskiej

Przewodniczący Komisji Europejskiej jest oficjalną "głową" Unii Europejskiej i reprezentuje ją na arenie międzynarodowej. Ponad to Komisja Europejska jako jedyny organ Unii Europejskiej ma prawo inicjatywy ustawodawczej.

Trybunał Sprawiedliwości

Trybunał Sprawiedliwości jest organem Unii pełniącym funkcję sądu międzynarodowego, administracyjnego i konstytucyjnego. Powstał na mocy umowy o wspólnych instytucjach z 25 marca 1957 roku. Tworzy go 25 sędziów mianowanych przez każde państwo członkowskie oraz 8 rzeczników generalnych obsadzanych na drodze rotacji, na 6 letnią kadencję. Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości mają charakter ostateczny. Jego siedzibą jest Luksemburg.

Kompetencje Trybunału Sprawiedliwości:

- orzekanie o legalności aktów prawnych wydawanych przez poszczególne państwa członkowskie oraz zgodności z traktatami europejskimi

- dokonywanie obowiązującej wykładni aktów prawnych

- podejmowanie na wniosek Komisji Europejskiej decyzji wobec państw nie wypełniających zobowiązań traktatowych

- rozwiązywanie sporów pomiędzy państwami członkowskimi lub pomiędzy państwa członkowskimi, a Komisją Europejską

- dokonywanie wyroków sądów I instancji

- Rozstrzyganie skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne.

Sędziowie nie mogą orzekać w sprawach dotyczących państwa, które ich mianowało. Sędziowie spośród siebie wybierają przewodniczącego Trybunału Sprawiedliwości na trzy letnią kadencję. Także, co trzy lata następuje wymiana składu sędziowskiego. Językiem urzędowym jest język francuski. W roku 1989 utworzono przy Trybunale Sprawiedliwości Sąd I instancji zajmujący się orzecznictwem w sprawach dotyczących osób fizycznych i prawnych.

Trybunał Obrachunkowy

Trybunał Obrachunkowy zwany także Rewizyjnym, Audytorów lub Rewidentów Księgowych zajmuje się kontrolą wykonania budżetu wpływów i wydatków Wspólnot Europejskich. Powstał w roku 1977. Swą siedzibę ma w Luksemburgu.

Trybunał Obrachunkowy składa się z 25 rewidentów mianowanych tylko raz na okres 6 lat przez Radę Unii Europejskiej. Członkowie spośród siebie wybierają prezesa Trybunału Obrachunkowego na okres 3 lat.

Kompetencje Trybunału Obrachunkowego:

- Kontrola rachunków wszystkich ciał wspólnot

- przekładanie Parlamentowi i Radzie oświadczenia o wiarygodności dokumentów księgowych, a także sprawdzanie ich zgodności z prawem i prawidłowości wszelkich transakcji

- kontrola poszczególnych członków UE.

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Europejski rzecznik Praw Europejskich jest organem utworzonym w roku 1992 na mocy Traktatu z Maastricht.

Rzecznik zajmuje się kontrolą prawidłowości funkcjonowania instytucji i organów Unii Europejskiej. Przedstawia raporty Parlamentowi Europejskiemu. Wszczyna postępowanie na podstawie skargi, może także działać z inicjatywy własnej. Europejski rzecznik Praw Obywatelskich powoływany jest na okres kadencji Parlamentu prawem do reelekcji