Co to jest kultura i jakie są jej typy?

Pod pojęciem kultura, można rozumieć wszystko to, co jest wytworzone i nabyte przez człowieka, a następnie przekazywane kolejnym pokoleniom. Na kulturę składają się zarówno wytwory materialne i niematerialne, jak i powszechnie przyjęte i uznane za obowiązujące, zwyczaje.

Możemy wyodrębnić kilka typów kultur:

  1. materialną, w skład której wchodzą wszystkie namacalne wytwory człowieka, takie jak meble, przybory powszechnego użytku, oraz wytwory natury, takie jak Giewont, czy Wisła),
  2. duchową, obejmująca wszystkie wytwory człowieka, które jednak nie maja zastosowania w praktyce; należy do nich literatura, sztuka, religia i inne,
  3. społeczna, w skład której wchodzą wszystkie przyjęte i uznane za obowiązujące, normy i zasady postępowania, a także pewne wzorce zachowań.

Co to jest wartość?

Jan Szczepański w swojej definicji wartości, mówi, że jest to taki przedmiot "w stosunku do którego jednostki, lub zbiorowości przyjmują postawę szacunku, przypisują mu ważną rolę w swoim życiu i dążenie do jego osiągnięcia odczuwają jako przymus" (Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii, Warszawa 2002). Warto pamiętać, że każda grupa społeczna, posiada własny system wartości, który mniej, lub bardziej rygorystycznie przestrzega. Jego badaniem zajmują socjolodzy i antropolodzy.

Wśród wartości, możemy wyróżnić:

  • wartości uznawane -, czyli takie, które są wyjątkowo cenne dla człowieka
  • wartości odczuwane -,czyli takie, które znajdują się w podświadomości człowieka, a dążenie do nich wiąże się ze spełnianiem jego podstawowych potrzeb,
  • wartościami realizowanymi, są natomiast zarówno wartości uznawane, jak i odczuwane

Bardzo często w życiu człowieka, dochodzi do konfliktu pomiędzy wartościami uznawanymi, a odczuwanymi. Nierzadko spór ten, zostaje rozstrzygnięty na rzecz tych pierwszych, przy jednoczesnym odrzuceniu wartości odczuwanych.

Co to są normy?

Normy jest to grupa przepisów i zasad, które obowiązują w danej grupie społecznej. Według cytowanej już Barbary Swackiej, "normy określają moralność, obyczaje, zwyczaje."

Czym są sankcje?

Każde społeczeństwo, posiada swój własny, oryginalny system kar i nagród, których zadaniem jest odrzucenie pewnych zasad zachowania i zachęcenie do innych, uznawanych za bardziej pożądane. Można mówić o dwóch rodzajach sankcji:

  • formalnych (są one zapisane w powszechnie obowiązujących kodeksach, a ich zastosowaniem, lub łamaniem, zajmuje się, wyspecjalizowany w tym celu urząd,
  • nieformalnych, obowiązujących w grupie lub w całym społeczeństwie, których złamanie grozi zepchnięciem na margines, lub całkowitym wydaleniem z grupy.