Patologia ogólnie mówiąc to nieumiejętność radzenia sobie w sytuacjach stresowych.

W społeczeństwie dostrzegamy wiele zachowań patologicznych. Związane są one

z niedostosowaniem się do norm, wzorów i wartości, które są powszechne w danej grupie, w danym społeczeństwie. Nie ma jednak wyraźnych granic co można zaliczyć do patologii, a co już nie. Pojęcie to jest bowiem różnie interpretowane w poszczególnych grupach,

w różnych państwach.

W Polsce od wielu wieków istnieje groźne zjawisko patologiczne,

jakim jest Alkoholizm.

Uzależnienie od alkoholu to taki stan psychiczny, fizyczny i społeczny, który jest spowodowany przez interakcję ludzkiego organizmu z substancję chemiczną, i objawiający się w pewnego rodzaju przymusie wewnętrznym do zażywania tej substancji w sposób ciągły lub okresowy. Spożywanie alkoholu w sposób niekontrolowany, uzależniający powoduje zmiany fizyczne w układzie nerwowym, oddechowym, trawiennym i w układzie krążenia. W psychice człowieka uzależnionego dokonują się również poważne zmiany. Alkohol działa na mózg jak znieczulacz, wydaje się być dobrym lekiem na kłopoty życiowe. Jednak czyni on ogromne spustoszenia w człowieku: oziębłość emocjonalną, utrata poczucia własnej wartości, zaufania do siebie, celów życiowych, lęk, smutek, przygnębienie, brak zaangażowania w sprawy codzienne - w rodzinę, dom, pracę. Pociąga to za sobą skutki społeczne - rodziny się rozpadają, dzieci się wychowują w środowisku patologicznym, ojcowie, czy matki - alkoholiczki, tracą pracę.

W ostatnich czasach alkoholizm zaczęto traktować jako syndrom, czy też zespół uzależnienia od alkoholu. Syndrom ten objawia się przez:

  • Zminimalizowanie repertuaru zachowań związanych z piciem
  • Nieustanne poszukiwanie alkoholu
  • Zwiększona tolerancja na alkohol
  • Unikanie tzw. "objawów abstynencyjnych" - poczucie łaknienia alkoholu, zaburzenia tożsamości, niepokój, rozdrażnienie
  • Świadomość przymusu picia
  • Picie przy każdej okazji
  • Niekontrolowane spożywanie alkoholu
  • Koncentracja na alkoholu w codziennym życiu
  • Luki w pamięci po wypiciu alkoholu, zaburzenia świadomości.

W Polsce istnieje wiele ośrodków terapeutycznych dla alkoholików i rodzin alkoholowych, działają też grupy Anonimowych Alkoholików i Kluby Abstynenckie. Obecnie w takich miejscach leczy się ponad 700 tysięcy nałogowych alkoholików. Nadal jest to wielka patologia ciążąca nad naszym narodem. Po alkohol coraz częściej sięgają kobiety i osoby nieletnie. Zostało opracowanych wiele programów profilaktycznych, które są wdrażane do nauczania w szkołach podczas lekcji wychowawczych.

Następnym problemem społecznym, ściśle związanym z alkoholizmem jest bezrobocie. Bezrobocie to stan bezczynności zawodowej osób zdolnych do pracy

i zgłaszających gotowość jej podjęcia.

Skutki bezrobocia:

  • Skutki społeczne - zmniejszenie dochodu państwa (bezrobotni nie płacą podatków, mniej wydają). Bezrobocie ma zawsze wymiar społeczny, dotyka nie tylko samych bezrobotnych, ale i całe społeczeństwo. Jest bowiem obciążeniem dla gospodarki krajowej i budżetu państwowego.
  • Jest marnotrawstwem potencjału ludzkiego w wieku produkcyjnym.
  • Podatnicy ponoszą koszty świadczeń socjalnych.
  • Powoduje emigrację zarobkową, zwłaszcza młodych, wykształconych ludzi
  • Powiększa niebezpieczeństwo występowania patologii społecznych: przestępczości, agresji, kradzieży, gwałtów, alkoholizmu, narkomanii.
  • Pogarsza warunki życiowe wielu rodzin.
  • Przyczynia się do rozpadu wielu rodzin, rozluźnienia więzi rodzinnych.
  • Brak pracy niesie ze sobą zaburzenia w sferze życia fizycznego i psychicznego: obniżenie poczucia własnej godności, pozycji społecznej i bezpieczeństwa, zablokowanie możliwości zaspokojenia potrzeb: frustracja, depresja, apatia, poczucie utraty celu i sensu życia, może prowadzić do aktów samobójczych.

W Polsce pojawiło się bezrobocie na przełomie lat osiemdziesiątych

i dziewięćdziesiątych, kiedy nastąpiły zmiany w gospodarce związane z transformacją społeczno - ekonomiczną. Nastąpił upadek sztucznie utrzymywanych zakładów (z czasów komunistycznych), oraz upadek przemysłu ciężkiego i państwowego rolnictwa. Obecnie jest w Polsce ponad 36 tysięcy zarejestrowanych bezrobotnych, czyli 19,1% społeczeństwa. Największy problem ze znalezieniem pracy mają kobiety z wykształceniem zawodowym.

Rozwija się pośrednictwo zawodowe, które pomaga w znalezieniu pracy. Wymaga się jednak od kandydatów gotowości i rzeczywistej chęci podjęcia pracy.

Bezrobocie często pociąga za sobą następną patologię jaką jest bezdomność. Bezdomność to względnie trwała sytuacja człowieka nie posiadającego własnego domu, mieszkania, pozbawionego dachu nad głową, nie posiadającego miejsca zameldowania,

w którym mógłby zamieszkać .

Wyróżniamy bezdomność: dobrowolną i z konieczności, bezdomność jawną, rzeczywistą lub społeczną, ukrytą, utajoną.

Dane liczbowe:

Na świecie jest około 700 milionów osób bezdomnych. W Polsce większość bezdomnych stanowią mężczyźni w wieku 30 - 50 lat. 67% wszystkich bezdomnych posiada zameldowanie. 74 % jest w wieku produkcyjnym. 25%-27% to osoby, które są bezdomne tylko na pewien okres - do trzech lat. 12% bezdomnych nie posiada dachu nad głową przez około 10 lat. 18,5% to bezdomni z wyboru.

Wykształcenie ma duże znaczenie jako wskaźnik bezdomności: 36% - wykształcenie podstawowe; 44% - zawodowe; 18% średnie; 0,7% wyższe.

Problem bezdomności występuje przede wszystkim w dużych miastach (Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź, Katowice).

Przyczyny bezdomności:

  • Sytuacja społeczno - ekonomiczna kraju: bezrobocie, kryzys mieszkaniowy, brak miejsc w szpitalach i domach opieki społecznej, dzieci uciekające z Domów Dziecka, z własnych domów, brak ośrodków dla zarażonych wirusem HIV.
  • Patologie społeczne: alkoholizm, przemoc, narkomania
  • Recydywiści więzienni
  • Rozpad więzi małżeńskich, zanik uczuć wyższych, skomplikowany model życia
  • Przyczyny psychologiczne: bezdomność z wyboru, np. po śmierci bliskiej osoby; bezradność; doświadczenia przemocy, agresji we własnym domu.
  • Utrata domu na skutek wypadków losowych.

Opieka nad ludźmi bezdomnymi (placówki stacjonarne i pomocy doraźnej):

  • kwatery mieszkaniowe dla bezdomnych bezproblemowych
  • ośrodki dla narkomanów, alkoholików i recydywistów - pomoc długoterminowa
  • schroniska dla osób z niewielkimi zaburzeniami psychicznymi i społecznymi
  • noclegownie
  • jadłodajnie
  • schroniska dla bezdomnych
  • domy samotnych matek
  • domy opieki społecznej
  • punkty pomocy medycznej
  • domy dziennego pobytu
  • przytuliska
  • pogotowia interwencji społecznej

Pomoc bezdomnym świadczą różne instytucje i organizacje. Niektóre z nich

są państwowe, jak np. domy opieki społecznej, inne są pozarządowe, głównie kościelne: schroniska świętego Alberta, prowadzone przez zakony Albertynów i Albertynek, dom przyjaźni dla mężczyzn - zakon Orionistów, organizacje typu Caritas, PCK.

Organizacje pozarządowe, które prowadzą działalność dla bezdomnych mogą ubiegać

się o dotacje z budżetu państwa.

Celem pomocy społecznej osobom bezdomnym jest pomoc doraźna i długoterminowa.

Pomoc doraźna przejawia się głównie w:

  • dostarczeniu podstawowych środków do życia - jedzenie, ubranie, środki czystości
  • zapewnienie noclegów
  • pomoc medyczna i sanitarna
  • pomoc w odtworzeniu dokumentów osobistych

Pomoc długoterminowa:

  • Pomoc w poszukiwaniu pracy
  • Pomoc w leczeniu uzależnień - terapie
  • Pomoc w znalezieniu stałego miejsca zamieszkania
  • Udzielanie pomocy prawnej
  • Pomoc w rozwiązywaniu problemów rodzinnych
  • Pomoc w załatwieniu spraw związanych z rentą czy emeryturą
  • Pomoc psychologiczna mająca na celu wydźwignięcie z wegetacji,
  • wyprowadzenie z izolacji i marginesu społecznego
  • Rozwijanie zainteresowań zawodowych i twórczych
  • Umożliwienie udziału w imprezach kulturalnych

AIDS.

Bardzo wielkie zagrożenie społeczne. W 2002 roku zostało w Polsce powołane przez ministerstwo Krajowe Centrum Do Spraw AIDS. Ma ono na celu: przeciwdziałanie zakażeniom wirusem HIV, prowadzenie profilaktyki w grupach o zwiększonym ryzyku zakażenia, promocję punktów wykonujących bezpłatne i anonimowe testy na HIV, edukację społeczną (zwłaszcza wśród młodzieży) dotyczącą sposobów unikania zakażenia wirusem HIV, a jeśli już jest się zarażonym - sposobów życia z wirusem.