Od dłuższego już czasu na świecie obserwowane jest zjawisko określane jako globalizacja. Polega to na coraz silniejszych powiązaniach pomiędzy podmiotami z różnych krajów (przedsiębiorstwami i całymi gospodarkami narodowymi), ułatwiających przepływ kapitału i pracy, umożliwiających rozwój wymiany handlowej i rozszerzanie rynków zbytu poza granice państwowe. Niebagatelną rolę w formowaniu się tego zjawiska odegrała Światowa Organizacja Handlu (WTO - ang. World Trade Organization). WTO stanowi kontynuację Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT - ang. General Agreement on Tariffs and Trade). Porozumienie powołujące WTO zostało podpisane w 1994 roku w Marakeszu w trakcie negocjacji w ramach Rundy Urugwajskiej, razem z innymi postanowieniami dotyczącymi wymiany handlowej i innych zagadnień regulowanych przez GATT.

Do głównych celów Światowej Organizacji Handlu należą:

  • organizowanie negocjacji dotyczących międzynarodowych kontaktów handlowych państw uczestniczących w porozumieniu oraz innych zagadnień regulowanych GATT i WTO m.in. (postępowanie antydumpingowe);
  • umożliwianie zawierania porozumień w sprawie liberalizacji handlu;
  • tworzenie podstaw do wprowadzanie w życie przyjętych ustaleń;
  • tworzenie podstaw do ujednolicenia zasad wymiany handlowej między członkami WTO;
  • administrowanie Uzgodnieniem w Sprawie Reguł i Procedur dotyczących Rozstrzygania Sporów;
  • nadzór nad przestrzeganiem wcześniej przyjętych porozumień oraz porozumień przyjętych w trakcie Rundy Urugwajskiej;
  • nadzorowanie Mechanizmu Przeglądu Polityki Handlowej;
  • podejmowanie wspólnych działań na rzecz liberalizacji handlu z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju (zw. Bankiem Światowym) oraz pozostałymi organizacjami z Grupy Banku Światowego.

Obecnie do zadań WTO należy podejmowanie działań z zakresu:

  • tworzenia warunków do wymiany handlowej produktów informatycznych;
  • powiązań wymiany handlowej z problematyką ochrony zdrowia i środowiska;
  • uwzględniania w handlu uregulowań dotyczących warunków pracy;
  • zasad udzielania subsydiów i nakładania ceł;
  • ułatwiania podejmowania działań inwestycyjnych;
  • eliminowania zjawiska korupcji w handlu;
  • ustalanie obowiązujących standardów konkurencji w wymianie handlowej i nadzór nad ich przestrzeganiem.

Poza tym WTO sprawdza przestrzeganie przez państwa członkowskie wszystkich podpisanych zobowiązań z zakresu liberalizacji handlu i znoszenia barier w wymianie produktów, a w szczególności ustaleń Rundy Urugwajskiej. Polega to między innymi na sprawdzaniu, czy krajowe regulacje państw członkowskich z zakresu wymiany handlowej są zgodne z notyfikowanymi zobowiązaniami. Organy WTO sprawdzają również, czy realizowana przez członków zagraniczna polityka handlowa uwzględnia standardy i zasady wprowadzone przez GATT i WTO.

Ostatnia runda negocjacyjna GATT, czyli Runda Urugwajska oprócz powołania WTO przyniosła następujące skutki:

  • nowe zasady obrotu artykułami rolnymi - rosnąca rola ceł w regulacjach tego rynku (zastępowanie środków pozataryfowych cłami);
  • wprowadzenie zakazu używania tzw. narzędzi szarej strefy do regulowania handlu (m. in. dobrowolnych ograniczeń eksportu, porozumień cenowych) ;
  • wprowadzanie ograniczeń w korzystaniu z subsydiów producentów artykułów rolnych i większości wyrobów przemysłowych;
  • obowiązkową likwidację narzędzi ograniczających swobodną wymianę handlową, stojących w sprzeczności z ideą GATT, a które z formalnego punktu widzenia nie były zabronione.