Marek Hłasko (1934 - 1969), prozaik. Debiutował na łamach Trybuny Ludu korespondencjami, które przesyłał do niej z terenu. Jego debiutem pisarskim było socrealistyczne w tonacji opowiadanie zatytułowane "Baza sokołowska" (1954). Wielką popularność i uznanie krytyki przyniósł mu tom opowiadań "Pierwszy krok w chmurach" (1956). W roku 1958 wyjechał z Polski jako stypendysta do Europy Zachodniej. W tym czasie w kraju już prawie zapomniano o odwilży po okresie stalinizmu i niespodziewanie Hłasko znalazł się na indeksie. W związku z zaistniałą sytuacją poprosił on o azyl w Niemczech Zachodnich. Tym samym zaczęła się jego tułaczka po krajach europejskich, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Zmarł śmiercią tragiczną w Niemczech w 1969 roku.

Jego pisarstwo było wyrazem sprzeciwu wobec panującemu w literaturze polskiej w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych, a odgórnie zadekretowanemu, socrealizmowi, jakkolwiek należy pamiętać o jego debiucie z ducha wiernemu owej doktrynie polityczno - literackiej.

Dzieła Hłaski:

Opowiadania - Ósmy dzień tygodnia (Twórczość, 1958), Cmentarze. Następny do raju (Paryż, 1958), Wszyscy byli odwróceni. Brudne czyny (Paryż, 1964), Nawrócony w Jaffie. Opowiem wam o Esther (Londyn, 1966), Opowiadania (Paryż, 1963), Namiętności (1982). Wspomnienia Piękni dwudziestoletni (Paryż, 1966).

Powieści - Sonata marymoncka (napisana 1951, wydana w Warszawie 1982), Sowa, córka piekarza (Paryż, 1968), Palcie ryż każdego dnia (napisana 1967-1968, wydana w Warszawie 1983), Utwory wybrane (tom 1-4, Warszawa, 1985, tom 1-5, 1989).

Hłasko ma też na swym koncie kilka scenariuszy filmowych: Koniec nocy (1957), Pętla (1957, reżyseria W. Has, wg opowiadania z tomu Pierwszy krok w chmurach, 1956), Spotkania (1957, reżyseria S. Lenartowicz, wg noweli Śliczna dziewczyna), Ósmy dzień tygodnia (1958, reżyseria A. Ford).

Zrealizowane także kilka filmów na podstawie jego książek: Baza ludzi umarłych (1959, reżyseria Cz. Petelski, wg opowiadania Następny do raju), Sonata marymoncka (1988, reżyseria J. Ridan).

Marek Hłasko (1934 - 1969), prozaik, w swej twórczości konfrontował brutalność życia z idealistycznymi wyobrażeniami na jego temat. Wydał, m. in.: zbiór opowiadań zatytułowany "Pierwszy krok w chmurach"; powieści: Sonata marymoncka, Sowa, córka piekarza; wspomnienia: Piękni dwudziestoletni.

Marek Hłasko (1934 - 1969), pisarz. W latach 1955 - 1957 był jednym z redaktorów czasopisma "Po prostu". W roku 1958 wyjechał z Polski. Na emigracji nawiązał współpracę z paryską "Kulturą". Wielokrotnie zmieniał miejsce swego pobytu (Berlin Zachodni, Francja, Izrael, Stany Zjednoczone). Zmarł nieoczekiwaną i tragiczną śmierć. Do dziś nie wszystkie okoliczności, jakie jej towarzyszyły, zostały w pełni wyjaśnione. Jego wczesna twórczość była ostrym protestem przeciwko zakłamaniu panującemu w Polsce w latach pięćdziesiątych. Napisał, m. in.: mikropowieści: Cmentarze. Następny do raju (1958), Wszyscy byli odwróceni. Brudne czyny (1964), Nawrócony w Jaffie. Opowiem wam o Ester (1966), powieści Sowa, córka piekarza (1967), Podpalacze ryżu (1981, wyd. pt. Palcie ryż każdego dnia 1983); wspomnienia Piękni dwudziestoletni (1966); duży rozgłos przyniosły mu filmowe wersje niektórych jego książek, np.: Ósmy dzień tygodnia (1957, reż. A. Ford) i Pętla (1958, reż. W.J. Has); Utwory wybrane (t. 1-4 1985).

S. STABRO Legenda i twórczość