Formalnie rzecz biorąc, rycerzem był każdy, kto został na rycerza pasowany. W średniowieczu rycerze stanowili kategorię społeczną, która skupiała ludzi wyspecjalizowanych w walce konnej - jedynym skutecznym sposobie walki aż do końca XII wieku. Była to grupa charakteryzująca się ściśle określoną kulturą rycerską, ujętą w rycerski kodeks honorowy. Wytworzył się wówczas, głównie na zachodzie Europy, obraz idealnego rycerza, wzór do naśladowania dla szlachetnie urodzonych członków społeczeństwa. Średniowieczny rycerz winien według kanonów, wędrować w poszukiwaniu okazji do boju lub pojedynku - najlepiej w obronie wiary, dobrego imienia władcy, honoru ukochanej kobiety lub czci własnej. Udział w wojnie lub pojedynku miał służyć zyskaniu sławy zapewniającej wysokie miejsce w rycerskiej hierarchii. Ukształtował się ethos rycerski, fascynujący różne kręgi społeczne. Jakie cechy owego ethosu były, według ludzi średniowiecza, godne naśladowania? Przede wszystkim walory wojenne - dzielność, szacunek dla przeciwnika, nawet pokonanego, przestrzeganie reguł walki, ćwiczenie bojowe.

Teoretycznie każdy chrześcijanin płci męskiej mógł zostać rycerzem, gdyż rycerz był w prawie pasowania na rycerza każdego, kogo uznał za wystarczająco godnego takiego zaszczytu, niezależnie od pochodzenia i pozycji społecznej kandydata. W praktyce jednak mniej więcej od połowy XII wieku rycerzami zostają wyłącznie rycerscy synowie - status ten staje się dziedziczny, co prowadzi do zamknięcia tej grupy społecznej.

Pasowanie na rycerza poprzedzało trudne i długie terminowanie. Chłopiec rozpoczynał je w zamku ojca, a następnie kontynuował pod opieką ojca chrzestnego lub bogatego ojca protektora. Pierwszy etap nauki obejmował jazdę konną, władanie bronią oraz polowanie. Drugi etap miał już charakter zbiorowy.

Między 16-23 rokiem życia starający się o pasowanie na rycerza młodzieniec pełnił w zamku swego protektora służbę o charakterze domowym i wojskowym. Nabierał ogłady i dobrych manier biorąc udział w polowaniach i usługując swemu panu. Był również odpowiedzialny za konie i zbroję pana. W późniejszych latach nauki był dopuszczany do towarzyszenia panu w turniejach i na polu bitwy, ucząc się w ten sposób sztuki wojennej. Od tego momentu nosił nazwę giermka.

Miano rycerza zdobywał giermek w ceremonii pasowania. Miała ona ściśle religijny charakter. Najpierw poświęcano rynsztunek wojenny. Potem giermek przyjmował od swego ojca chrzestnego miecz, kolczugę, ostrogi, hełm, tarczę i włócznię. Nakładaniu zbroi towarzyszyła modlitwa i przysięga zobowiązująca do przestrzegania obowiązków i zwyczajów stanu rycerskiego. Ceremonie kończył symboliczny gest, o niewyjaśnionym do dziś pochodzeniu i znaczeniu.

Największą rozrywkę i zarazem okazję do zdobycia sławy dostarczały rycerzom turnieje rycerskie, trwające około trzech dni.