Poprzez SYMBOL rozumiemy interpretację pewnego określenia abstrakcyjnego za pomocą umownego obrazu, metafory bądź sytuacji. Koncepcją w historii sztuki, której symbol był podstawą był oczywiście, rozwinięty w czasie modernizmu, symbolizm. W "Weselu" Wyspiańskiego mamy bardzo wiele elementów symbolicznych , i to na kilku płaszczyznach.

W dramacie tworzą ją postaci dramatu, przedmioty materialne, frazy oraz sytuacje.

Symbolika w "Weselu" jest bardzo bogata.

I tak do symbolicznych rzeczy zaliczamy złoty róg, oznaczający sygnał do narodowego działania, impuls do zrywu zbrojnego. Mamy także czapkę z piór, która obrazuje próżność, egoistyczne przywiązanie do błyskotek czy dóbr materialnych w ogóle; dlatego Jasiek zgubił powierzony mu złoty róg, gdyż schylił się po czapkę, czyli martwiąc się "o swoje" zapomniał o sprawie ogólnej. Złota podkowa, zgubiona przez konia Wernyhory, to szczęście - schowana jednak przez Gospodynię na przyszłe dni oznacza - szczęście opóźnione, może także odłożone prowizorycznie "na zaś". Sznur to prosty symbol niewoli. Dzwon Zygmunta - wielkości i potęgi Polski. Kosy osadzone na sztorc są historycznym nawiązaniem do kościuszkowskich kosynierów, a szerzej - sygnałem gotowości do walki w imię tradycji i przodków.

Bronowicka chata, w której rozgrywają się wydarzenia dramatu, symbolizuje Polskę, poprzez zgromadzenie pod jednym dachem przedstawicieli wszystkich warstw narodu, jakże wewnętrznie różnych i skłóconych. Krzak róży, uśpiony na zimę pod osłoną chochoła, oznacza życie w otumanieniu, martwocie, w niewoli. Ale i także - symbolizuje możliwość wyzwolenia się (na wiosnę!), możliwość o0drodzenia sprawy narodowej.

Symboliczne postaci w dramacie to natomiast - Chochoł, jako ten, który zapowiada pojawienie się widziadeł i jako ten, który je przywołuje. Pojawia się wraz z wybiciem północy.

Stańczyk, który objawia się Dziennikarzowi, jest postacią, która schodzi z obrazu Jana Matejki; pierwowzorem Dziennikarza był Rudolf Starzewski, redaktor konserwatywnego pisma "Czas" podlegającego ugrupowaniu Stańczyków. Stańczyk jest wizualizacją wyrzutów sumienia Dziennikarza, który nie chce już zmian gdyż jest za stary, a także krytyką postawy Stańczyków jako tych, którzy współpracują z zaborcami zabijając narodowego ducha do walki wyzwoleńczej.

Rycerz to Zawisza Czarny, bohater grunwaldzki. Ukazuje się Poecie (Kazimierz Tetmajer) - dekadentowi, jako jego antywzór: symbol aktywności, męstwa, odwagi, zdolności przywódczych i walki. Uświadamia Poecie bezużyteczność dekadenckiej poezji, jako nie nadającej się zupełnie do zagrzewania ludu do działania.

Panu Młodemu (Lucjanowi Rydlowi) przedstawia się natomiast Hetman Branicki, zdrajca spod Targowicy, którego zresztą bohaterem uczynił poeta swój utwór "Zaczarowane koło". Hetman jest przykładem społecznego rozziewu, wewnętrznych sprzeczności pomiędzy klasami - Pan Młody ma wątpliwości, czy wychodząc za chłopkę nie zdradza własnego stanu?

Wernyhora to legendarny ukraiński wróżbita, mediator w czasie pojednania chłopów i szlachty podczas tamtejszych chłopskich wystąpień zbrojnych. Dla Gospodarza (Włodzimierz Tetmajer, malarz z Krakowa) jest on uzewnętrznieniem skrytych marzeń o prawdziwym zbrataniu się szlachty i chłopów, dzięki czemu możliwe byłoby odrodzenie ojczyzny.

Dziadowi, siedzącemu pod chałupą, objawia się zaś Jakub Szela, pod postacią Upiora, przywódca krwawej rabacji galicyjskiej, jako żywa pamięć uczestnika w tym krwawym roku 1846. Dziad wątpi, czy kiedykolwiek będzie możliwa koegzystencja obu warstw dla dobra narodu, gdyż osobiście nadal nie ma zaufania do inteligencji.

Widmo, ukazujące się Marysi (siostra Gospodyni), jest wspomnieniem malarza Ludwika de Laveaux, jej dawnego kochanka zmarłego na gruźlicę. Marysia ma przez to wyrzuty sumienia, iż zamieniła dawną miłość romantyczna na pragmatyczne poczucie bezpieczeństwa - stąd dziewczyna odpycha Widmo.

W dramacie Wyspiańskiego znajdują się także pewne hasła, które stały się symboliczne i przeszły do polszczyzny potocznej, nawet dzisiejszej, jak np. "A to Polska właśnie" (oto nasz piękny kraj!), "chłop potęga jest i basta", "a tu pospolitość skrzeczy" (realia są skrajnie odmienne od marzeń), "trza być w butach na weselu" (przywiązanie do konserwatywnych praw i obyczajów...) itp.

"Wesele" jest więc przykładem dramatu symbolicznego. Symbolizm ten przejawia się trojako - w symbolicznych postaciach, słowach, przedmiotach i sytuacjach (chocholi taniec).