Józef Piłsudski (1867-1935) - to polski przywódca, pierwszy Marszałek Polski, premier Polski (w latach 1926 do 1928 oraz w 1930 r.), przeprowadził zamach stanu i stworzył rządy sanacyjne, wprowadzone w 1926 roku. Postanowił on przejąć władzę w wyniku:

  • beznadziejnej sytuacji politycznej Polski,
  • wątpliwej sytuacji gospodarczej kraju,
  • sejmokracji,
  • konfliktów z prawicą (a tym samym z Romanem Dmowskim),

- upadających bez przerwy rządów, ciągłej walki między partiami,

  • lęku przed podjęciem władzy przez Chjeno-Piasta, z Wincentym Witosem na czele,
  • obawy przed niepokojami społeczeństwa, zakończonymi jak wcześniej interwencją policji,

Bardzo możliwe, iż Piłsudski już wcześniej myślał o powrocie do uprawiania czynnej polityki kraju. Wykorzystał on fakt, iż ministrem wojska był wówczas Lucjan Żeligowski, jego przyjaciel i zebrał w 1926 roku w pobliżu Rembertowa kilka pułków. Dokonał on zamachu stanu, ruszywszy 12 maja 1926 roku na stolicę Warszawę, co przeszło do historii pod nazwą przewrotu majowego. Obalono wówczas rządy Wincentego Witosa i prezydenturę Stanisława Wojciechowskiego. Nie było to zgodne z prawem, ale za to Piłsudski miał spore poparcie wśród społeczeństwa. Walki były krwawe (mimo, iż nie trwały długo) i zginęło w ich wyniku bardzo dużo ludzi, bo około 379 osób, w tym 215 żołnierzy i 164 cywili. Józefa Piłsudskiego ogłoszono ministrem spraw wojskowych, a także objął on urząd Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Następnie, 31 maja 1926 r. wygrał wybory prezydenckie, aczkolwiek odmówił przyjęcia tej godności, ponieważ według niego głowa państwa miał zbyt mało do powiedzenia. W związku z tym, prezydentem został Ignacy Mościcki, protegowany Piłsudskiego. Był to kolejny krok poczynań Piłsudskiego, bowiem w ten sposób zalegalizowano przewrót majowy.

Wprowadził on rządy autorytarne, oparte na armii wojskowej. Rządy te zwane sanacją, ograniczyły rolę parlamentu. W kraju prześladowano działaczy politycznych, którzy nie byli zwolennikami sanacji. Wielu z nich zmuszono do emigracji. I tak, w roku 1930 opozycjoniści zostali bezprawnie uwięzieni w twierdzy brzeskiej, zaś w 1934 r. utworzono obóz internowania, w którym przetrzymywano przeciwników politycznych, co miało miejsce w Berezie Kartuskiej. Z jednej strony więziono przeciwników politycznych, z drugiej Piłsudski umacniał swą władzę poprzez BBWR, czyli prosanacyjny Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem.

W roku 1935 uchwalono konstytucję, która dawała Ignacemu Mościckiemu duże możliwości sprawowania władzy, jako, że był on nadal prezydentem Polski. Ale miał on zbyt słabą pozycję, zaś Piłsudski był wtedy poważnie chory.

Józef Piłsudski dbał o stosunki polsko-niemieckie i polsko-rosyjskie, dzięki czemu podpisano pakt o nieagresji w 1932 roku z ZSRR i w 1934 r. z Niemcami. Prowadził też politykę zagraniczną z Francją, Anglią oraz Łotwą, Węgrami i Rumunią. Zmarł on 12 maja 1935 roku. Była to akurat 9 rocznica zamachu stanu.