Cud nad Wisłą to nazwa bitwy stoczonej w dniach 13 - 25 sierpnia 1920 r. pomiędzy Polakami a bolszewikami. Wygrana Polaków zadecydowała o zachowaniu niepodległości.

 Walka o granice kraju rozegrała się w 1920 r., kiedy pomiędzy siłami polskimi a bolszewickimi doszło do decydującego starcia. W kwietniu 1920 r. Piłsudski, w porozumieniu z Ukraińcami, rozpoczął ofensywę przeciwko Armii Czerwonej na Ukrainie. Zajął Kijów, jednak w krótkim czasie nadeszła kontrofensywa Armii Czerwonej. 

W sierpniu 1920 r. wojska pod wodzą Michaiła Tuchaczewskiego stanęły pod Warszawą. W związku z rosnącym zagrożeniem, w lipcu 1920 r. powołano Radę Obrony Państwa i wystosowano apel o zgłaszanie się ochotników do wojska.

Cud nad Wisłą - przebieg bitwy

Wojsko polskie przeciwko siłom bolszewików skierowało 6 armii zgrupowanych na 3 frontach. Frontem Północnym dowodził gen. Józef Haller, Frontem Środkowym - gen Edward Rydz - Śmigły, a Frontem Południowym - gen. Wacław Iwaszkiewicz. Funkcję Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych pełnił Józef Piłsudski, a Szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego był Tadeusz Rozwadowski. Obaj opracowali plan ataku na wojska wroga.

Wojskami bolszewików dowodził Michaił Tuchaczewski.

Po stronie rosyjskiej znajdowało się ok. 110 tys. żołnierzy, po stronie polskiej - ok. 120 tys.

W bitwie należy wyodrębnić 3 fazy: 1) walki na przedmieściach Warszawy, 2) walki nad Wkrą, 3) kontruderzenie znad Wieprza.

Pierwszego dnia doszło do walk w okolicach Radzymina. Następnego dnia rozszerzając front na odcinku od Wiązowny po Radzymin. 15 sierpnia, dzięki natarciu odwodowych dywizji polskich odzyskano Radzymin. Walki toczyły się w okolicach Modlina i Nasielska.

16 sierpnia armia gen. Sikorskiego poprzez uderzenie z Modlina i znad Wkry doprowadziła do zdobycia Nasielska. Tymczasem na lewym skrzydle frontu polskiego zwyciężały wojska radzieckie. W związku z tym Naczelny Wódz wydał rozkaz uderzenia znad dolnego Wieprza. 

W ciągu dwóch dni wojska polskie odzyskały znaczna część terenów, osiągając linię Biała Podlaska - Międzyrzec - Siedlce  - Kałuszyn - Mińsk Mazowiecki. Następnie, po dokonaniu przegrupowań, podjęto próby osaczenia nieprzyjaciela i odcięcia mu odwrotu w kierunku miejscowości Brześć nad Bugiem - Białystok - Osowiec.

W wyniku dalszych walki, wycieńczeni i odcięci od kontaktu z dowództwem żołnierze bolszewiccy w dniu 24 sierpnia 1920 r. przekroczyli granicę niemiecką, gdzie zostali internowani.

Cud nad Wisłą - konsekwencje

Niewątpliwie najistotniejsze okazało się zatrzymanie bolszewików przed Warszawą. Polska utrzymała swą niepodległość, a komunizm nie rozprzestrzenił się na dalszą część Europy.

W wyniku bitwy 15 października zawarto rozejm w Rydze, a w marcu 1921 r. - traktat pokojowy, który uregulował granice wschodniej części Polski.