ZACHÓD

Europa podzielona była na dwa wrogie sobie bloki: Trójprzymierze (skupiające blok państw centralnych: Niemcy, Austro - Węgry, Włoch) oraz Trójporozumienie (Francja, Wielka Brytania, Rosja). Po zamachu na austriackiego arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, zgodnie z wcześniejszymi zobowiązaniami poszczególne państwa wrogich bloków wypowiedziały sobie nawzajem wojnę. Plan niemieckiej ofensywy został opracowany przez gen. Alfreda von Schlieffena. Zakładał on błyskawiczny atak przez Belgię i zdobycie Paryża "z marszu". Ku zaskoczeniu niemieckiego dowództwa Belgia stawiła opór, który znacznie opóźnił wkroczenie do Francji i pozwolił jej zebrać siły. We wrześniu 1914 roku, wojska niemieckie dotarły do rzeki Marny, gdzie napotkały francuską armię dowodzoną przez gen Josepha Joffre'a. Wojska francuskie powstrzymawszy wroga same przeszły do kontrofensywy. Klęska ta oznaczała koniec niemieckich marzeń o "wojnie błyskawicznej". Pogwałcenie neutralności Belgii zostało przez Wielką Brytanię potraktowane jako powód do włączenia się w wojnę. 4 sierpnia 1914 roku Londyn wypowiedział Niemcom wojnę, a brytyjski korpus ekspedycyjny wylądował we Francji. Po niemieckiej klęsce nad Marną wojna przybrała charakter pozycyjny. Okopy rozciągnięte były na linii od Stendy w płn. Francji do granicy szwajcarskiej i liczyły ok. 700 km długości. Z powodu porównywalnych sił i środków, pomimo wielu prób, żadnej ze stron nie udało się przełamać linii wroga. Wyrywano sobie każdy metr ziemi. W czasie tych bezsensownych, nie przynoszących rozstrzygnięcia ataków przez druty kolczaste i pola minowe codziennie ginęły tysiące żołnierzy. 12 lutego 1916 roku oddziały niemieckie zaatakowały broniony przez gen. Filipa Peatain'a twierdzę Verdun. Największa bitwa Wielkiej Wojny kosztowała życie ok. 600 tys. żołnierzy. Wojska Ententy przygotowały kontrofensywę nad Sommą, w której wojska brytyjskie po raz pierwszy użyły czołgów. Bitwa ta uważana jest za najkrwawszą z bitew I wojny światowej. Zginęło w niej ponad 1 milion żołnierzy. Na froncie zachodnim po raz pierwszy użyto gazów bojowych (gaz musztardowy). By się przed nimi chronić wynaleziono maskę gazową.

WSCHÓD

Ponaglana przez francuskiego sojusznika Rosja, nie zakończywszy nawet mobilizacji, w sierpniu 1914 roku przystąpiła do ofensywy w Prusach Wschodnich, dochodząc do jezior mazurskich. Do decydującej bitwy doszło pod Tannenbergiem (sierpień 1914 roku). Dzięki zwycięstwu niemieckie wojska wkroczyły na terytorium Królestwa Polskiego i zajęły Kalisz. Rosjanie odnosili sukcesy na odcinku południowym, gdzie walczyli z oddziałami Austro-Węgier. W roku 1914 zajęli większość Galicji (bez Krakowa) oraz Bukowinę. W roku 1915 wojska Niemiec i Austro-Węgier rozpoczęły wspólną kontrofensywę zmierzającą do wykluczenia Rosji z wojny. Ofensywa się udała. 4 maja 1915 roku przełamano front pod Gorlicami. Rosjanie musieli opuścić teren Królestwa Polskiego, Galicję, Wołyń i Litwę.

W maju 1916 roku wojska rosyjskie dowodzone przez gen. Aleksieja Brusiłowa rozbiły całkowicie dwie armie austriackie i ponownie zajęły wschodnią Galicję. Wybuch Rewolucji Październikowej spowodował zawieszenie przez Rosję działań wojennych.