Akt pierwszego rozbioru Polski podpisany w Petersburgu 5 sierpnia 1772 roku sprawił, że Prusy wzbogaciły się o 5% terytorium Polski i 580000 jej mieszkańców, były to ziemie Pomorza gdańskiego (bez Gdańska i Torunia), Rosja zagarnęła 12,7% terytorium Polski zamieszkanego przez 1300000 mieszkańców, były to ziemie Polskich leżące na wschód od Dźwiny i Dniestru. Austria zaś zagarnęła 11.8% ziem polskich, ale na tych ziemiach mieszkało aż 2130000 ludzi. Wymuszono tez na polskim sejmie uznanie traktatu rozbiorowego, co stało się ostatecznie 30 września 1773 r. Sytuacja okrojonego, ale nadal dużego państwa nie przedstawiał się tragicznie, zwłaszcza, ze król zaczął tworzyć, mimo ciążącego rosyjskiego protektoratu, warunki do odbudowy państwa. zaczęły powstawać manufaktury, odradzało się rzemiosło zwłaszcza w Wielkopolsce, króle reformował także własne dobra, a co najważniejsze zaczął tworzyć własne stronnictwo, które mogło zapewnić mu poparcie w krytycznych momentach. Do ważnych reform można zaliczyć powstanie w 1773 r Komisji Edukacji Narodowej. Została powołana w celu ustalenia jednolitego systemu nauczania. Pieniądze czerpała z majątku jezuickiego. KEN unarodowiła szkolnictwa, co wiązało się z wprowadzenie języka polskiego w na wszystkich szczeblach nauczania. Inne reformy to wprowadzono w 1775 roku Rada Nieustająca, którą można nazwać rządem, było to jedyne w miarę sprawnie działające ciało rządowe w ówczesnej Rzeczypospolitej. Bardzo ważny w tych czasach był wkład króla w kulturę narodową, zwłaszcza tak zwane obiady czwartkowe, które miały na celu propagowanie kultury zachodniej i sprzeciwianie się szlachetczyźnie. Mecenat króla bardzo dobrze wpłynął zwłaszcza na zasób przebudowanego Zamku Królewskiego oraz rezydencji w Łazienkach, które za sprawą sprowadzanych do Polski malarzy np. Bacciarelli stawały się coraz bogatsze w dzieła sztuki. Kulminacją działań reformatorskich króla były obrady Sejmu Wielkiego, obradującego od 6 października 1788 do 29 maja 1792 r. jego działania zaowocowały uchwalenie Konstytucji 3 Maja 1791 r., która była pierwszą w Europie a drugą na świecie ustawą zasadniczą. Wprowadzała najważniejsze ze zdobyczy oświeceni, jak na przykład trójpodział władz. Konstytucja scalała państwo i wprowadzała równość miedzy stanem szlacheckim i mieszczańskim. Znosiła także bardzo szkodliwe dla państwa relikty starego ustroju jak choćby liberum veto i wolną elekcję (następcą Stanisława Augusta Poniatowskiego miał być elektor Saski z dynastii Wettinów.) Jednak zasady konstytucji nigdy nie weszły w życie, zostały zduszone przez wojska rosyjskie, które w maju 1792 rok przekroczyły granice polsko-rosyjską i wkroczyły na ziemie Rzeczypospolitej. Posiadając przewagę liczebną rozbiły wojska litewskie i koronne mimo dwóch zwycięstw utalentowanych dowódców (Kościuszki i Poniatowskiego). Król przystąpił do zawiązanej w Targowicy konfederacji, która miała na celu przywrócenie dawnego ustroju w oparciu o Rosję. Jednak interwencja zakończyła się drugim rozbiorem Polskie między Prusy i Rosję. Katarzyna II zagarnęła ponad 250 tys. km2 i 3 mln. mieszkańców, zaś Prusy otrzymały 58 tys. km2 i ponad milion mieszkańców. Austria w zaangażowana w wojnę z Francją nie brała udziału w drugim rozbiorze. Ten cios okazał się zabójczy dla państwa utraciło najważniejsze ziemie i kontrolę nad nim przejęła grupa zdrajców rządzących w oparciu o stacjonujące na pozostałościach państwa polskiego wojska rosyjskie. Ambasador rosyjski w Polsce tylko czekał na okazję by ostatecznie zniszczyć Rzeczypospolitą. Posłużyć temu miało powstanie, jakie trwało 24 marca do 16 listopada 1794 r, zwane powstanie kościuszkowskim. Kościuszko mimo zwycięstwa pod Racławicami, mimo prób wciągnięcia do powstania chłopów poniósł klęskę, a 24 października 1795 roku zapadła decyzja o trzeci rozbiorze Polski, który miał wymazać państwo polskie z mapy Europy. W wyniku umowy Rosja zagarnęła 120 tys. km2 i 1,2 mln ludzi, Prusy 48 tys.km2 z milionem mieszkańców (między innymi z Warszawą), a Austria 47 tys. km2 i 1,5 mln ludzi. W ten sposób przestało istnieć państwa, którego historia sięgała X wieku. Dla Polaków zaczął się okres walki o odrodzenie tego co utracili.