Starożytne państwo macedońskie sąsiadowało z Grecją. Panował w nim ustrój militarnej monarchii, a władzę dzierżyła arystokracja. Było to państwo głównie rolnicze. Bezpośrednio królowi macedońskiemu podlegała tzw. Dolna Macedonia, natomiast państewka Górnej Macedonii jedynie uznawały jego władzę. Trudności nastręcza określenie pochodzenia etnicznego Macedończyków, prawdopodobnie należeli oni do tej samej grupy językowej co Grecy.

Pierwszym historycznym władcą Macedonii był panujący w ósmym i siódmym wieku p.n.e. Perdikkas I z dynastii Argeadów. Pierwszą stolicę Perdikkas umiejscowił w założonej przez siebie Ajgaj. Następcami Perdikkasa byli Argaj I, Filip I, Areop, Alket. Za czasów panowania Aminta w szóstym wieku p.n.e. Macedonia uzależniona została od Persów. W wyniku ożenku swej córki z dostojnikiem perskim Amint uzyskał przychylne traktowanie ze strony Persów. Zależność tą zrzuciła Macedonia dopiero w wyniku wojen grecko-perskich. Następca Aminta Aleksander I w czasie najazdu perskiego Kserksesa na Grecję ujawnił swe progreckie sympatie i zdradzał Grekom plany Persów, które znał ze względu na swą służbę w wojsku perskim. Poszerzył on zdecydowanie granice państwa przyłączając Macedonię Górną. Zaczęto wtedy wybijać monety z imieniem Aleksandra. Ziemia w państwie należała do króla, który był jednocześnie najwyższym kapłanem i sędzią oraz dowódcą armii. Mieszkańcy byli zobowiązani do świadczeń na rzecz króla. Uprzywilejowaną pozycją cieszyła się dalej arystokracja. Dwór prowadzono na wzór grecki. Po śmierci Aleksandra doszło do walk o tron a osłabienie państwa spowodowało uniezależnienie się Górnej Macedonii. Jego następcą został Perdikkas II, który założył kolonię Amfipolis kontrolującą szlak handlowy biegnący do Tracji. Perdikkas sprytnie lawirował pomiędzy państwami greckimi, raz po raz zmieniając sojusze. Rządzący pod koniec piątego wieku p.n.e. Archelaos nadał chłopom ziemię oraz utworzył z nich piechotę tzw. pedzetairów. Przeniósł stolicę do Pelli, rozbudowywał miasta, budował drogi. Archelaos utrzymywał przyjazne stosunki z Atenami. Po jego śmierci znów doszło do chaosu związanego z obsadą tronu. W walce z Ilirami Amint III sprzymierzał się to z Atenami to ze Spartą. Jego najstarszy syn i następca Aleksander II rozciągnął swą władzę na Tesalię ale wspierające Tesalczyków Teby odparły Macedończyków. Macedonia znalazła się w trudnej sytuacji, słaba, wciąż zagrożona atakami z zewnątrz, uzależniona od Teb na tyle, że musiała oddać jako zakładnika królewicza Filipa będącego bratem panującego Perdikkasa III. Po śmierci Perdikkasa III królem został jego syn Amint IV, który jednak był nieletni. Regencję powierzono w ręce Filipa II, który zbiegł z niewoli z Teb i przejął władzę w Macedonii. I to właśnie Filip II był twórcą potęgi państwa macedońskiego a nie jak się powszechnie uważa Aleksander Macedoński. Pokonał Ilirów, w zamian za co od nękanego dotychczas napadami iliryjskimi Epiru otrzymał za żonę córkę króla Neoptolomosa Olimpias. Tron królewski objął Filip II w 359 roku p.n.e. Podporządkował sobie ziemie Górnej Macedonii, a w nowozakładanych miastach osiedlał element pochodzący z Dolnej Macedonii. Stworzył znakomitą macedońską armię, na którą obok falangi składała się świetna jazda, będącą podstawą przyszłych sukcesów Aleksandra Wielkiego. Żołnierze otrzymali nową broń w postaci sarissy czyli długiej pięciometrowej piki. Ponadto Filip II doprowadził do tego, że Macedonia stała się państwem w miarę jednolitym w przeciwieństwie do rozbitej na wiele polis Grecji. Dzięki zastosowaniu systemu irygacyjnego podniósł poziom produkcji rolnej. W kopalniach zorganizowano lepiej pracę dzięki czemu przynosiły znaczne zyski. Na przestrzeni trzech lat 357-354 p.n.e. udało mu się zająć greckie kolonie na wybrzeżu Macedonii torując swemu państwu dostęp do morza. Ateny zbyt słabe nie były w stanie przeciwstawić się Macedończykom. Po zagarnięciu kopalń złota w Tracji zaczął Filip bić złote monety. Pretekstu do interwencji w sprawy greckie dostarczyła wojna Greków z Fokejczykami, którzy w 356 roku p.n.e. zajęli Delfy. Ateny nie były w stanie sobie z nimi poradzić. Filip na wezwanie Tesalii pokonał wojska Fokejczyków w 352 roku p.n.e. W ten sposób podporządkował sobie Tesalię. W 348 roku p.n.e. zdobył i zniszczył Olint będący grecką kolonią na Półwyspie Chalkidyckim. Reakcją na zdobycie Olintu były mowy olintyjskie głoszone przez mówcę ateńskiego - Demostenesa mające zmobilizować Ateny do interwencji przeciwko działaniom Filipa. Ostatecznie Ateny zawarły z Filipem w 346 roku p.n.e. pokój zwany pokojem Filokratesa, sankcjonujący nabytki Filipa. Ponadto Amfiktionia (luźny związek miast stworzony wokół kultu boga lub bóstwa) delficka w miejsce Fokejczyków przyjęła do swego grona Macedonię Filipa, co oznaczało, że został on uznany za Greka. Potencjalne niebezpieczeństwo jakim dla miast greckich stał się Filip dostrzegał przede wszystkim Demostenes, który w swych mowach zwanych filipikami ostrzegał przed władcą macedońskim. Pośród Greków działało jednak silne stronnictwo promacedońskie na czele z Isokratesem, które propagowało ideę uderzenia pod dowództwem Filipa na Azję Mniejszą. Filip nie brał jednak pod uwagę takiego rozwiązania ze względu na znaczną potęgę ówczesnej Persji. Zawarł z Artakserksesem III układ na mocy, którego w zamian za rezygnację z nabytków w Azji Mniejszej zyskiwał swobodę manewru w Grecji. Wkrótce zajął Trację i zaatakował Bizancjum. W odpowiedzi atak na Filipa przypuścił Demostenes i ostatecznie doprowadził do wypowiedzenia mu wojny przez Ateny. W wyniku akcji floty ateńskiej zmuszono Filipa do odstąpienia od oblężenia Bizancjum. Szybko jednak przygotował nowy akcję i tym razem zaatakował bezpośrednio Ateny i Teby. Filip II zdołał w 338 roku p.n.e. pod Cheroneą pokonać Tebańczyków i Ateńczyków w ten sposób podporządkowując sobie Greków. W zwycięstwie dużą rolę odegrała jazda dowodzona przez Aleksandra. Kolejnym celem Filipa stało się pokonanie Persów. Grecy widzieli w Persji konglomerat wielu terytoriów nękany ciągłymi konfliktami wewnętrznymi z tego powodu też tracący swa siłę. Urzeczywistnienie podbicia Persji niosło za sobą możliwość zdobycia bogatych łupów, zwłaszcza, że sytuacja państwa macedońskiego była fatalna, skarbiec królewski był pusty, a władca zadłużony. Podjęcie wojny z Persją możliwe było jednak tylko w sojuszu z Grekami, samodzielnie bowiem Macedonia byłaby zbyt słaba. Ponadto Filip II zdawał sobie sprawę z konieczności zabezpieczenia tyłów poprzez pozyskanie przyjaźni Greków. Filip II zamierzeń podbicia Persji już jednak nie zdołał zrealizować. Jego plany kontynuował Aleksander Macedoński, który podbił znaczną cześć Azji i tworzył olbrzymia monarchię hellenistyczną. Po śmierci Aleksandra państwem zarządzali tzw. diadochowie, będący jego zaufanymi towarzyszami i doradcami. Formalnie władza została podzielona pomiędzy syna Aleksandra i Roksany, który narodził się już po jego śmierci a przyrodniego brata Aleksandra- Arridaiosa. Faktycznie rządzili diadochowie, Seleukos zarządzał Babilonią, Lizymach Tracją, Antygonos Frygią, a Ptolemeusz Egiptem. Diadochowie Macedończyków uczynili grupą rządzącą, a podbite tereny miały służyć jedynie Macedonii jako zaplecze. Pośród diadochów istniały spory co do przyszłości monarchii, część z nich chciała zachowania jej jedności, cześć podziału. Ostatecznie w wyniku licznych wojen pomiędzy diadochami w 306 i 305 roku p.n.e. przyjęli oni tytuł królów, co oznaczało koniec jedności imperium Aleksandra. Około 280 roku p.n.e. doszło ostatecznie do powstania czterech państw hellenistycznych - Lagidzi rządzili w Egipcie, Palestynie, Fenicji i na Cyprze, Kassander w Macedonii i Grecji, Lizymach w Tracji i zachodniej Azji Mniejszej, zaś Seleukos w pozostałej części Azji Mniejszej, Syrii, Babilonii i Iranie. Po śmierci Lizymacha w trakcie wojny z Seleukosem w 281 roku p.n.e. ten ostatni stał się najpotężniejszym diadochem. Gdy jednak chciał zawładnąć też Macedonią został zamordowany. Po śmierci wszystkich diadochów ukształtowały się trzy główne dynastie - Antygonidów w Macedonii, Lagidów w Egipcie oraz Seleucydów w Azji. Antygonidzi uważali Grecję za swoją strefę wpływów. W Grecji w tym okresie powstały dwa związki. Związek Eolski powstał przed 367 rokiem p.n.e. i skupiał plemiona zachodniej Grecji. Zdołał odeprzeć zapędy Macedonii do Etolii oraz Celtów. Związek Achajski powstały w 280 roku p.n.e. skupiał plemiona północnego Peloponezu, umożliwił Atenom zrzucenie zależności od Macedonii. Mimo, że obydwa Związki były nastawione do siebie antagonistycznie obydwa były ustosunkowane wrogo do Macedonii. Szczególnie swego stosunku zależności względem Macedonii nie mogła znieść Sparta, która kilkakrotnie próbowała go zrzucić. Gdy jej władca Kleomenes III rozpoczął podboje kosztem Związku Achajskiego, ten wezwał na pomoc Macedonię. W 222 roku p.n.e. Kleomenes przegrał bitwę pod Sellazją i zbiegł do Egiptu. Odtąd jedynie Związek Etolski nie uznawał w Grecji dominacji Macedonii.

W latach 215-205 p.n.e. toczyła się tzw. I wojna macedońska, w której władca Macedonii Filip V sprzymierzył się z Hannibalem i Kartaginą, by poczynić podboje w Grecji. Jednak Rzym przeciwdziałał tym poczynaniom wraz ze Związkiem Etolskim. Przeciwko Związkowi Achajskiemu wystąpiła Sparta. W trakcie II wojny macedońskiej w latach 200-197 p.n.e. Rzym walczył z Macedonią wraz ze Związkiem Achajskim i Etolskim. Filipowi V pozostała jedynie Macedonia a resztę państw greckich w 196 roku p.n.e. Rzym ogłosił wolnymi. Macedonia została pokonana przez Rzymian w III wojnie macedońskiej w latach 171-168 p.n.e. i podzielona na cztery republiki, każda z własnym zgromadzeniem ludowym bezpośrednio podporządkowana Rzymowi. Zapewne miało to osłabić jedność Macedonii. W 149 roku p.n.e. doszło do powstania przeciwko Rzymowi na czele z przybyłym z Azji Andriskosem. Wystąpienie to zyskało sobie znaczne wsparcie Macedończyków a także Traków. Rzym po stłumieniu powstania Andriskosa w 148 roku p.n.e. uczynił z Macedonii rzymską prowincję zarządzaną przez konsula rzymskiego. Podporządkowano prowincji macedońskiej liczne państwa greckie jak Epir. Ostatnie wystąpienia Macedończyków miały miejsce w 142 roku p.n.e. Później Macedonię nękały ataki Traków i Celtów. W 73 roku p.n.e. Rzymianie umniejszyli prowincję macedońską o tereny trackie, z których Rzymianie utworzyli państwo z królem Remetalkiem. W 27 roku p.n.e. po reformie Oktawiana Augusta Macedonia zyskała status prowincji senatorskiej i została pomniejszona o Epir i Tesalię, które weszły w skład nowej prowincji achajskiej. Tesalia powróciła w granice prowincji macedońskiej w połowie czwartego wieku n.e. Po reformach Dioklecjana i Konstantyna, które podzieliły Półwysep Bałkański na dwie prowincje Mezję i Trację Macedonia znalazła się w granicach Mezji. Po podziale cesarstwa w 395 roku Macedonia znalazła się w jego wschodniej części. Macedonia zobowiązana była do dostarczania stacjonującym na jej terenie legionom rzymskim żołnierzy do oddziałów pomocniczych. Ponadto tworzono kolonie rzymskie, jak np. Herakleja Linkestis, Stobi. Jednocześnie rozwijały się też stare miasta macedońskie jak Pella. Do dużego znaczenia ekonomicznego doszły Saloniki będące ważnym portem śródziemnomorskim. Miasta macedońskie odgrywały duże znaczenie na obszarze Mezji i Tracji, bowiem życie miejskie na tym obszarze nie było silnie rozwinięte. Rozwój miast odbił się niekorzystnie na sytuacji wsi, gdzie ziemię tracono na rzecz kolonistów rzymskich i wielkich posiadaczy ziemskich. Chłopi masowo przenosili ze wsi do miast, by unikać nadmiernych obciążeń świadczeniami. Większość ziemi w Macedonii w czwartym i piątym wieku należała do latyfundystów. Od trzeciego wieku Macedonia stała się obiektem najazdów plemion barbarzyńskich, Wizygotów, Hunów, Ostrogotów. Ze względu na swe położenie pomiędzy Wschodem i Zachodem Cesarstwa Rzymskiego Macedonia była terenem krzyżowania się kultury łacińskiej i hellenistycznej, dwóch kościołów, języków łacińskiego i greckiego.