• Właściwości fizykochemiczne alkoholu etylowego:

Alkohol etylowy, etanol jest to jeden z najlepiej poznanych związków organicznych. Etanol ma wzór C2H5OH i jest bezbarwną cieczą, która posiada charakterystyczny zapach i piekący smak. Alkohol etylowy bez ograniczenia miesza się z wodą. Substancja ta pali się niebieskim płomieniem i nie przewodzi prądu elektrycznego. Temperatura krzepnięcia alkoholu etylowego ma wartość -114ºC, natomiast temperatura wrzenia 78ºC. Alkohol ten powoduje także denaturację (ścinanie białka). Alkohol etylowy ma właściwości amfoteryczne. W reakcji z metalami daję on alkoholany. Działanie odpowiednio dobranych utleniaczy powoduje przemianę alkoholu etylowego w aldehyd octowy, albo dalej w kwas octowy.

Dawniej alkohol etylowy otrzymywano jedynie za pomocą fermentacji cukrów zawartych w roślinach. Skrobię, która była wydzielona z ziemniaków, ryżu, zboża poddawano hydrolitycznemu rozkładowi, który zachodził pod wpływem działania enzymów (distazy) i otrzymywano disacharyd -maltozę. Po dodaniu drożdży obecny w nich enzym zwany maltazą przeprowadza maltozę w obecności wody w glukozę. Następnie przy udziale zymazy (czyli układu enzymów zawartych w drożdżach) glukoza jest przemieniana na alkohol etylowy. Etanol, który otrzymuje się za pomocą metody fermentacyjnej jest używany przede wszystkim do celów spożywczych. Natomiast alkohol etylowy stosowany w przemyśle jest otrzymywany z acetylenu. Metody chemiczne dają alkohol, który może być stosowany bez specjalnych ograniczeń w przemyśle, natomiast nie nadaje się do celów spożywczych, gdyż zawiera zwykle aldehydy i inne substancje, których oddzielenie jest uciążliwe i nieopłacalne.

Alkohol etylowy znalazł bardzo wiele zastosowań. Jest on używany jako rozpuszczalnik dużej liczby związków organicznych i nieorganicznych. Stosuje się go jako dodatek do paliw silnikowych. Jest wykorzystywany do wyrobu denaturatu, a także w przemyśle farmaceutycznym do produkcji wielu lekarstw. Poza tym alkohol etylowy znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym, gdzie stosowany jest nie tylko do wyrobu napojów alkoholowych, ale także ciast tortów, octu spirytusowego.

Wpływ spożywania etanolu na organizm człowieka:

Alkohol etylowy jest składnikiem napojów alkoholowych, które różnią się od siebie zawartością alkoholu etylowego, smakiem, zapachem, barwą, itp. Zawartość alkoholu w spirytusie wynosi 95%, w wódce - około 40%, wino zawiera około 12% etanolu, a piwo około 5%. Z tego wynika, że lampka wina, kieliszek wódki i małe piwo posiadają taką samą ilość alkoholu etylowego (10 g).

Nadmierne picie napojów alkoholowych powoduje różnego rodzaju uszkodzenia tkanek oraz doprowadzenie do alkoholizmu (choroby alkoholowej), czyli nałogowego zatruwania się i całkowitego uzależnienia od alkoholu. Etanol jest substancją bardzo aktywną biochemicznie, w większym stężeniu niszczy tkankę biologiczną, a spożywany w postaci rozcieńczonej wpływa na pracę mózgu, systemu nerwowego i hormonalnego. Powoduje ograniczenie zdolności do prawidłowej oceny sytuacji i zadań życiowych, upośledza koordynację ruchów oraz kontrolę zachowania. Osoby nietrzeźwe robią rzeczy, których później żałują. Niszczą swoje zdrowie i życie osobiste, sprawiają cierpienia swoim bliskim.

Stężenie alkoholu we krwi zależy od wielu czynników. Są to na przykład ilość wypitego alkoholu, masa ciała, płci, ogólnego stanu zdrowia i indywidualnych cech osobniczych. Ilość alkoholu we krwi określa się w promilach (0/00). Jednostka ta określa ilość gramów alkoholu etylowego zawartą w jednym litrze surowicy krwi.

Uszkodzenie organizmu jest natomiast zależne od częstości i ilości spożywanego alkoholu, czasu trwania nałogu, płci, wieku, stanu zdrowia i własności osobniczych organizmu. Szczególnie niebezpiecznie działa alkohol na organizm młody, w tym przede wszystkim na tkankę nerwową. U młodych alkoholików stosunkowo szybko dochodzi do obniżenia sprawności intelektualnej, co przejawia się zaburzeniami koncentracji uwagi i pamięci, zmęczeniem oraz zwiększoną pobudliwością i drażliwością. Dla młodego, rozwijającego się organizmu częste spożywanie alkoholu jest wręcz zabójcze, gdyż w krótkim czasie powoduje: różnego rodzaju uszkodzenie organiczne, zaburzenia w sferze psychiki, głównie: dysfunkcje pamięci, osłabienie krytycyzmu, obniżenie uczuciowości wyższej. Poza tym młodzież znacznie szybciej niż osoby dorosłe uzależnia się od alkoholu, wynika to z mniejszej tolerancji na alkohol młodego organizmu.

Alkohol działa na organizm już parę minut od jego wypicia. Przedostaje się on do krwi, a za jej pośrednictwem do mózgu. Po przedostaniu się do kory mózgowej wpływa on na zachowanie człowieka. W pierwszej chwili alkohol etylowy powoduje rozluźnienie i dobry nastrój. Tłumi on także negatywne emocje i stres. Im większe stężenie alkoholu etylowego we krwi tym bardziej wnika on do mózgu, co u niektórych ludzi może objawiać się sennością, ale może być również przyczyna agresywnych zachowań. Należy pamiętać, że działanie alkoholu na organizm jest bardzo różne. Zbyt duża dawka wypitego alkoholu może być przyczyną ostrego zatrucia, co może doprowadzić do niewydolności oddychania i krążenia, a następnie do śmierci.

Częste, intensywne i długotrwałe spożywanie alkoholu jest przyczyną wielu chorób i prowadzi do uszkodzenia wielu narządów organizmu. Szczególnie wrażliwy na działanie alkoholu jest układ nerwowy. Właśnie w tym układzie najwyraźniej i najwcześniej widoczne są skutki szkodliwego działania alkoholu. Etanol niszczy naczynia krwionośne i komórki nerwowe mózgu. Prowadzi do nadciśnienia, arytmii, niewydolności krążenia i uszkodzenia mięśnia sercowego. Poza tym picie alkoholu powoduje nieżyty przełyku, owrzodzenia dwunastnicy i żołądka, zapalenia trzustki i zwiększa ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej języka, gardła i wargi. Ponieważ alkohol etylowy jest metabolizowany w wątrobie, jego niekontrolowane, długotrwałe picie może doprowadzić do stłuszczenia, a nawet marskości wątroby. Stłuszczenie wątroby polega na nadmiernym odkładaniu się tłuszczu w komórkach wątrobowych i jest procesem w znacznym stopniu odwracalnym, tzn. ustępuje po zaprzestaniu picia.

Alkohol oddziałuje również na sferę psychiczną człowieka i powoduje utratę chęci do życia, depresję i poczucie winy.

Osoby uzależnione od alkoholu mają także obniżoną odporność i są bardzie podatne na różne infekcje i choroby zakaźne. Wśród tych osób obserwuje się również większą wypadkowość i częstsze samobójstwa. Czynniki te powodują na obniżenie długości życia osób uzależnionych i nadużywających alkohol.

Alkohol jest także przyczyną niedoboru wielu witamin (przede wszystkim witamin z grupy B) i składników mineralnych (magnezu, cynku, wanadu oraz krzemu), bez których prawidłowe funkcjonowanie organizmu jest niemożliwe. Picie alkoholu powoduje także zwiększone ryzyko zakażenia wirusem HIV i chorobami wenerycznymi.

Szczególnie niebezpieczne jest picie alkoholu przez kobiety ciężarne, co może spowodować uszkodzenia płodu. Może także doprowadzić do przedwczesnego porodu, a nawet poronienia. Najpoważniejszym powikłaniem wywołanym przez picie alkoholu przez kobiety będące w ciąży, jest alkoholowy zespół płodowy (Fetal Alcohol Syndrome - FAS), który po raz pierwszy został opisany w 1968 roku. Objawami tego zespołu jest niewielka masa urodzeniowa, częste wady serca i zdeformowanie stawów, obniżenie sprawności intelektualnej, zaburzenie zachowania oraz inne wady rozwojowe. Objawy alkoholowego zespołu płodowego wynikają z wywołanego alkoholem niedotlenienia płodu, niedoborów hormonalnych oraz zahamowanego rozmnażania i różnicowania się komórek płodu. Najniebezpieczniejsze jest spożywanie alkoholu podczas pierwszych sześciu tygodni ciąży. Ze względu na to, że nie jest znany bezpieczny próg spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży, zalecana jest całkowita abstynencja w tym okresie.

Pomimo dość powszechnej opinii, że alkohol i inne substancje psychoaktywne wpływają korzystnie na wydolność seksualną, często obserwuje się efekt odwrotny. Wiele tych substancji, z alkoholem włącznie, ma działanie "odhamowujące" (na przykład zmniejsza wstyd i zahamowania u osób nieśmiałych) i poprzez ten mechanizm może rzeczywiście powodować zwiększenie popędu płciowego. Długotrwałe nadmierne picie alkoholu prowadzi jednak najczęściej do osłabienia wydolności seksualnej. Picie alkoholu przez mężczyzn może prowadzić do impotencji, a wzrost stężenia alkoholu we krwi jest przyczyną zaburzeń wzwodu, opóźnienia ejakulacji oraz osłabienia organizmu. Działanie alkoholu na wydolność seksualną kobiet nie jest tak dobrze poznany. Jednak zaobserwowano, że u kobiet uzależnionych od alkoholu częściej występuje wcześniej menopauza. Natomiast u około 10-20 % alkoholiczek spotykane są zaburzenia w odżywaniu. Występowanie jednocześnie ze spożywaniem dużych ilości alkoholu anoreksji lub bulimii ma wpływ na wydajność seksualną kobiet.

Rozpoczęcie się choroby alkoholowej jest bardzo trudne do wychwycenia, ponieważ granica pomiędzy piciem towarzyskim a chorobowym jest bardzo płynna. Ważne jest jednak to, że alkoholizm można powstrzymać w każdej fazie jego rozwoju. Nie jest to choroba uleczalna, jednak jej objawy mogą zostać powstrzymane. W leczeniu uzależnienia od alkoholu stosuje się leczenie farmakologiczne, a także terapię. Zwalczanie uzależnienia nie jest równoznaczne z pewnością, że alkoholik nigdy nie wróci do nałogu i nie ulegnie pokusie wypicia.