Wśród ptaków wyróżniamy takie, które przez cały rok pozostają w jednym miejscu niezależnie od pory roku i takie, które odbywają coroczne przeloty, często odległe o dziesiątki tysięcy kilometrów od miejsca bytowania.

U ptaków wyróżniamy tzw. migracje dwukierunkowe. Oznacza to, że są to wędrówki sezonowe.

Dlaczego ptaki podejmują tak ogromny wysiłek fizyczny?

W strefie umiarkowanej związane jest to z sezonowym brakiem pożywienia i poszukiwaniem najlepszych warunków lęgowych. Wśród ptaków migrujących są rodzime bociany, dzikie gęsi, żurawie, które są ptakami wodnymi lub błotnymi i w zimie miałyby ogromne problemy ze znalezieniem pokarmu. Z tego powodu migracje podejmują również ptaki owadożerne: jaskółki, lelki kozodoje, pliszki, kukułki, trzcinniaki.

Ptaki wędrują do ciepłych krajów, głównie do Afryki. W Europie dokładnie poznano szlaki przelotów. Należy podkreślić, że ptaki nigdy nie lecą nad dużymi akwenami np. Morzem Śródziemnym. Omijają je wybierając przeloty nad cieśninami, np. Cieśniną Gibraltarską.

Ptaki są wrażliwe na długość dnia. Krótki dzień jest sygnałem do odlotu.

Na wiosnę powracają, w Afryce nadchodzi susza. W Europie natomiast miejsc lęgowych i pokarmu jest pod dostatkiem. Można rozpocząć okres składania jaj i wychowywania potomstwa.