AIDS "Acquired Immune Deficiency Syndrome", czyli zespół nabytego upośledzenia odporności. Powoduje go wirus HIV - "Human Immunodeficiency Virus", czyli wirus ludzkiego upośledzenia odporności.

AIDS opisano po raz pierwszy w roku 1981 w Stanach Zjednoczonych. Rejestracja zachorowań wykazała, że w roku 1994 w Europie chorych na AIDS było 150 000, a w USA 430 000. Jedną z największych liczb zachorowań spotyka się w Afryce Środkowej, z której - jak podają niektóre teorie rozpowszechniania się tej choroby - AIDS wzięła swój początek.

Trochę statystyki:

  • 50% - zachorowań objawia się u bi- i homoseksualnych mężczyzn,
  • 25% - zachorowań to narkomanii (dożylnie wstrzykujący narkotyki),
  • 1-3% - zachorowań występuje u mężczyzn chorych na hemofilię, (co jest spowodowane faktem, że hemofilikom podawane są preparaty z krwi, która może pochodzić od osoby zarażonej),
  • 20% - zachorowań dotyczy kobiet (najczęściej partnerek chorych mężczyzn).

Należy podkreślić, że choć w zdecydowanej większości na AIDS chorują mężczyźni, to oczywiście tak samo chorują i kobiety. Ponadto dotyka ona najczęściej osób młodych, co nie oznacza, że osoby starsze nie mogą ulec zakażeniu i zachorowaniu.

Drogi zakażania:

  • stosunki płciowe,
  • niesterylne przyrządy medyczne (zwłaszcza igły i strzykawki),
  • transfuzje krwi (od osoby zakażonej),
  • preparaty wykonywane z krwi (pochodzącej od osoby zakażonej).

Początkowo, gdy wiedza na temat AIDS nie była jeszcze zgłębiona uważano, że można się zarazić przez przebywanie z osobą chorą w jednym pomieszczeniu, podawanie ręki, używanie wspólnych naczyń, czy pocałunek. Wszystkie wyżej wymienione czynności absolutnie nie powodują zarażenia.

Wirus HIV występuje w moczu, kale, łzach, ślinie i innych wydzielinach, ale w tak małych ilościach, które nie mogą spowodować zakażenia. W zdecydowanie w największej ilości znajduje się on w krwi, wydzielinie pochwy i spermie. Stąd wynikają wyżej wymienione drogi zakażenia. Obecnie znacznie jest zredukowana ilość zachorowań na AIDS spowodowana transfuzjami krwi, podawaniem preparatów z niej wykonywanych, ponieważ kładzie się szczególny nacisk na jej zbadanie, zwłaszcza przed wykonywaniem takich zabiegów.

W najogólniejszym pojęciu AIDS polega na utracie przez organizm osoby chorej odporności. Powoduje to w konsekwencji, że drobnoustroje chorobotwórcze, występujące w środowisku, które dla ludzi nie posiadających zaburzeń odporności są w zasadzie niegroźne, to dla osób z jej upośledzeniem doprowadzają do groźnych zakażeń, które mogą doprowadzić nawet do śmierci.

Czynnik sprawczy tej choroby - wirus HIV - wnika do limfocytów i mnożąc się w nich doprowadza tym samym do ich zniszczenia. Wskutek destrukcji limfocytów organizm nie może się bronić przed innymi czynnikami zakaźnymi (bakteriami, wirusami itp.).

Wartym uwagi faktem jest sprawa nosicielstwa wirusa wywołującego nabyte upośledzenie odporności. Można być nosicielem wirusa HIV lub osobą chorą na AIDS. W przypadku pierwszym osoba posiada w swoim organizmie wirus i może zarażać nim inne osoby, sama nie będąc chorą. Jednakże niezależnie od upływu czasu, jeżeli w organizmie znajduje się ten wirus to prędzej, czy później dojdzie do zachorowania, nawet po 10 latach.

W przypadku zakażeń wirusem HIV wyróżnia się trzy jego rodzaje: ostre oraz bezobjawowe.

  • Objawy zakażenia ostrego:
    • powiększenie węzłów chłonnych,
    • pojawienie się zaburzeń mózgowych,
    • odczuwanie bóli mięśni, głowy i gardła,
    • ogólne pogorszenie samopoczucia,
    • wystąpienie gorączki,
    • pojawienie się wysypki w postaci plam.
  • Zakażenie bezobjawowe - chorzy czują się dobrze po wystąpieniu wyżej wymienionych objawów zakażenia ostrego.

Niestety świat nie zna jeszcze szczepionki na tą chorobą. Jest to jedno z wyzwań, które czekają na naukowców. Mam nadzieje, że użycie słowa "jeszcze" jest w pełni uzupełnione, i że w niedalekiej przyszłości usłyszymy o środku profilaktycznym przeciwko tej okrutnej chorobie. Obecnie najlepszym sposobem wali wydaje się być działalność edukacyjna, mająca na celu uświadamianie czy, jest AIDS, jak może dojść do zakażenia, oraz w jaki sposób się go wystrzegać.

Środki zapobiegawcze:

  • unikanie kontaktów seksualnych z tzw. osobami zwiększonego ryzyka, do których zalicza się prostytutki, narkomani, homoseksualiści,
  • unikanie przygodnych kontaktów seksualnych i zmniejszenie liczby partnerów,
  • stosowanie prezerwatyw,
  • przestrzeganie zakazu oddawani krwi przez osoby zwiększonego ryzyka,
  • przeprowadzania badań dotyczących przeciwciał anty-HIV (które wytwarza organizm po zakażeniu wirusem HIV) i wczesne wykrycie choroby,
  • przestrzeganie zasad higieny osobistej (zwłaszcza wśród narkomanów.

Obecnie znanych jest niewiele leków stosowanych u osób z zespołem nabytego upośledzenia odporności. Najczęściej podawany jest 3-azido-deoxytymidyna (AZT). Nie powoduje on jednak ustąpienia choroby, przyczynie się jedynie do poprawy stanu zdrowia i opóźnienia postępów choroby, poprzez działanie hamujące na wzrost wirusa HIV.