Analizując historię biologii, wymienić można niezliczoną ilość wydarzeń i odkryć, które miały ogromny wpływ na dalszy rozwój tej nauki. Kilka z nich jednakże miało tak ogromne znaczenie, że nie jesteśmy sobie w stanie wyobrazić, jakby wyglądała obecna wiedza z tego zakresy, gdyby ich nie ujawniono. Moim zdaniem są to:

  1. Teoria komórkowa Schwanna i Schleidena,
  2. Teoria dziedziczności Mendla,
  3. Teoria ewolucyjna Darwina.

Odkrycia te noszą nazwę teorii, ale nie są wymyślone, czy sformułowane na podstawie domysłów - zostały poprzedzone wnikliwymi, badaniami.

Dlaczego właśnie te trzy teorie?

  • Pierwsza z nich daje odpowiedź na pytanie: z czego? (zbudowane są organizmy),
  • Druga odpowiada na pytanie: skąd? (powstają takie, a nie inne organizmy),
  • Trzecia zaś udziela odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób? (powstały organizmy).

Teoria komórkowa Schwanna i Schleidena

Została ogłoszona w roku 1839, kiedy to dwóch niemieckich naukowców: botanik Matthias Schleiden oraz zoolog Teodor Schwann wykazali, że wszystkie organizmy żywe zbudowane są z komórek. Komórka stanowi, zatem podstawową jednostkę budulcową organizmów, tak roślinnych, jak i zwierzęcych, ponadto jest najmniejszym tworem żywym, który ma zdolność do przeprowadzania wszystkich procesów życiowych.

Teoria komórkowa jest niezwykle ważna, ponieważ dała odpowiedź na pytanie: jak i z czego zbudowane są organizmy żywe. Odkrycie istnienia komórki można uznać za fundament biologii. Chyba nikt nie jest sobie w stanie wyobrazić, jak wyglądała by obecnie biologia, medycyna i inne nauki pokrewne, gdyby nie dokonano tego odkrycia. Pozwoliło ono na poznanie dokładnej budowy organizmów, oraz na wyjaśnienie wielu procesów, jakie w nich zachodzą.

Teoria dziedziczności Mendla

Czeski mnich Grzegorz Mendel żył w XIX wieku. W tym czasie znane już były dwa fakty dotyczące przekazywania cech przez organizmy rodzicielskie, organizmom potomnym, mianowicie:

  • Jeże li skrzyżuje się dwa organizmy należące do tego samego typu, to ich potomstwo będzie do nich podobne,
  • jeżeli skrzyżuje się dwa organizmy różnych typów, to ich potomstwo będzie miało cechy zróżnicowane..

Jednak nikt nie zastanawiał się, jakie są tego przyczyny.

To Mendel, jako pierwszy planował swoje doświadczenia, wykonywał je starannie i analizował wyniki. Rozpoczął on swoje prace badawcze w 1857 roku. Doświadczenie przeprowadzone przez Mendla polegało na tym, że użył on, jako organizmów rodzicielskich linii czystych grochu siewnego, (bo na tej roślinie prowadził swoje badania) o kwiatach białych i czerwonych. W pokoleniu pierwszym wszystkie osobniki, jakie otrzymał posiadały kwiaty wyłącznie o barwie czerwonej. Jeden organizm rodzicielski przekazuje jedną cechę, w tym przypadku biały kolor kwiatu, drugi - drugą cechę, czerwony kolor kwiaty, ale skoro potomstwo jest tylko czerwone, to znaczy, że jest to kolor dominujący. Mendel był przekonany, że potomstwo odziedziczyło barwę białą, która po prostu w tym pierwszym pokoleniu nie ujawniła się. Aby to zweryfikować przeprowadził kolejne doświadczenie. Organizmami rodzicielskim byli tym razem: groch o kwiatach czerwonych pochodzący z czystej linii, oraz groch o kwiatach tego samego koloru (czerwonego), ale który stanowił organizm potomny grochu o kwiatach czerwonych i białych. Organizmy potomne, które Mendel uzyskał posiadały zarówno kwiaty czerwone (75%), jak i kwiaty białe (25%). Potwierdził tym samym, że oboje rodzice przekazują cechy potomstwu. W ten sposób powstało prawo Mendla, zwane prawem czystości gamet.

Grzegorz Mendel bywa nazwany ojcem genetyki, gdyż jego odkrycia stanowią podwalinę tej nauki.

Teoria ewolucji Darwina

Ewolucja jest procesem polegającym na nieustannie zachodzących zmianach, które prowadzą do przekształceń o charakterze dziedzicznym, czyli są przekazywane następnym pokoleniom. W praktyce oznacza to, że wszystkie organizmy miały jednego przodka, bądź kilku przodków, a wskutek zmieniających się warunków życia musiały wykształcić cechy przystosowawcze, które przekazywały następnym pokoleniom. Jest to koncepcja doboru naturalnego - czyli zachowania cech najkorzystniejszych, w celu przeżycia organizmów najlepiej przystosowanych.

W 1859 roku ukazało się dzieło Darwina: "O powstaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt".

Teoria ewolucyjna Darwina dała odpowiedzi na wiele nurtujących pytań, między innymi wyjaśniła taką różnorodność organizmów na ziemi.