Komórka stanowi najmniejszą jednostkę organizacji materii organicznej która posiada atrybuty życia tzn. odżywia się, wydala, rozmazana, posiada własny metabolizm. Komórka może być samodzielnym organizmem lub też budować struktury bardziej skomplikowane . Zespół komórek o wspólnym pochodzeniu pełniące wspólne funkcje i połączonych fizycznie nazywamy tkanką. Różne typy tkanek budują organy. Trzeba zaznaczyć ze nie wszystkie organizmy wielokomórkowe posiadają narządy za przykład mogą posłużyć gąbki. Budowa i wielkość komórki zależy od pełnionej przez nią funkcje. Pomimo różnorodności życia wszystkie komórki charakteryzują się pewnymi wspólnymi elementami budowy.

Każda komórka jest otoczona błona komórkową zwana też plazmalemmą. Struktura ta oddziela zawartość komórki od środowiska zewnętrznego. Plazmalemma zbudowana jest z podwójnej warstwy lipidowej utkanej cząsteczkami białek (wag. 40% lipidów i 60% białek). Ponieważ jest selektywna i półprzepuszczalna decyduje o tym jakie substancje opuszczają komórkę bądź wnikają do niej.

Kolejnym charakterystycznym elementem stanowi cytoplazma. Jest to przestrzeń otoczona błoną komórkowa w której znajdują się inne organelle. Cytoplazma stanowi wodny koloid w którym rozpuszczone bądź zawieszone są białka, minerały lipidy itp. Płynną częścią cytoplazmy nazywamy cytozolem. W mikroskopie optycznym można zaobserwować ruch cytoplazmy spowodowany skurczami cytoszkieletu.

U bakterii, roślin, grzybów na zewnątrz komórki występuje ściana komórkowa. Struktura ta zawiera biopolimer( celuloza u roślin, chityna u grzybów, mureina u bakterii) która powoduje jej sztywność. Chroni ona organizmy przed urazami zewnętrznymi.

Struktura komórki jest zdeterminowana dzięki informacji genetycznej zapisanej w postaci sekwencji nukleotydów wchodzących w skład kwasu dezoksyrybonukleinowego. U eukariontów DNA (występujące w postaci chromatyny) znajduje się na terenie jądra komórkowego. Oprócz chromatyny wśród struktur jądra komórkowego wyróżnia się kariolimfę (płyn wypełniający) i jąderko. Wszystkie te elementy są oddzielone od cytoplazmy za pomocą podwójnej błony lipidowo-białkowej. Jadro komórkowe jest ważne ponieważ tu odbywa się proces replikacji oraz transkrypcji. Główną cech prokariontów jest brak separacji materiału genetycznego od cytoplazmy. DNA jest zorganizowany w postaci genofora.

Biosynteza białka odbywa się na rybosomach. Te niewielkie organelle zbudowane są z dwóch podjednostek: mniejszej i większej. Wyróżniamy dwa typy- 60S występujące u bakterii, sinic, w mitochondriach i chloroplastach i typ 80S występujący u eukariontów. Wolne rybosomy rzadko są zawieszone w cytoplazmie;. Najczęściej są związane z retikulum endoplazmatycznym.

Głowiną rolą retikulum endoplazmatycznego jest zapewnienie komórce kompartymencji czyli zamkniętych stworzenie przedziałów w których mogą zachodzić odmienne reakcje chemiczne . Siateczka śródplazmatyczna związana z rybosomami jest nazywana szorstką i odpowiada za biosyntezę białek. Na retikulum gładkim odbywa się synteza lipidów. Siateczka kontaktuje się zarówno z błoną jądrową jak i komórkową i aparatem Golgiego.

Aparat Golgiego jest błoniastą strukturą zbudowana z kilku spłaszczonych cystern ( diktiosomów ). Jego rola polega przerobieniu białek przed wydzieleniem ich poza teren komórki a także syntezy glikoprotein i przebudowie błony komórkowej. Zarówno aparat Golgiego i siateczka śródbłonkowa nie występują u prokariontów. Inne struktury które posiadają tylko eukarionty to mitichondrium i plastydy.

Mitochondriom ( wielkość 0,6-1,2 mikrometrów) jest odpowiedzialne za transformowanie energii. Tu są zlokalizowane enzymy cyklu Krebsa i cyklu mocznikowego . Mitochondriom otoczone podwójną błoną ma podłużny kształt. Wnętrze jest wypełnione bezpostaciowym matrix. Mitochondriom uważa się za strukturę autonomiczną gdyż zawiera rybosomy i kwas nukleinowy. Jedna z teorii zakłada ze mitochondriom to bakteria która weszła w symbiozę z komórką eukariotyczną. Odpowiednikiem mitochondriom u bakterii jest mezonom.

Plastydy występujące u roślin dzielimy na kilka typów. Bardzo ważnym plastydem jest chloroplast ponieważ odpowiada za proces fotosyntezy. Faza ciemna fotosyntezy odbywa się na terenie matrix plastydu. Natomiast faza jasna odbywa się na rozbudowanym system błon zwanych tylakoidami Tylakoidy ułożone warstwami tworzą granum. Odpowiednikami chloroplastów u prokariontów są chromofory.

Dzięki opracowani mikroskopii elektronowej było możliwe odkrycie w latach 50-tych niewielkich (0.2 mikrometra) struktur zwanych lizosomami. Zawierają one zestaw enzymów hydrolizujących np. katepsyny. Lizosomy odpowiedzialne są za hydrolizie pochłoniętych substancji, niszczenie niepotrzebnych struktur komórkowych i autolizę komórki.

Za gospodarkę wodna odpowiadają wakuole zwane inaczej wodniczki. Błona otaczająca wakuole nazywana jest tonoplastem. Oddziela ona sok komórkowy od cytoplazmy. Wyróżniamy różne rodzaje np. wodniczkę tętniącą ( zapewnia osmoregulację u organizmów hipertonicznych ) czy wodniczkę trawienną ( odgrywa ważną role w procesie pinocytozy i fagocytozy).

Materiały zapasowe są magazynowane albo bezpośrednio na terenie cytoplazmy albo w organellach komórkowych i tak białka u roślin może być gromadzone w wakuolach w postaci ziaren aleuronowych.

Podstawą biologii jest teoria komórkowa która opracowali niezależnie od siebie Schwann i Schleiden w XIX wieku. Zakłada ona ze komórka buduje wszystkie żywe organizmy i ze może ona powstać tylko z innej komórki.