Marcel Proust

W poszukiwaniu straconego czasu - plan wydarzeń

CZĘŚĆ I „COMBRAY”

  1. Dorosły narrator opisuje stany półsnu i przebudzenia, kiedy nie jest pewny, gdzie się znajduje.
  2. Wspomina, że jako dziecko mieszkał w Paryżu, ale wakacje spędzał w Combray.
  3. Opowiada, że najbardziej cierpiał wieczorami, bo nie znosił chodzenia spać.
  4. Wyjaśnia, że jedynym ratunkiem była dla niego matka, która przychodziła na chwilę powiedzieć mu „dobranoc”.
  5. Podkreśla, że obecność gości w domu była dla niego koszmarem, bo wtedy matka zostawała na dole i nie przychodziła do jego pokoju.
  6. Wspomina częste wizyty pana Swanna, sąsiada i przyjaciela rodziny.
  7. Narrator zaznacza, że rodzina traktowała Swanna jako „swojego”, nie wiedząc, jak blisko jest związany z arystokracją i wielkim światem.
  8. Dopowiada, że Swann uchodził za znawcę sztuki i kolekcjonera, a także człowieka bardzo kochającego córkę.
  9. Relacjonuje rodzinne plotki i krytykę wobec żony Swanna, uznawanej za kobietę o wątpliwej reputacji.
  10. Przedstawia dom w Combray, należący do ciotki Leonii i jej matki (wdowy po wujku Oktawie, nazywanej w rodzinie Oktawową).
  11. Wylicza rodzinę mieszkającą lub przebywającą w Combray – rodziców, babcię, dziadka oraz dwie siostry babci – Celinę i Florę.
  12. Opisuje służącą Franciszkę, oddaną ciotce i kluczową dla funkcjonowania domu.
  13. Narrator wspomina, że najgorsze były wieczory bez „dobranoc” i że próbował wymuszać obecność matki różnymi sposobami.
  14. Opowiada, że pewnego razu nie poszedł spać, czekał na matkę i wybiegł do niej na korytarz, spodziewając się kary.
  15. Zamiast kary matka została z nim na noc i czytała mu powieści George’a Sand.
  16. Narrator charakteryzuje siebie z dzieciństwa jako osobę chorowitą, melancholijną, emocjonalnie niestabilną.
  17. W teraźniejszości dorosły narrator je ciastko magdalenkę, a jej smak uruchamia falę wspomnień o Combray.
  18. Rozpoczyna opis ciotki Leonii jako osoby „chorej”, w praktyce pogrążonej w hipochondrii i rytuałach.
  19. Zaznacza, że ciotka prawie nie wychodziła z pokoju i wstawała z łóżka jedynie w wyjątkowych sytuacjach.
  20. Opowiada, że ciotka twierdziła, iż nie śpi, tylko „myśli” lub „odpoczywa”.
  21. Wskazuje, że jej główną rozrywką było obserwowanie ulicy przez okno i komentowanie ludzi oraz zdarzeń.
  22. Relacjonuje, że ciotka plotkowała zwłaszcza o pani Sazerat i pani Goupil oraz wysyłała Franciszkę, by sprawdzała nieznajomych.
  23. Narrator opisuje kościół w Combray i wieżę św. Hilarego jako centralny punkt miejscowości i pamięci.
  24. Przedstawia pana Legrandina, przyjaciela rodziców, inteligentnego inżyniera, pisarza i poetę.
  25. Wspomina, że Legrandin mówił w sposób niemal poetycki i zachęcał go, by „nie tracił z oczu nieba”.
  26. Zaznacza, że Legrandin, mimo krytyki arystokracji, zdradzał snobizm w sprawach Guermantów.
  27. Opisuje wizyty Eulalii, kulawej dziewczyny, która umiała pocieszać ciotkę i przynosiła jej plotki.
  28. Wspomina, że ciotka dawała Eulalii pieniądze, a Franciszkę męczyła ciekawość, ile dokładnie.
  29. Narrator przyznaje, że fascynował go teatr poprzez afisze i wyobraźnię, choć rodzice nie pozwalali mu chodzić na spektakle.
  30. Opowiada o wuju Adolfie, który przekazywał mu teatralne opowieści, ale miał złą reputację przez liczne „przyjaciółki”.
  31. Wspomina, że poznanie jednej z „przyjaciółek” wuja wywołało konflikt rodzinny i zakaz dalszych odwiedzin.
  32. Narrator opisuje posługaczki pomagające Franciszce i to, jak Franciszka je wypędzała, by zachować wyłączność przy ciotce.
  33. Wspomina chorowitą, ciężarną dziewczynę obierającą szparagi, nazwaną przez Swanna „Caritas Giotta” (na wzór alegorii Miłosierdzia z fresków Giotta).
  34. Opowiada, że Franciszka kazała jej obierać szparagi mimo uczulenia, co narrator zapamiętał jako okrucieństwo codzienności.
  35. Narrator przedstawia kolegę Blocha, który polecił mu książki Bergotte’a.
  36. Opowiada, że zachwycił się Bergotte’em i nawet po zerwaniu kontaktu z Blochem nie stracił tej fascynacji.
  37. Dowiaduje się, że Swann zna Bergotte’a przez swoją córkę, co każe narratorowi idealizować pannę Swann.
  38. Narrator opisuje proboszcza jako pasjonata etymologii i lokalnej historii.
  39. Przedstawia monotonię życia ciotki Leonii, dla której nawet przesunięcie śniadania w sobotę było wydarzeniem.
  40. Opowiada o jej paranojach – raz podejrzewa Franciszkę o kradzież, innym razem oskarża Eulalię o dwulicowość.
  41. Narrator wprowadza pana Vinteuila, życzliwego znajomego rodziny, byłego nauczyciela fortepianu i kochającego ojca.
  42. Opowiada o porodzie pomywaczki i o tym, że Franciszka uznawała jej ból za „fochy”, ujawniając brak empatii.
  43. Wraca do Legrandina i jego kłopotliwej reakcji na pytanie o księżnę de Guermantes.
  44. Narrator opisuje dwa codzienne kierunki spacerów – „stronę Swanna” (Méséglise) i „stronę Guermantes”.
  45. Zaznacza, że „strona Swanna” była krótsza i wybierana przy gorszej pogodzie.
  46. Wyjaśnia, że „strona Guermantes” była dłuższa i wybierana w piękne dni, wzdłuż rzeki Vivonne.
  47. Relacjonuje wejście do parku Swanna podczas nieobecności gospodarza i zachwyt narratora nad różowym głogiem.
  48. Narrator dostrzega w parku Gilbertę i ulega jej urokowi, choć nie dochodzi do rozmowy.
  49. Dziadek oburza się, interpretując sytuację Swanna jako upokorzenie przez żonę i jej kochanka.
  50. Narrator wraca do historii Vinteuila i opowiada o skandalu obyczajowym związanym z jego córką i jej przyjaciółką.
  51. Wspomina, że po śmierci Vinteuila podgląda scenę bezczeszczenia pamięci ojca przez córkę i jej towarzyszkę.
  52. Opisuje długą fascynację „stroną Guermantes” i rodzące się marzenie o zostaniu pisarzem.
  53. Przyznaje, że bał się braku talentu i naiwnie liczył, że ojciec mógłby „załatwić” mu drogę do literatury.
  54. Wspomina, że zobaczył kiedyś w kościele księżnę de Guermantes i najpierw się rozczarował jej zwyczajnością.
  55. Potem dopisał jej w wyobraźni „anielskość” wynikającą z nazwiska i rodu.
  56. Dorosły narrator kończy, wyrażając tęsknotę za Combray i dawną „stroną Guermantes”, do których nie da się wrócić dosłownie.

 

CZĘŚĆ II „MIŁOŚĆ SWANNA”

  1. Narrator przenosi uwagę z Combray na historię sprzed swoich narodzin i rekonstruuje romans Karola Swanna.
  2. Przedstawia zamknięte środowisko „małego klanu” państwa Verdurin.
  3. Wyjaśnia, że Verdurinowie zapraszają stałe grono „wiernych”, a kontakty poza paczką są traktowane jak nielojalność.
  4. Wymienia stałych bywalców – doktora Cottarda z żoną, pianistę z ciotką oraz Odetę de Crécy.
  5. Podkreśla, że w klanie trzeba uwielbiać panią Verdurin i powtarzać, że inne salony są śmiertelnie nudne.
  6. Zaznacza, że pan Verdurin nie ma własnego zdania i zawsze przytakuje żonie.
  7. Opisuje doktora Cottarda jako prowincjusza bez ironii, który udaje, że wszystko rozumie, a potem dopytuje po cichu.
  8. Wprowadza Odetę jako piękną kobietę o wątpliwej reputacji i dawną kokotę, bliską przyjaciółkę pani Verdurin.
  9. Narrator przedstawia Swanna jako młodego, bogatego, inteligentnego znawcę sztuki, bywalca elit i słynnego uwodziciela.
  10. Opowiada, że Swann poznaje Odetę w teatrze i początkowo nie jest nią zachwycony, bo nie jest „w jego typie”.
  11. Zaznacza, że Odeta natomiast zaczyna intensywnie zabiegać o Swanna i szuka okazji do spotkań.
  12. Odeta wciąga Swanna do kręgu Verdurinów, zabierając go na ich obiady.
  13. Verdurinowie cieszą się z obecności Swanna, bo wzmacnia prestiż klanu i pomaga „utrzymać” Odetę w paczce.
  14. Swann chodzi do Verdurinów z dystansem, bo widzi ich obłudę, ale lubi dzięki temu widywać Odetę.
  15. Podczas jednego z obiadów dochodzi do sceny muzycznej i pianista gra utwór, który Swann rozpoznaje jako andante z sonaty Vinteuila.
  16. Pani Verdurin teatralnie udaje, że muzyka tak ją wzrusza, iż potem „choruje”, co Swann uznaje za pozę.
  17. Po kilku tygodniach w klanie wychodzi na jaw, że Swann zna wpływowe osoby, co wzbudza niechęć i zazdrość „wiernych”.
  18. Swann próbuje to bagatelizować, mówiąc, że takie salony są nudne i łatwo dostać zaproszenie, a wierzy mu głównie Cottard.
  19. Odeta pisze Swannowi czułe listy i coraz mocniej zabiega o bliskość.
  20. Swann długo pozostaje chłodny erotycznie, czasem manipuluje Odetą listami z udawanymi pretensjami i sypia z innymi kobietami.
  21. Punkt zwrotny następuje, gdy Swann przychodzi późno do Verdurinów i odkrywa, że Odety już nie ma, co budzi w nim paniczne poczucie braku.
  22. Swann szuka Odety po Paryżu i w końcu ją odnajduje, a po drodze poprawia jej bukiet katlei przypięty do stanika.
  23. Ten gest uruchamia napięcie erotyczne i odtąd zaczynają sypiać ze sobą, nazywając to „poprawianiem katlei”.
  24. Swann coraz bardziej zakochuje się w Odetcie, a fraza z sonaty Vinteuila staje się dla niego „ich muzyką”.
  25. Swann przymyka oczy na brak intelektualnej głębi Odety, bo uczucie przestawia mu hierarchie.
  26. W klanie pojawia się hrabia de Forcheville, a Odeta zaczyna się z nim przyjaźnić.
  27. Swann wpada w chorobliwą zazdrość, zwłaszcza gdy wychodzi na jaw, że Odeta mogła być u Forcheville’a w noc, kiedy Swann jej szukał.
  28. Forcheville jest faworyzowany przez Verdurinów, bo idealnie spełnia rolę „wiernego” i schlebia gospodarzom.
  29. Swann zaczyna kłócić się z klanem, gdy „wierni” wymyślają złośliwe historie o arystokracji, a on prostuje je jako nieprawdziwe.
  30. Verdurinowie zaczynają Swanna nie lubić, bo narusza zasadę wspólnego kłamstwa, które cementuje grupę.
  31. Swann daje Odetcie prezenty i pieniądze, ograniczając kontakty z dawnymi znajomymi, by być tylko z nią.
  32. Swann popada w obsesję kontroli i cierpi, gdy nie wie, co Odeta robi, kiedy nie są razem.
  33. Zdarza się, że Swann ją śledzi i sprawdza, czy nie przyjmuje mężczyzn po jego wyjściu.
  34. Pewnego razu Swann puka do drzwi Odety, ona nie otwiera, a on słyszy głosy, po czym ona później składa niewiarygodne wyjaśnienia.
  35. Klan marginalizuje Swanna, nie zapraszając go na wycieczki, co potęguje jego poczucie upokorzenia.
  36. Swann przestaje chodzić do Verdurinów, bo zaczyna ich nienawidzić za odsuwanie go od Odety.
  37. Odeta staje się wobec Swanna coraz bardziej chłodna, kłamie i znika, a on coraz częściej przegrywa kłótnie, błagając o spotkania.
  38. Odeta prosi Swanna o pieniądze na wyjazdy z klanem, nawet na festiwal wagnerowski, na który chce jechać z Forcheville’em, co Swanna upokarza.
  39. Swann próbuje wrócić do dawnego życia i bywa w świecie elit, szukając oddechu od swojej zależności.
  40. Swann prosi pana de Charlusa, by czasem towarzyszył Odetcie i pilnował jej kontaktów, co pokazuje skalę jego lęku.
  41. Na przyjęciu u pani Saint Euverte Swann spotyka dawnych znajomych i widzi mechanizmy salonowej hierarchii.
  42. W czasie koncertu znów rozbrzmiewa fraza z sonaty Vinteuila, która przywraca Swannowi wspomnienia początku romansu i ból utraty.
  43. Swann dostaje anonim, że Odeta miała wielu kochanków i kochanki, w tym Forcheville’a, co wstrząsa jego wyobrażeniem o niej.
  44. Swann wypytuje Odetę, a ona w końcu przyznaje część prawdy, co go druzgocze i pogłębia podejrzenia zdrady.
  45. Odeta wyjeżdża z klanem w długą podróż jachtem, która trwa prawie rok.
  46. Swann stopniowo się od niej odzwyczaja, aż uczucie słabnie i po jej powrocie staje mu się w dużej mierze obojętna.
  47. Swann podsumowuje tę historię gorzko, uznając, że zmarnował lata dla kobiety, która nie była nawet w jego typie.

 

CZĘŚĆ III „IMIONA MIEJSCOWOŚCI – IMIĘ”

  1. Narrator wraca do własnej młodości i opisuje fascynację nazwami miast, które chciał odwiedzić – Balbec, Wenecja, Florencja, Parma.
  2. Wyjaśnia, że Balbec pociągało go szczególnie, bo kojarzył to miejsce z dziką naturą nasyconą historią.
  3. Wspomina, że rodzice zgodzili się kiedyś na wyjazd do Wenecji na Wielkanoc, ale narrator zachorował i musiał zostać w Paryżu.
  4. Zauważa, że z czasem zrozumiał możliwość rozczarowania, bo realne miasta mogą wyglądać inaczej niż w wyobraźni.
  5. Opisuje, jak brzmienie nazw miast uruchamiało w nim całe pakiety obrazów, detali i skojarzeń.
  6. Narrator wspomina spacery po Paryżu z Franciszką, zatrudnioną u rodziny po śmierci ciotki Leonii.
  7. Zaznacza, że chodzili często na Pola Elizejskie, których nie znosił, dopóki nie zobaczył tam Gilberty.
  8. Po zobaczeniu Gilberty narrator zaczyna pragnąć tego miejsca i chce bywać tam codziennie.
  9. Gilberta i jej koleżanki zapraszają go do zabawy (m.in. w klasy), co staje się początkiem bliższej znajomości.
  10. Narrator zakochuje się w Gilbercie i cierpi, bo ona nie odwzajemnia uczuć i często daje mu znaki chłodu.
  11. Gilberta daje narratorowi w prezencie błyszczącą agatową kulkę, którą on traktuje jak relikwię.
  12. Gilberta pożycza mu broszurę Bergotte’a o Racinie, a narrator przechowuje ją jak skarb.
  13. Narrator przyznaje, że fascynował go niemal równie mocno ojciec Gilberty, czyli pan Swann.
  14. Początkowo narrator sądzi, że Swann go nie poznaje i nie chce tego zmieniać, bo Swann nie jest już mile widziany w kręgu jego rodziny.
  15. Okazuje się jednak, że Swann poznał narratora od razu, co burzy jego wyobrażenia o dystansie społecznym.
  16. Narrator wspomina, że widywał czasem w Lasku Bulońskim panią Swann, dawną Odetę de Crécy.
  17. Opisuje panią Swann jako wyjątkowo elegancką i piękną, mimo krążących o niej opowieści o złej reputacji.
  18. Część domyka refleksja narratora o tęsknocie za miejscami i czasami, do których nie da się wrócić, bo ludzie i przestrzenie się zmieniają.

Potrzebujesz pomocy?

Teksty dostarczone przez Interia.pl. © Copyright by Interia.pl Sp. z o.o.

Opracowania lektur zostały przygotowane przez nauczycieli i specjalistów.

Materiały są opracowane z najwyższą starannością pod kątem przygotowania uczniów do egzaminów.

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

Prywatność. Polityka prywatności. Ustawienia preferencji. Copyright: INTERIA.PL 1999-2026 Wszystkie prawa zastrzeżone.